Nahum Sokołow

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Nahum Sokołow
נחום סוקולוב
Nahum Sokołow
Data i miejsce urodzenia 10 stycznia 1859
Wyszogród
Data i miejsce śmierci 17 maja 1936
Londyn
Miejsce spoczynku Jerozolima
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Nahum ben Josef Samuel Sokołow (ur. 10 stycznia 1859 w Wyszogrodzie, zm. 17 maja 1936 w Londynie) – polski pisarz i tłumacz, pochodzenia żydowskiego, pionierem hebrajskojęzycznego dziennikarstwa, lider ruchu syjonistycznego. W latach 1931-1935 był piątym prezydentem Światowej Organizacji Syjonistycznej.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Dzieciństwo i młodość[edytuj | edytuj kod]

Nahum urodził się w 1859 roku w miejscowości Wyszogród w Imperium Rosyjskim (obecnie terytorium Polski). Urodził się w żydowskiej rodzinie z rabinackimi tradycjami. Jego ojciec był potomkiem rabina Natana Spira. Nahum otrzymał tradycyjne żydowskie religijne wykształcenie. W 1865 roku rodzina przeprowadziła się do Płocka, gdzie Nahum kontynuował ogólną naukę i poznawał obce języki.

Działalność publiczna[edytuj | edytuj kod]

Od 1884 roku Sokołow pisał felietony do hebrajskiej gazety HaTzefirah w Warszawie. Jej czytelnikami byli głównie religijni żydowscy intelektualiści. Sokołow szybko zyskał popularność i redagował całą kolumnę w owej gazecie. Z biegiem lat został głównym redaktorem gazety i jej współwłaścicielem. W 1884 roku założył literacki almanach Żniwo, który ukazywał się corocznie do 1889 roku, a jego szósty numer ukazał się w 1892 roku. W latach 1899-1902 publikował w Warszawie Rok szkolny, uważany za następcę almanachu Żniwo. Ponadto Sokołow wydał „Książkę pamięci izraelskich pisarzy mieszkających dzisiaj z nami”, która była zbiorem biografii ówczesnych żydowskich pisarzy. W 1897 roku w charakterze dziennikarza pojechał do Bazylei na Pierwszy Kongres Syjonistyczny. W 1902 roku przetłumaczył książkę Theodora Herzla pt. „Altneuland” na język hebrajski, nadając jej tytuł „Tel Aviv”. Osiem lat później nazwę tę przyjęło pierwsze hebrajskie miasto w Palestynie (Tel Awiw). Sokołow zaczerpnął tytuł z Księgi Ezechiela 3,15:

Przybyłem do zesłańców, do Tell-Abib, osiedlonych nad rzeką Kebar, i w osłupieniu pozostawałem tam przez siedem dni wśród nich.[1]

Sokołow był płodnym pisarzem i tłumaczem. Jego dorobek to m.in. trzytomowa biografia Barucha Spinozy, zawierająca także szerszy opis czasów tego żydowskiego filozofa.

Działalność syjonistyczna[edytuj | edytuj kod]

Po śmierci Herzla, Sokołow został w 1904 roku zaproszony do Kolonii w Cesarstwie Niemieckim. W mieście tym znajdowała się wówczas centrala Światowej Organizacji Syjonistycznej. Został poproszony, aby objął stanowisko sekretarza generalnego. Sokołow zgodził się, i pełnił te obowiązki w latach 1905-1909. Od 1906 roku był redaktorem gazety syjonistycznej Die Welt, wydawanej w języku niemieckim. Pełniąc swe obowiązki podróżował po całej Europie i Północnej Ameryce promując sprawę syjonistyczną. W 1908 roku założył czasopismo Żydowski Świat. W 1910 roku w następstwie konfliktu między frakcjami politycznych i praktycznych Syjonistów, Sokołow zrezygnował ze wszystkich swoich obowiązków. Pomimo to, w 1911 roku na Dziesiątym Kongresie Syjonistycznym został wybrany na członka Komitetu Wykonawczego i tym samym wszedł do grona ścisłego kierownictwa politycznego ruchu syjonistycznego. Podczas I wojny światowej mieszkał w Londynie, gdzie współpracował z Chaimem Weizmannem. Był jednym z głównych inspiratorów wydania w 1917 roku przez brytyjski rząd deklaracji Balfoura, w której zadeklarowano brytyjskie poparcie dla utworzenia żydowskiej siedziby narodowej na terenie Palestyny[2].

Na Dwunastym Kongresie Syjonistycznym w 1921 roku Sokołow został wybrany przewodniczącym Komitetu Wykonawczego. Następnie w latach 1931-1935 pełnił obowiązki piątego prezydenta Światowej Organizacji Syjonistycznej. W 1932 roku otrzymał tytuł doctora honoris causa od Żydowskiego Seminarium Teologicznego Ameryki. Po 1935 roku był honorowym prezydentem Światowej Organizacji Syjonistycznej i Agencji Żydowskiej[3].

Zmarł nagle 17 maja 1936 roku w Londynie. W 1956 roku jego prochy sprowadzono do Izraela i pochowano na Wzgórzu Herzla w Jerozolimie.

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Nahum Sokołow wywarł silny wpływ na rozwój nowoczesnego ruchu syjonistycznego. Izraelski kibuc Sde Nahum został nazwany na jego cześć.

Jego córka Maria była drugą żoną działacza socjalistycznego Stanisława Mendelsona.

W 2006 roku nakładem Księgarni Akademickiej ukazała się obszerna biografia Sokołowa – Nahum Sokołów. Życie i legenda autorstwa jego syna Floriana, w opracowaniu Andrzeja A. Zięby.

Przypisy

  1. Cytat za Biblią Tysiąclecia.
  2. Walter Laqueur: A history of Zionism. Tauris Parke Paperbacks, 2003. ISBN 978-1-86064-932-5.
  3. Sokolow, Nahum B. Joseph Samuel (ang.). W: The Jewish Encyclopedia [on-line]. [dostęp 2012-09-08].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrzej A. Zięba: W drodze z Warszawy do Syjonu: przypadek rodziny Sokołowów, w: Florian Sokołów, Nahum Sokołów, życie i legenda,. Kraków: Księgarnia Akademicka, 2006, s. V-CXXXIII.
  • Ela Bauer: Between Poles and Jews: The Development of Nahum Sokolow’s Political Thought. Jerusalem: Hebrew University Magnes Press, 2005. ISBN 9654932113.
  • Michael Berkowitz: Western Jewry and the Zionist Project, 1914-1933. Cambridge University Press, 2003. ISBN 0521894204. [dostęp 2012-09-08]. (ang.)
  • Walter Laqueur: A history of Zionism. Tauris Parke Paperbacks, 2003. ISBN 1860649327.
  • Max Raisin: Great Jews I have known: a gallery of portraits. 1970: Ayer Publishing, s. 49-59. ISBN 0836980239.
  • Sulamith Volkov: Germans, Jews, and antisemites: trials in emancipation. Cambridge University Press, 2006.