Naoto Kan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Naoto Kan
Naoto Kan cropped 1 Naoto Kan 2 20110129.jpg
Data i miejsce urodzenia 10 października 1946
Ube, prefektura Yamaguchi
Japonia 94. Premier Japonii
Przynależność polityczna Partia Demokratyczna
Okres urzędowania od 8 czerwca 2010
do 2 września 2011
Poprzednik Yukio Hatoyama
Następca Yoshihiko Noda
Minister Finansów
Przynależność polityczna Partia Demokratyczna
Okres urzędowania od 6 stycznia 2010
do 8 czerwca 2010
Poprzednik Hirohisa Fujii
Następca Yoshihiko Noda
Minister Zdrowia i Pracy
Przynależność polityczna Nowa Partia Sakigake,
Partia Demokratyczna
Okres urzędowania od 11 stycznia 1996
do 7 listopada 1996
Poprzednik Chūryō Morii
Następca Jun'ichirō Koizumi
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Naoto Kan (jap. 菅直人 Kan Naoto?, ur. 10 października 1946 w Ube w prefekturze Yamaguchi)japoński polityk, poseł do Izby Reprezentantów, członek-założyciel Partii Demokratycznej, w latach 1996–1999, 2002–2004 oraz od 2010 jej przewodniczący. Od 11 stycznia do 7 listopada 1996 minister zdrowia i pracy w rządzie Ryūtarō Hashimoto; od 6 stycznia do 8 czerwca 2010 minister finansów w rządzie Yukio Hatoyamy. Premier Japonii od 8 czerwca 2010 do 2 września 2011.

Edukacja i praca zawodowa[edytuj | edytuj kod]

Naoto Kan urodził się w 1946 w prefekturze Yamaguchi na południu Japonii jako syn kierownika fabryki[1]. W marcu 1970 ukończył fizykę w Tokijskim Instytucie Technologii. Miesiąc później rozpoczął pracę w urzędzie patentowym. W grudniu 1971 zdał egzamin państwowy, po czym w kwietniu 1974 otworzył własne biuro patentowe[2].

Naoto Kan jest żonaty, ma dwóch synów[1][2].

Działalność polityczna[edytuj | edytuj kod]

Kan zaangażował się w działalność społeczną i polityczną w drugiej połowie lat 70. XX w., skupiając się szczególnie na sprawach związanych z ochroną środowiska. W przeciwieństwie do wielu japońskich oficjeli nie pochodził z rodziny o tradycjach politycznych, nie był także nigdy związany z rządzącą Partią Liberalno-Demokratyczną. W początkowym okresie swojej kariery politycznej był członkiem mniejszych opozycyjnych lewicowych partii politycznych[1].

W 1976 po raz pierwszy wziął udział w wyborach do Izby Reprezentantów, niższej izby japońskiego parlamentu. W roku następnym również bez powodzenia ubiegał się o mandat w Izbie Radców (izba wyższa). W 1979 roku po raz drugi przegrał wybory do Izby Reprezentantów. Dopiero rok później, w czasie wyborów w 1980 roku, został posłem do Izby Reprezentantów z okręgu Tokio nr 18, jako przedstawiciel Federacji Socjalistyczno-Demokratycznej (jap. 社会民主連合 Shakai-minshu-rengō?). Od tego czasu przez kolejnych 10 kadencji izby zasiada nieprzerwanie w parlamencie[3]. W 1993 pełnił w nim funkcję przewodniczącego Komisji Spraw Zagranicznych, a w 1995 członka Stałej Komisji Dyscyplinarnej[2].

W styczniu 1994 wstąpił do Nowej Partii Sakigake. W marcu 1994 został członkiem Stałego Komitetu partii, a miesiąc później przewodniczącym Komitetu ds. Polityki Programowej i Badań[2].

Od stycznia do listopada 1996 roku zajmował stanowisko ministra zdrowia i pracy w koalicyjnym rządzie premiera Ryūtarō Hashimoto. Na stanowisku tym zyskał uznanie opinii publicznej, po tym jak ujawnił skandal związany ze skażonymi produktami medycznymi. Doprowadził do publikacji dokumentów obarczających rząd winą za dopuszczenie do użytku produktów medycznych zainfekowanych wirusem HIV (m.in. w celu transfuzji krwi)[1].

