Nanga Parbat

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Nanga Parbat
Nanga Parbat
Państwo  Pakistan
Pasmo Himalaje
Wysokość 8126 m n.p.m.
Wybitność 4608 m
Pierwsze wejście 1953
Hermann Buhl
Położenie na mapie Pakistanu
Mapa lokalizacyjna Pakistanu
Nanga Parbat
Nanga Parbat
Ziemia 35°14′N 74°36′E/35,233333 74,600000Na mapach: 35°14′N 74°36′E/35,233333 74,600000
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Nanga Parbat (hind. नंगा परबत, urdu ننگا پربت) – ośmiotysięcznik, dziewiąty co do wysokości szczyt świata (8126 m n.p.m.). Nazwa góry jest mianem kaszmirskim, wywodzi się z sanskrytu i znaczy „Naga Góra”.

Budowa masywu[edytuj | edytuj kod]

Nanga Parbat położona jest w zachodniej części Himalajów Wysokich, na obszarze Kaszmiru w północno-wschodnim Pakistanie. Jest to olbrzymi masyw górski, zbudowany z prekambryjskich skał metamorficznych i krystalicznych. Od północy i zachodu otacza tę górę rzeka Indus; w kierunku północno-zachodnim szczyt oddalony jest od niej zaledwie o 25 km i wznosi się nad nią ponad 7000 m, przez co jest to największe względne wzniesienie na świecie.

Potężny, niezwykle skomplikowany masyw Nanga Parbat postrzegany jest jako olbrzymia, biegnąca łukiem grań, o długości prawie 26 km, liczonej od Szczytu Chongra (6889 m n.p.m.) na północnym wschodzie do Przełęczy Mazeno (5377 m n.p.m.) na południowym zachodzie. Najwyższą częścią góry jest śnieżno-lodowo-skalny trapezoid z wierzchołkiem głównym o wysokości 8126 m n.p.m. i drugim pod względem wysokości wierzchołkiem od strony północnej Północnym Ramieniem (8070 m n.p.m.). Na północnym zachodzie od Północnego Ramienia leży Przełęcz Bashin (7812 m n.p.m.).

Z głównego wierzchołka odchodzą trzy granie. Pierwsza, w kierunku północnym, wiedzie przez Północne Ramię do przedwierzchołka (7910 m n.p.m.) i dalej na wschód do szczytu Rakhiot (7070 m n.p.m.); druga (Grań Mazeno) opada na długości 13 km w kierunku południowo-zachodnim od Szczerby Mazeno (6700 m n.p.m.) do Przełęczy Mazeno; trzecia, najmniejsza północno-wschodnia grań, wiedzie w kierunku Lodowca Bazhin. Granie te wyznaczają trzy główne ściany: flankę Rupal po stronie południowej (wysokość 4500 m), północno-zachodnią flankę Diamir (3500 m) oraz północno-wschodnią flankę Rakhiot (słynna droga pierwszego wejścia). Flanka Rupal jest obok południowo-zachodniej ściany Baraha Shikhar (7647 m) w masywie Annapurny najwyższą ścianą (urwiskiem o nachyleniu pow. 45 stopni) na świecie. Baza główna po stronie północnej znajduje się około 3600 m n.p.m. Jest to najniżej położona baza główna ze wszystkich baz pod szczytami ośmiotysięcznymi. Można się do niej dostać z miejscowości Gilgit lub Chilas przez słynną Fairy Meadows (Czarodziejska Łąka) i osadę Beyal.

Historia podboju[edytuj | edytuj kod]

Historia podboju to przede wszystkim zmagania niemieckich alpinistów. Należy do szczytów wyjątkowo trudno dostępnych i niebezpiecznych, próby jego zdobycia w latach 1895–1950 pochłonęły 31 ofiar.

