Nagła śmierć sercowa

Nagła śmierć sercowa

ICD-10 I46.1

Nagła śmierć sercowa (łac. mors subita cardialis; ang. sudden cardiac death) – nieoczekiwany zgon, poprzedzony nagłą utratą przytomności, do którego dochodzi w okresie 1 godziny od początku objawów, u osoby ze znaną wcześniej lub utajoną chorobą serca.
U podłoża zaburzeń patofizjologicznych nagłej śmierci sercowej leżą: migotanie komór, częstoskurcz komorowy, asystolia i rozkojarzenie elektromechaniczne.

Definicja i klasyfikacja

Definicja nagłej śmierci sercowej i zaliczenie danego zgonu do tej grupy mogą niekiedy budzić kontrowersje i wymagają dalszych wyjaśnień. Poprzednio istniały wątpliwości kiedy niespodziewana śmierć powinna być uznana za nagłą oraz w jaki sposób stwierdzić sercowe podłoże zgonu.

Cechy nagłej śmierci sercowej:

naturalna 

śmierć powstała w toku procesów biologicznych, a nie z przyczyn zewnętrznych czy urazowych

nagła 

od początku objawów do zgonu upływa nie więcej niż 60 minut

sercowa 

w odróżnieniu od innych przyczyn nagłych zgonów np. masywnego zatoru tętnicy płucnej lub udaru mózgu przyczyna wynika z patologii sercowej i ma w zdecydowanej większości podłoże arytmiczne

nieoczekiwana 

osoba uprzednio nie chorowała "na serce" lub jeśli chorowała to jej stan był na tyle stabilny, że nie zapowiadał zgonu

Należy zauważyć, że nie każda nagła śmierć ma podłoże sercowe (np. udar mózgu, pęknięcie tętniaka aorty, czy masywny zator tętnicy płucnej) oraz że nie każdy zgon sercowy jest nagły (np. śmierć we wstrząsie z powodu częstoskurczu komorowego)

Epidemiologia

Na podstawie przeprowadzonych dotychczas badań epidemiologicznych ocenia się że, zgony spowodowane nagłą śmiercią sercową występują z częstością od 0,36 do 1,28 na 1000 mieszkańców.

Dane ze Stanów Zjednoczonych podają, że rocznie notuje się tam ponad 300 tys. przypadków nagłej śmierci sercowej co daje ok. zapadalność 1/1000 mieszkańców/rok.

Przyczyny

Najczęstsze przyczyny nagłej śmierci sercowej:

• choroba niedokrwienna serca (ponad 80% przypadków) i przebyty zawał serca;
• kardiomiopatie:
  • rozstrzeniowa;
  • przerostowa;
  • arytmogenna prawej komory;
• choroby genetyczne:
  • zespół wydłużonego odstępu QT (LQTS);
  • zespół Brugadów;
  • wielokształtny częstoskurcz komorowy zależny od katecholamin (CPVT);
• idiopatyczne migotanie komór (TIVT);
• zespół WPW;
• zwężenie zastawki aortalnej;
• wypadanie płatka zastawki mitralnej;
• nieprawidłowe odejście tętnic wieńcowych;
• mostki mięśniowe nad tętnicami wieńcowymi;
• tetralogia Fallota;
• częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes ("balet serca");
• choroba węzła zatokowego;
• zaburzenia przewodzenia przez węzeł przedsionkowo-komorowy;
• zastoinowa niewydolność serca;
• leki o działaniu proarytmicznym.

Klasa NYHA (III/IV) i niska frakcja wyrzutowa lewej komory serca (LVEF) zwiększają ryzyko wystąpienia groźnych zaburzeń rytmu serca.

Mechanizm

• migotanie komór (VF) – w 75% przypadków
• częstoskurcz komorowy (VT) bez tętna
• bradyarytmia
• tamponada serca
• pęknięcie tętniaka aorty lub tętniaka lewej komory serca
• zatorowość płucna

Leczenie

Podstawowe i zaawansowane zabiegi reanimacyjne

Profilaktyka pierwotna i wtórna

• leki antyarytmiczne np. amiodaron, sotalol
• beta-blokery np. metoprolol, bisoprolol
• diuretyki np. indapamid, furosemid
• leki obniżające poziom lipidów we krwi np. statyny
• inhibitory konwertazy angiotensyny np. lisinopril, kaptopryl, enalapryl
• kardiowersja
• elektrostymulacja serca
• ICD czyli wszczepialne kardiowertery-defibrylatory

Zobacz też

• nagłe zatrzymanie krążenia

Bibliografia

• Choroby wewnętrzne. Andrzej Szczeklik (red.). Kraków: Medycyna Praktyczna, 2005. ISBN 8374300310.
• Trusz-Gluza M.. Komorowe zaburzenia rytmu serca i nagła śmierć sercowa: Wytyczne ACC/AHA/ESC/PTK 2006 – komentarz. „Kardiol Pol”. 64, s. 1415–1418, 2006. 
• Choroby wewnętrzne : kompendium medycyny praktycznej. Andrzej Szczeklik, Piotr Gajewski (red.). Kraków: Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2009, s. 180. ISBN 978-83-7430-223-4.

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.