We wrześniu 1996 roku został jednym z założycieli i współprzewodniczącym Partii Demokratycznej. W kwietniu 1998 roku został wybrany przewodniczącym Partii Demokratycznej, pełniąc tę funkcję do września 1999. Na stanowisko to powrócił w grudniu 2002. Kierował partią w czasie wyborów parlamentarnych w 2003 roku. 10 maja 2004 zrezygnował ze stanowiska, po tym jak wyszło na jaw, że przez 10 miesięcy nie odprowadzał podatku od swoich dochodów w czasie pełnienia funkcji ministra zdrowia[1][2][3]. Jako pokutę za przewinienie ogolił głowę, przyodział buddyjski strój i odbył pielgrzymkę po świątyniach na wyspie Sikoku. Jako polityk, w związku ze swoim wybuchowym charakterem, zyskał sobie przydomek „Ira-Kan”[4].

Po wygranej Partii Demokratycznej w wyborach parlamentarnych w sierpniu 2009 roku i odsunięciu po ponad 50 latach od władzy Partii Liberalno-Demokratycznej, 16 września 2009 objął stanowisko wicepremiera oraz ministra ds. strategii narodowej, polityki gospodarczej i fiskalnej w gabinecie premiera Yukio Hatoyamy. Stanął również na czele Biura Strategii Narodowej, nadzorującego opracowywanie polityki rządu i budżetu. 6 stycznia 2010 został mianowany wicepremierem oraz ministrem finansów[3].

Premier Japonii[edytuj | edytuj kod]

Naoto Kan na konferencji prasowej po szczycie G-20 w Toronto.

2 czerwca 2010, po 8 miesiącach sprawowania rządów, premier Yukio Hatayoma ogłosił swoją rezygnację ze stanowiska. Powodem decyzji było niespełnienie obietnic wyborczych dotyczących likwidacji lub przeniesienia amerykańskiej bazy wojskowej Futenma na wyspie Okinawa, a także zobowiązań dotyczących poprawy sytuacji gospodarczej kraju[5][6]. Głosy wzywające premiera do rezygnacji pojawiły się także w szeregach samej Partii Demokratycznej, jako że przed lipcowymi wyborami do Izby Radców, poparcie dla premiera spadło do ok. 17%[7][8].

Po rezygnacji Hatoyamy, Kan był głównym kandydatem do stanowiska nowego lidera partii oraz szefa rządu. 3 czerwca 2010 jego dwaj potencjalni rywale, minister spraw zagranicznych Katsuya Okada oraz minister transportu Seiji Maehara udzielili mu poparcia, co w praktyce przesądzało o jego wygranej[9].

4 czerwca 2010 Kan został wybrany nowym przewodniczącym Partii Demokratycznej. W głosowaniu pokonał, stosunkiem głosów 291 do 129, jedynego swojego rywala Shinji Tarutoko, szeregowego członka Partii Demokratycznej i przewodniczącego Komisji Ochrony Środowiska w Izbie Reprezentantów. Tego samego dnia Kan został wybrany na stanowisko szefa rządu przez obie izby japońskiego parlamentu. W głosowaniu pokonał lidera opozycji Sadakazu Tanigakiego. Zapowiedział skupienie się na sprawach reform gospodarczych i opieki społecznej. Oznajmił, że sojusz ze Stanami Zjednoczonymi pozostanie podstawą japońskiej dyplomacji[10][11].

8 czerwca 2010 przedstawił skład gabinetu; 11 spośród 17 ministrów wchodziło w skład poprzedniego rządu Hatoyamy. Tego samego dnia premier i rząd zostali zaprzysiężeni na stanowiskach przez cesarza Akihito. Premier Kan zdeklarował wolę uczynienia z Japonii bardziej „energicznego” państwa, przebudowę jej finansów oraz zmniejszenie długu publicznego. Zobowiązał się do poprawy stosunków ze Stanami Zjednoczonymi oświadczając, że jego rząd obstaje przy porozumieniu z USA o przeniesieniu bazy wojskowej w północny rejon Okinawy w celu „złagodzenia ciężaru” dla mieszkańców wyspy[12]. Zmiana na stanowisku premiera przyczyniła się do częściowej poprawy ocen pracy rządu i wzrostu notowań Partii Demokratycznej przed wyborami do Izby Radców[13].

Jednak w wyniku wyborów z 11 lipca 2010 Partia Demokratyczna utraciła większość mandatów w Izbie Radców[14]. Porażka w wyborach spowodowała zorganizowanie wyborów przewodniczącego partii. 14 września 2010 premier Kan uzyskał reelekcję na stanowisku lidera Partii Demokratycznej, co pozwoliło mu także utrzymać urząd szefa rządu. Swojego rywala Ichirō Ozawę, byłego przewodniczącego partii, pokonał stosunkiem głosów 721 do 491[15].

W marcu 2011 Japonię dotknęła największa katastrofa od czasu II wojny światowej. Trzęsienie ziemi u wybrzeży Honsiu wywołało potężną falę tsunami, w wyniku czego doszło m.in. do awarii elektrowni atomowej w Fukushimie[16].

