Naga (mitologia)
Naga, Nagowie, (sanskryt: नाग nāga) – w mitologii hinduskiej wężokształtne bóstwa wodne. Mieszkają w podziemnym mieście Bhogawati, gdzie strzegą skarbów ukrytych w ziemi, czasami dzieląc się z nimi ze śmiertelnikami. Mogą przyjmować formę zupełnie ludzką. Wiele dynastii starożytnych wywodziło swoje pochodzenie od związku jakiegoś herosa i nagini[1]. W starożytnych tekstach Nagami nazywano również mało znane plemiona, którym przypisywano nadnaturalne właściwości. Również w dobie obecnej w górach Asamu żyją prymitywne plemiona (do niedawana łowców głów), określane mianem "Naga".
Spis treści |
Ikonografia [edytuj]
Nagi reprezentowano zwykle z górną częścią ludzką, a dolną wężową, bądź z wężami wychodzącymi z ramion lub pasa. Stanowią częsty motyw w sztuce Tajlandii – wizerunki nagów często umieszcza się po obu stronach wejścia do świątyń. Innym klasycznym motywem jest ptak Garuda trzymajacy w szponach dwa węże (nagi).
Buddyzm [edytuj]
W tradycji buddyjskiej uważane są za szczodre i hojne, ale często niebezpieczne i złośliwe istoty będące wierzchowcami bogów. Nagowie były śmiertelnymi wrogami ptaków Garuda, wierzchowca Wisznu/Buddy. Od tego czasu stały się strażnikami dharmy. Istoty te również znane są z tego, że przechowują termy, czyli ukryte nauki Buddy.
Hinduizm [edytuj]
Kult [edytuj]
- W kulcie hindustycznym weże symbolizuja niesmiertelność, moc regeneracji i reinkarnacji. Modlitwy do nich kieruja kobiety pragnące płodności i potomstwa[2] .
- Indyjskie wiejskie bóstwa chtoniczne gramadewata, prawdopodobnie przedaryjskie, zazwyczaj ujmowane są w ikonografii form kultowych jako naga[3].
Święto nagów w hinduizmie to nagapańćami, intencjonalne tablice z wizerunkiem nagów to nagakal.
Współczesna kultura [edytuj]
We współczesnych utworach i grach fantastycznych pojawiają się istoty w mniejszym lub większym stopniu wzorowane na mitologicznych nagach.
Nagowie [edytuj]
- Ananta
- Balarama – ósmy awatar Wisznu.
- Karkotaka
- Mucalinda
- Padmawati
- Parawataksza
- Śesza
- Takshaka
- Ulupi
- Wasuki
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ Basham, Arthur l., Indie, Warszawa 2000, ISBN 83-06-02738-8 str 322
- ↑ Zwierzęta w hinduizmie. Absolutna ochrona i krwawa ofiara. W: Monika Tworuschka, Udo Tworuschka: Religie świata. Michał Dobrzański (tł.), Grzegorz Polak (uzup.). Wyd. 1. T. V: Hinduizm. Warszawa: Agora SA, 2009, s. 109, seria: Biblioteka Gazety Wyborczej. ISBN 978-83-7552-558-8.
- ↑ Louis Frédéric: Słownik cywilizacji indyjskiej. Przemysław Piekarski (red.nauk.). Wyd. 1. T. 2. Katowice: Wydawnictwo "Książnica", 1998, s. 313. ISBN 83-7132-370-0.
Bibliografia [edytuj]
- Craven, Roy C., A Concise History of Indian Art, New York 1976 ISBN 0-275-85620-8
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Edyta Wittchen: Ex Oriente. Nagi. Władcy podwodnych i podziemnych światów. www.sztuka.pl/, 01 grudzień, 2008. [dostęp 10 stycznia 2010].
- Krishnaraj.S: 'Naga' Worship in India and South East Asia (ang.). PUTHETTU SARPPAKKAVU (Chandakadavu, Kottayam). [dostęp 2010-03-28].
