Naadam

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Nadom)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Otwarcie naadamu na Narodowym Stadionie Sportowym w Ułan Bator (2006)
Walka zapaśnicza w czasie naadamu (2005)
Orkiestra mongolskiej armii na placu Suche Batora w Ułan Bator
Orkiestra kompanii reprezentacyjnej armii mongolskiej na placu Suche Batora w Ułan Bator

Naadam, nadom, nadam (mong. Наадам, ᠨᠠᠭᠠᠳᠤᠮ, dosł. zawody) – tradycyjny, coroczny festiwal sportowy i jedno z głównych świąt państwowych w Mongolii.

Naadam określany jest też w Mongolii jako erijn gurwan naadam (эрийн гурван наадам), czyli "trzy główne zawody", gdyż obejmuje tradycyjnie trzy konkurencje: zapasy, łucznictwo i wyścig konny.

W konkursie zapaśniczym biorą udział tylko mężczyźni, bez podziału na kategorie wagowe. W łucznictwie i wyścigu konnym biorą udział zawodnicy obu płci, a wyścig konny przeprowadzany jest dla różnych kategorii.

Główne zawody odbywają się w stolicy kraju Ułan Bator, jednak mniejszej rangi naadamy są także we wszystkich stolicach ajmaków i w wielu somonach (powiatach). Zawody poprzedzają występy artystyczne, obecnie często organizowane są jarmarki i kiermasze wokół stadionu. Zawody, zwłaszcza w stepie i Gobi, są okazją do spotkań rodów i znajomych, którzy w pozostałej części roku koczują w znacznym oddaleniu od siebie. Towarzyszą temu liczne gry i zabawy, a zwłaszcza popularna gra w kości szagaj, będąca jednym z obyczajów naadamu (choć gra się w nią także poza świętem).

Pierwsze wzmianki o naadamie pochodzą z czasów Czyngis-chana, gdy urządzano konkurs sprawności wojowników, a jednocześnie szamanistyczne dedykowane duchom.

Po rozpowszechnieniu się w Mongolii lamaizmu (XVI w.), naadam towarzyszył świętu lamajskiemu. Po rewolucji komunistycznej nakazano przeprowadzać naadam w dniach 11-12 lipca, w rocznicę wybuchu rewolucji z 1921 roku i ta data obowiązuje do dziś.

Poza Mongolią, święto naadamu obchodzi się także w Mongolii Wewnętrznej i w Tuwie (15 sierpnia).

W 2010 roku naadam został wpisany na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO[1].

Przypisy

  1. UNESCO ICH: Naadam, Mongolian traditional festival (ang.). [dostęp 2013-11-18].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons
  • Stefan Kojło, 1980. Mongolia. KAW.