W kolejnych miesiącach po katastrofie pod adresem premiera zaczęły pojawiać się oskarżenia ze strony opozycji o nieradzeniu sobie z zadaniem odbudowy zniszczeń oraz niewłaściwym zarządzaniu skutkami awarii jądrowej. Opinię tę w sondażach podzielało większość badanych. 2 czerwca 2011 w parlamencie, z inicjatywy opozycyjnej Partii Liberalno-Demokratycznej, odbyło się głosowanie nad wotum zaufania dla rządu. Kan, dopiero tuż przed głosowaniem pozyskał poparcie wszystkich członków własnej partii, również rozczarowanych jego polityką. Poparcie zdobył jednak dzięki złożeniu obietnicy rezygnacji ze stanowiska szefa rządu w przyszłości, po przyjęciu kluczowych dla gospodarki i odbudowy kraju ustaw[17].

26 sierpnia 2011 parlament przyjął dwie wspomnienie wyżej ustawy, dotyczące budżetu oraz energii odnawialnej. Tego samego dnia premier Kan ogłosił swoją rezygnację ze stanowiska szefa partii, a w perspektywie stanowiska szefa rządu[18]. 29 sierpnia 2011 nowym przewodniczącym Partii Demokratycznej został wybrany minister finansów Yoshihiko Noda, a premier Kan razem z całym gabinetem podał się do dymisji[19]. 30 sierpnia 2011 parlament wybrał Nodę na stanowisko nowego szefa rządu[20]. Objął on urząd 2 września 2011[21].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Profile: Naoto Kan (ang.). BBC News, 4 czerwca 2010. [dostęp 2010-06-06].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Biography for Naoto Kan (ang.). Silobreaker.com, 2009-01-15. [dostęp 2010-01-07].
  3. 3,0 3,1 3,2 Naoto Kan (ang.). The Japan Times. [dostęp 2010-06-06].
  4. Naoto Kan: profile (ang.). Telegraph.co.uk, 4 czerwca 2010. [dostęp 2010-06-06].
  5. Japanese PM Yukio Hatoyama resigns amid Okinawa row (ang.). BBC News, 2 czerwca 2010. [dostęp 2010-06-06].
  6. Japonia ma nowego premiera (pol.). tvn24, 4 czerwca 2010. [dostęp 2010-06-06].
  7. Japan PM Hatoyama faces pressure to resign (ang.). BBC News, 1 czerwca 2010. [dostęp 2010-06-06].
  8. Premier oddaje władzę (pol.). tvn24, 2 czerwca 2010. [dostęp 2010-06-06].
  9. Finance Minister Naoto Kan seen as Japan front-runner (ang.). BBC News, 3 czerwca 2010. [dostęp 2010-06-06].
  10. Naoto Kan becomes Japan's new prime minister (ang.). BBC News, 4 czerwca 2010. [dostęp 2010-06-06].
  11. Naoto Kan premierem Japonii. rp.pl, 2010-06-04. [dostęp 2010-06-04].
  12. Japan PM Naoto Kan vows action on debt and US ties (ang.). BBC News, 8 czerwca 2010. [dostęp 2010-06-09].
  13. New Japan PM Kan bolsters ruling party support (ang.). Reuters, 9 czerwca 2010. [dostęp 2010-06-09].
  14. Japan PM rules out snap poll after election setback (ang.). BBC News, 12 lipca 2010. [dostęp 2010-09-14].
  15. Japan PM Naoto Kan survives leadership challenge (ang.). BBC News, 14 września 2010. [dostęp 2010-09-14].
  16. Japan Earthquake (ang.). BBC News. [dostęp 2011-08-30].
  17. Japan Prime Minister Naoto Kan survives challenge (ang.). BBC News, 2 czerwca 2011. [dostęp 2011-08-30].
  18. Japan PM Naoto Kan announces resignation amid criticism (ang.). BBC News, 26 sierpnia 2011. [dostęp 2011-08-30].
  19. Yoshihiko Noda wins Japan leadership race (ang.). BBC News, 30 sierpnia 2011. [dostęp 2011-08-30].
  20. Yoshihiko Noda becomes Japan's new prime minister (ang.). BBC News, 30 sierpnia 2011. [dostęp 2011-08-30].
  21. Noda unveils youthful cabinet, including 2 ministers in their 40s (ang.). japantoday.com, 2 września 2011. [dostęp 2011-09-04].


Poprzednik
Yukio Hatoyama
94. premier Japonii
2010–2011
Następca
Yoshihiko Noda