Nadom

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Jeźdźcy w czasie nadomu w Mongolii (2004)
Walka zapaśnicza w czasie nadomu (2005)
Otwarcie nadomu na Narodowym Stadionie Sportowym w Ułan Bator (2006)

Nadom, nadam, nadaam, naadam (mong. Наадам; dosł. "zawody") – tradycyjny, coroczny festiwal sportowy i jedno z głównych świąt państwowych w Mongolii.

Nadom określany jest też w Mongolii jako erijn gurwan naadam (эрийн гурван наадам), czyli "trzy główne zawody", gdyż obejmuje tradycyjnie trzy konkurencje: zapasy, łucznictwo i wyścig konny.

W konkursie zapaśniczym biorą udział tylko mężczyźni, bez podziału na kategorie wagowe. W łucznictwie i wyścigu konnym biorą udział zawodnicy obu płci, a wyścig konny przeprowadzany jest dla różnych kategorii.

Główne zawody odbywają się w stolicy kraju Ułan Bator, jednak mniejszej rangi nadomy są także we wszystkich stolicach ajmaków i w wielu somonach (powiatach). Zawody poprzedzają występy artystyczne, obecnie często organizowane są jarmarki i kiermasze wokół stadionu. Zawody, zwłaszcza w stepie i Gobi, są okazją do spotkań rodów i znajomych, którzy w pozostałej części roku koczują w znacznym oddaleniu od siebie. Towarzyszą temu liczne gry i zabawy, a zwłaszcza popularna gra w kości szagaj, będąca jednym z obyczajów nadomu (choć gra się w nią także poza świętem).

Pierwsze wzmianki o Nadomie pochodzą z czasów Czyngis-chana, gdy urządzano konkurs sprawności wojowników, a jednocześnie szamanistyczne dedykowane duchom.

Po rozpowszechnieniu się w Mongolii lamaizmu (XVI w.), nadom towarzyszył świętu lamajskiemu. Po rewolucji komunistycznej nakazano przeprowadzać nadom w dniach 11-12 lipca, w rocznicę wybuchu rewolucji z 1921 roku i ta data obowiązuje do dziś.

Poza Mongolią, święto nadomu obchodzi się także w Mongolii Wewnętrznej i w Tuwie (15 sierpnia).

W 2010 roku nadom został wpisany na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO[1].

Przypisy

  1. UNESCO ICH: Naadam, Mongolian traditional festival (ang.). [dostęp 2013-11-18].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Commons in image icon.svg
  • Stefan Kojło, 1980. Mongolia. KAW.