  • 1835 – pierwszy rekonesans w okolicach Nanga Parbat, który przeprowadził brytyjski badacz Godfrey Thomas Vigne,
  • 1856 – Adolf Schlagintweit przesyła do Europy pierwszy znany raport o Nanga Parbat, Schlagintweit dotarł do podnóża góry od zachodniej strony; kiedy zapytał tubylców o nazwę wielkiej góry, odpowiedzieli „Diámar” (Król Gór) i „Nánga Parbat” (Naga Góra),
  • 1895 – pierwsza próba wejścia na szczyt podjęta przez Brytyjczyka Albert Mummery i Raghobira Thapa, tragarza z plemienia Gurkha; udało im się osiągnąć wysokość około 6100 m n.p.m. na flance Diamir; jego przypuszczalną drogę nazwano „Żebrem Mummeriego”; zginął wraz z dwoma tragarzami, próbując przejść przełęcz w drodze na Lodowiec Rakhiot,
  • 1932 – pierwsza niemiecka wyprawa poprowadzona przez Williego Merkla północną flanką Rakhiot, osiągnięto szczyt Rakhiot 7070 m n.p.m. na północny wschód od głównego wierzchołka,
  • 1934 – kolejna wyprawa Williego Merkla, w której udział wzięło 5 alpinistów i 11 Szerpów, podczas której Austriacy Peter Aschenbrenner i Erwin Schneider osiągnęli wysokość około 7850 m n.p.m. na północnej flance Rakhiot; w czasie dramatycznego zejścia zginęli Merkl, Willo Welzenbach, Uli Wieland i sześciu Szerpów; Schneider, z zawodu kartograf, i inni przygotowali pomiary do map, których do dziś używa większość wspinaczy,
  • 1937 – Karl Wienl (kierownik wyprawy), 9 innych wspinaczy oraz 6 Szerpów ginie w lawinie w okolicach obozu IV tuż pod szczytem Rakhiot,
  • 1938 – kolejna wyprawa niemiecka pod kierownictwem Paula Bauera,
  • 1950 – wyprawa brytyjska – William Crace, Robert Marsh, John Thornley oraz Tenzing Norgay i trzech innych Szerpów. Celem nie było zdobycie szczytu lecz badania temperatury, warunków śniegowych i lawinowych. W pierwszej połowie listopada założono w ścianie Rakhiot obóz I. 1 grudnia rozpętała się burza śnieżna. Thornley i Crace znajdowali się wówczas w namiocie na wysokości 5500 m. i zaginęli. Ich ciał do dziś nie odnaleziono. Byli 30 i 31 ofiarą Nanga Parbat.

Zdobywcy[edytuj | edytuj kod]

Nanga Parbat

Polskie wejścia:

Na Nanga Parbat zanotowano do 2003 roku 200 wejść, podczas zdobywania szczytu zginęło aż 61 wspinaczy.

Nanga Parbat nie została do tej pory zdobyta zimą, choć próbowały tego 22 wyprawy, w tym aż 11 polskich.

Zimowe wyprawy:

