Naga (mitologia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Naga w świątyni Wat Si Saket
Garuda trzymający dwa węże/nagi
Kryszna tańczący na pokonanym Nagu Kaliji
Nagi przed świątynią w Laosie
Współczesny kult Nagów, Kanćipuram w Indiach

Naga, Nagowie, (sanskryt: नाग nāga) – w mitologii hinduskiej wężokształtne bóstwa wodne. Prawdopodobnie pochodzenia przedaryjskiego.

Mieszkają w podziemnym mieście Bhogawati, gdzie strzegą skarbów ukrytych w ziemi, czasami dzieląc się z nimi ze śmiertelnikami. Mogą przyjmować formę zupełnie ludzką. Wiele dynastii starożytnych wywodziło swoje pochodzenie od związku jakiegoś herosa i nagini[1]. W starożytnych tekstach Nagami nazywano również mało znane plemiona, którym przypisywano nadnaturalne właściwości. Również w dobie obecnej w górach Asamu żyją prymitywne plemiona (do niedawana łowców głów), określane mianem "Naga".

Ikonografia[edytuj | edytuj kod]

Nagi reprezentowano zwykle z górną częścią ludzką, a dolną wężową, bądź z wężami wychodzącymi z ramion lub pasa. Stanowią częsty motyw w sztuce Tajlandii – wizerunki nagów często umieszcza się po obu stronach wejścia do świątyń. Innym klasycznym motywem jest ptak Garuda trzymajacy w szponach dwa węże (nagi).

Buddyzm[edytuj | edytuj kod]

W tradycji buddyjskiej uważane są za szczodre i hojne, ale często niebezpieczne i złośliwe istoty będące wierzchowcami bogów. Nagowie były śmiertelnymi wrogami ptaków Garuda, wierzchowca Wisznu/Buddy. Od tego czasu stały się strażnikami dharmy. Istoty te również znane są z tego, że przechowują termy, czyli ukryte nauki Buddy.

Hinduizm[edytuj | edytuj kod]

Kult[edytuj | edytuj kod]

  • W kulcie hindustycznym weże symbolizuja niesmiertelność, moc regeneracji i reinkarnacji. Modlitwy do nich kieruja kobiety pragnące płodności i potomstwa[2] .
  • Indyjskie wiejskie bóstwa chtoniczne gramadewata, prawdopodobnie przedaryjskie, zazwyczaj ujmowane są w ikonografii form kultowych jako naga[3].

Święto nagów w hinduizmie to nagapańćami, intencjonalne tablice z wizerunkiem nagów to nagakal.

Współczesna kultura[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Naga (fantastyka).

We współczesnych utworach i grach fantastycznych pojawiają się istoty w mniejszym lub większym stopniu wzorowane na mitologicznych nagach.

Nagowie[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Basham, Arthur l., Indie, Warszawa 2000, ISBN 83-06-02738-8 str 322
  2. Zwierzęta w hinduizmie. Absolutna ochrona i krwawa ofiara. W: Monika Tworuschka, Udo Tworuschka: Religie świata. Michał Dobrzański (tł.), Grzegorz Polak (uzup.). Wyd. 1. T. V: Hinduizm. Warszawa: Agora SA, 2009, s. 109, seria: Biblioteka Gazety Wyborczej. ISBN 978-83-7552-558-8.
  3. Louis Frédéric: Słownik cywilizacji indyjskiej. Przemysław Piekarski (red.nauk.). Wyd. 1. T. 2. Katowice: Wydawnictwo "Książnica", 1998, s. 313. ISBN 83-7132-370-0.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]