Naliboki (obwód miński)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Naliboki
Kościół Wniebowzięcia NMP
Kościół Wniebowzięcia NMP
Państwo  Białoruś
Obwód miński
Rejon stołpecki
Wysokość 187 m n.p.m.
Nr kierunkowy +375 1717
Kod pocztowy 222683
Położenie na mapie Białorusi
Mapa lokalizacyjna Białorusi
Naliboki
Naliboki
Ziemia 53°45′47″N 26°28′31″E/53,763056 26,475278Na mapach: 53°45′47″N 26°28′31″E/53,763056 26,475278
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Portal Portal Białoruś
Kościół Wniebowzięcia NMP i cmentarz katolicki
Cerkiew Michała Archanioła zbudowana w latach 2005-2006

Naliboki[1] (biał. Налібокі, ros. Налибоки) – wieś (od 30 grudnia 2009 agromiasteczko[2]) w rejonie stołpeckim obwodzie mińskim Białorusi. Wieś stanowi centrum administracyjne sielsowietu nalibockiego. Miejscowość leży na wschodnim skraju Puszczy Nalibockiej, nad rzeką Kamionką[3]. Miejscowość znana jest z mordu ludności polskiej dokonanego w 1943 przez partyzantów sowieckich[4].

Historia[edytuj | edytuj kod]

W XVI-XVIII w. wieś, następnie miasteczko w Wielkim Księstwie Litewskim. Tereny, na których znajdują się obecnie Naliboki od 1555 wchodziły w skład dóbr Radziwiłłów stanowiąc odrębne łowiectwo[5]. W 1722 Anna Radziwiłłowa założyła tu hutę szkła, specjalizującą się w produkcji szklanych świeczników i kielichów ze szkła kryształowego, ale także w wyrobach ze szkła cienkiego. Pracowali tu rzemieślnicy sprowadzeni z Saksonii. Po 1830 huta produkowała także całe szklane serwisy stołowe. Huta została zamknięta w 1862. W 1636 powstał pierwszy kościół katolicki, na miejscu wcześniejszej kaplicy, zniszczony w 1655, odbudowany w 1704 pw. św. Bartłomieja. Kolejny kościół katolicki powstał w 1936 pw. św. Józefa. Obydwie świątynie zniszczone zostały w 1942, kościół św. Józefa odbudowano w 1995.

Po 1918 roku Naliboki znalazły się w granicach II Rzeczypospolitej. Za II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą wiejskiej gminy Naliboki w województwie nowogródzkim. 10 lipca 1919 roku pod Nalibokami wojsko polskie stoczyło zwycięską bitwę z armią sowiecką. Od 17 września 1939 roku Naliboki okupowane przez ZSRR, liczyły wtedy niecałe 4000 mieszkańców. Niemcy, po zajęciu wsi w 1941, wywieźli część żydowskiej ludności (później wywiezionych zamordowano), pozostali Żydzi zbiegli do Puszczy Nalibockiej.

8 maja 1943 doszło w mieście do masakry polskiej ludności cywilnej dokonanej przez oddziały radzieckich partyzantów[6].

Po 1944 roku weszły w skład Białoruskiej SRR, a od 1991 znajdują się na terenie Białorusi.

Infrastruktura[edytuj | edytuj kod]

We wsi znajduje się kościół katolicki pw. Wniebowzięcia NMP pochodzący z okresu międzywojennego, cerkiew pw. Michała Archanioła zbudowana w XXI wieku oraz cmentarz katolicki.

Urodzeni we wsi[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Egzonim zalecany przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Nazewnictwo geograficzne świata. Zeszyt 6. Białoruś, Rosja, Ukraina, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, Warszawa 2005, s. 23, ISBN 83-239-9020-4.
  2. Решение Столбцовского районного Совета депутатов от 30.12.2009 N 149 "О преобразовании сельских населенных пунктов Столбцовского района в агрогородки" (ros.). pravo.levonevsky.org. [dostęp 2013-08-21].
  3. Mapa Operacyjna Wojskowego Instytutu Geograficznego, 1929, karta 48 Mińsk.
  4. Hugo Bader J.: A rewolucja to miała być przyjemność, „Magazyn Gazety Wyborczej”, 15 listopada 1996.
  5. Крывашэеў Дз. Налібоцкая пушча князёў Радзівілаў у XVI-XVIII стст.: фармаванне тэрыторыі, адміністрацыя і службоўцы // Верхняе Панямонне. - Мінск: І.П. Логвінаў. - Вып. 1. - 2012. - С. 34
  6. Komunikat dot. śledztwa w sprawie zbrodni popełnionych przez partyzantów sowieckich w latach 1942–1944 na terenie byłego województwa nowogródzkiego.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Верхняе Панямонне: альманах лакальнай гісторыі, Вып. 1, Мінск 2012.
  • Szkła z hut radziwiłłowskich, t. II: Naliboki (1722-1862), Urzecze (1737-1846). Szkła ze zbiorów muzeów polskich, zagranicznych i kolekcji prywatnych. Wydanie Warszawa 1998; Muzeum Narodowe w Warszawie.
  • Naliboki w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom XV, cz. 2 (Januszpol – Wola Justowska) z 1902 r.
  • Wacław Nowicki: Żywe echa, Wydawnictwo Antyk 1993 r. – Encyklopedia Kresów, Wydawnictwo Kluszczyński

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]