  • 1996/97 - brytyjska wyprawa pod kierownictwem Victora Saundersa drogą Kinshofera na ścianie Diamir. Victor Saunders, Duńczyk Rafael Jensen i Pakistańczyk Ghulam Hassan dotarli do wysokości 6000 m
  • 2004/05 - wyprawa austriacka braci Goschl - Wolfganga i Gerfrieda. Drogą Kinshofera na ścianie Diamir osiągają wysokośc 6500 m
  • 2007/08 - Włoch Simone La Terra samotnie zaczął wspinaczkę już na początku grudnia (nie była to więc całkowicie zimowa próba). Dotarł do wysokości 6000 m
  • 2010/11 - Siergiej Nikołajewicz Cygankow w samotnej wyprawie drogą Kinshofera na ścianie Diamir dotarł na 6000 m. Z powodu obrzęku płuc zakończył wyprawę.
  • 2011/12 - Denis Urubko i Simone Moro najpierw ścianą Diamir na drodze Kinshofera, a następnie drogą Messnera z roku 2000 osiągnęli wysokość 6800 m
  • 2012/13 - trzy wyprawy:
    • węgiersko-amerykańska: David Klein, Zoltan Acs i Ian Overton. Zoltan doznał odmrożeń już podczas dojścia do bazy i nie brał udziału w dalszej wspinaczce. David i Ian osiągnęli na ścianie Diamir wysokość około 5400 m
    • Włoch Daniele Nardi i Francuzka Elisabeth Revol - Żebrem Mummery'ego na ścianie Diamir dotarli do wysokości 6450 m.
    • samotnie Francuz Joel Wischnewski na flance Rupal. Zaginął w lutym, ciało odnaleziono we wrześniu na wysokości około 6100 m.
  • 2013/14 - trzy wyprawy:
    • Włoch Simone Moro, Niemiec David Göttler i Włoch Emilio Previtali - drogą Schella na ścianie Rupal. Wyprawa współdziałała z wyprawą polską. David Göttler w dniu 28 lutego założył obóz 4 na około 7000 m, 1 marca wraz z Tomaszem Mackiewiczem dotarł do wysokości około 7200 m. Tego samego dnia Dawvid i Simone zdecydowali o zakończeniu wyprawy.
    • Niemiec Ralf Dujmovits ścianą Diamir, drogą Reinholda Messnera z 1978 roku (jako filmowiec tej wyprawy Polak Dariusz Załuski - nie miał w planie ataku szczytowego). 30 grudnia oboje doszli na 5500 m. 2 stycznia z powodu zagrożenia serakami Dujmovits podjął decyzję o zakończeniu wyprawy.
    • Włoch Daniele Nardi. Solowa wyprawa od strony Diamir niezdobytym Żebrem Mummery'ego. Włoch założył obóz I na 4900 m i dotarł do wysokości około 5450 m. 1 marca zdecydował o zakończeniu wyprawy.

Polskie zimowe wyprawy:

  • 1988/89 – 12-osobowa wyprawa Klubu Wysokogórskiego Zakopane pod kierownictwem Macieja Berbeki. Na początku ścianą Rupal, następnie ścianą Diamir. Na drodze Messnera Maciej Berbeka, Piotr Konopka i Andrzej Osika dotarli do wysokości około 6500-6800 m
  • 1990/91 - polsko-angielska wyprawa pod kierownictwem Macieja Berbeki na drodze Messnera dotarła do wysokości 6600 m, a następnie Andrzej Osika i John Tinker drogą Schella na ścianie Rupal dotarli także na wysokośc 6600 m
  • 1991/92 – wyprawa Klubu Wysokogórskiego Zakopane pod kierownictwem Macieja Berbeki od strony doliny Rupal. W lekkim, śmiałym ataku w stylu alpejskim na drodze Schella osiągnięto wysokość 7000 m
  • 1996/97 – wyprawa kierowana przez Andrzeja Zawadę od strony doliny Diamir, drogą Kinshofera. Podczas ataku szczytowego zespołu Zbigniew Trzmiel i Krzysztof Pankiewicz, Trzmiel osiągnął wysokość 7800 m. Atak został przerwany z powodu odmrożeń jakich obydwoje się nabawili. Po zejściu do bazy zostali ewakuowani helikopterem do szpitala.
  • 1997/98 – wyprawa kierowana przez Andrzeja Zawadę od strony doliny Diamir, drogą Kinshofera. Osiągnięto wysokość 6800. Wyprawa natrafiła na niespotykanie obfite opady śniegu. Spadający kamień złamał nogę Ryszardowi Pawłowskiemu
  • 2006/07 – wyprawa HiMountain od strony Rupal drogą Schella. Wyprawą kierował Krzysztof Wielicki, a udział brali m.in. Jan Szulc, Artur Hajzer, Dariusz Załuski, Jacek Jawień, Jacek Berbeka, Przemysław Łoziński i Robert Szymczak. Osiągnięto wysokość 7000 m
  • 2008/09 – dwuosobowa wyprawa od strony Diamir. Jacek Teler (kierownik) i Jarosław Żurawski. Głęboki śnieg nie pozwolił dotrzeć z bagażami do podstawy ściany, wymuszając postawienie bazy pięć kilometrów wcześniej. Założono obóz I na wysokości 5400 m
  • 2010/11 - Tomasz Mackiewicz, Marek Klonowski - wyprawa "Justice for All - Nanga Dream" drogą Kinshofera od strony Diamir. Nie przekroczono 6000 m
  • 2011/12 - Tomasz Mackiewicz, Marek Klonowski, "Krzaq" - wyprawa "Justice for All - Nanga Dream" drogą Kinshofera od strony Diamir. Nie przekroczono 6000 m
  • 2012/13 - Tomasz Mackiewicz, Marek Klonowski - wyprawa "Justice for All - Nanga Dream" drogą Schella na południowo-wschodniej ścianie Rupal. Marek Klonowski doszedł na wysokość 6600 m. 7 lutego 2013 Tomasz Mackiewicz w samotnym ataku osiągnął wysokość ok. 7400 m
  • 2013/14 - Tomasz Mackiewicz, Marek Klonowski, Jacek Teler, Paweł Dunaj, Michał Obrycki, Michał Dzikowski - wyprawa "Justice for All - Nanga Dream" drogą Schella na południowo-wschodniej ścianie Rupal. Wyprawa współdziałała z wyprawą włosko-niemiecką. 1 marca Tomasz Mackiewicz wraz z Davidem Göttlerem dotarł do wysokości około 7200 m. 8 marca na wysokości około 5000 m na Pawła Dunaja i Michała Obryckiego spadła lawina. Oboje zostali poturbowani i doznali złamań. Akcja ratunkowa zakończyła się powodzeniem.

