Nagietek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nagietek
Morfologia (nagietek lekarski)
Morfologia (nagietek lekarski)
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd astrowce
Rodzina astrowate
Podrodzina Asteroideae
Rodzaj nagietek
Nazwa systematyczna
Calendula L.
Sp. Pl. 921. 1 Mai 1753
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Nagietek lekarski

Nagietek (Calendula L.) – rodzaj roślin należący do rodziny astrowatych. Należy do niego około 20 gatunków pochodzących głównie z rejonu Morza Śródziemnego i południowo-wschodniej Azji, od Wysp Kanaryjskich po Iran[2]. Gatunkiem typowym jest Calendula officinalis L.[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Rośliny jednoroczne lub wiecznie zielone byliny o kwiatach zebranych w koszyczki[2]. W koszyczkach występują na zewnątrz duże kwiaty języczkowe, wewnątrz kwiaty rurkowate. W odróżnieniu od większości astrowatych nie wytwarzają puchu kielichowego. Liście pojedyncze, słabo pachnące, kwiaty w kolorze żółtym lub pomarańczowym.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Synonimy taksonom.[3]

Calendella O. Kuntze, Caltha Mill.

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)

Angiosperm Phylogeny Website adoptuje podział na podrodziny astrowatych (Asteraceae) opracowany przez Panero i Funka w 2002[4], z późniejszymi uzupełnieniami[5]. Zgodnie z tym ujęciem rodzaj Calendula należy do plemienia Calenduleae Cass., podrodziny Asteroideae (Juss.) Chev. W systemie APG III astrowate są jedną z kilkunastu rodzin rzędu astrowców (Asterales), wchodzącego w skład kladu astrowych w obrębie dwuliściennych właściwych[1].

Pozycja rodzaju w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa astrowe (Asteridae Takht.), nadrząd astropodobne (Asteranae Takht.), rząd astrowce (Asterales Lindl), rodzina astrowate (Asteraceae Dumort.), podrodzina Calenduloideae (Cass.) Lindl. in Loud., plemię Calenduleae Cass., podplemię Calendulinae (Cass.) Dumort., rodzaj nagietek (Calendula L.)[6].

Gatunki flory Polski[7]

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Niektóre gatunki są uprawiane jako rośliny ozdobne. Nagietek lekarski jest rośliną leczniczą. Są dość odporne na mróz, nie mają też specjalnych wymagań co do gleby. Rozmnaża się je przez nasiona.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-15].
  2. 2,0 2,1 Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
  3. 3,0 3,1 Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-22].
  4. Panero J.L., Funk V.A.. Toward a phylogenetic subfamilial classification for the Compositae (Asteraceae). „Proceedings of the Biological Society of Washington”. 115 (4), s. 909–922, 2002. Biological Society of Washington. 
  5. B. Baldwin, J. M. Bonifacino, T. Eriksson, V. A. Funk, C.A. Mannheimer, B. Nordenstam, N. Roque, I. Ventosa: Compositeae classification (ang.). Smithsonian National Museum of Natural History. [dostęp 2010-05-24].
  6. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Calendula (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-22].
  7. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.