Nadolbrzym

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Diagram Hertzsprunga-Russella
typ widmowy
brązowe karły
białe karły
czerwone karły
podkarły
ciąg główny
(„karły”)
podolbrzymy
olbrzymy
jasne olbrzymy
nadolbrzymy
hiperolbrzymy
absolutna
wielk.
gwiazdowa
(MV)
O
B
A
F
G
K
M
L
T

Nadolbrzymgwiazda o masie od około 10 do 50 mas Słońca i promieniu dochodzącym nawet do ponad 1500 promieni Słońca. Ich czas istnienia jest krótki, od 10 do 50 milionów lat, mogą więc być obserwowane w młodych strukturach, takich jak gromady otwarte, ramiona galaktyk spiralnych czy galaktyki nieregularne. Nie obserwujemy ich w jądrach spiralnych galaktyk ani w galaktykach eliptycznych.

Nadolbrzymami są gwiazdy położone w górnej części diagramie Hertzsprunga-Russella. W zależności od stadium ewolucyjnego mogą one mieć różny typ widmowy począwszy od typu O lub B jak błękitna Rigel do czerwonego typu M jak Betelgeza, będąca najbliższym Ziemi kandydatem na supernową. Powszechnie uważa się, że gwiazdy, zanim się zapadną w wybuchu supernowej do gwiazdy neutronowej lub czarnej dziury, przechodzą przez stadium czerwonego nadolbrzyma. Jednakże progenitor, czyli protoplasta supernowej SN 1987A, był błękitnym nadolbrzymem (ścieżka 5 diagramu ewolucji gwiazd).

Uważa się, że w młodym Wszechświecie była duża liczba nadolbrzymów, tworzących III populację gwiazd.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]