Atak terrorystyczny na bazę pod Nanga Parbat[edytuj | edytuj kod]

W nocy z 22 na 23 czerwca 2013 roku grupa uzbrojonych terrorystów, przebranych w wojskowe mundury zabiła 11 osób. W bazie na wysokości 4200 m n.p.m. zginęło trzech Ukraińców, dwóch Słowaków, dwóch Chińczyków, Amerykanin, Litwin, Pakistańczyk i Nepalczyk. Następnego dnia, paramilitarna formacja Jundallah ogłosiła, że jest odpowiedzialna za zamach, a kilka godzin później podobne oświadczenie wydała centrala pakistańskich Talibów Tehrik-i-Taliban Pakistan[3]. W czasie ataku, w obozie II na wysokości ok. 6000 m n.p.m. przebywała międzynarodowa wyprawa International Nanga Parbat Expedition 2013 pod kierownictwem Aleksandry Dzik. W ekipie było siedmiu Polaków. Kiedy znaleźli się w bezpiecznym miejscu przesłali do Polski relację o tym co ich zdaniem wydarzyło się tego dnia pod Nanga Parbat[4].

5 sierpnia 2013 w dystrykcie Diamar, w prowincji Gilgit Baltistan pakistańscy Talibowie zabili trzech policjantów prowadzących śledztwo w sprawie czerwcowego ataku. 5 września 2013 policja w Diamar poinformowała o zatrzymaniu domniemanego przywódcy czerwcowego ataku oraz jego wspólnika, podejrzewanego o udział w zabójstwie trzech policjantów.

Przypisy

  1. Nanga Parbat zdobyta! PZA.org.pl. [dostęp 2010-06-23].
  2. Marcin Kaczkan zdobył Nanga Parbat! PZA.org.pl. [dostęp 2010-07-02].
  3. Barbarous attack at Nanga Parbat (ang.). The Express Tribune, 2013-06-24. [dostęp 2013-06-27].
  4. Atak terrorystyczny w Himalajach. Wstrząsający mail polskich wspinaczy. [dostęp 2013-06-26].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
na temat szczytu