Napad padaczkowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Napad padaczkowy – skutek gwałtownych wyładowań bioelektrycznych grupy komórek nerwowych, które aktywują określone układy strukturalno-czynnościowe mózgu, czego objawem jest zaburzenie ich czynności[1].

Napad padaczkowy może przyjmować różne formy u różnych ludzi[2] – od tzw. małych napadów (petit mal), polegających na krótkim zaniku świadomości (np. nieruchome wpatrywanie się w jeden punkt), aż po napady grand mal, czyli tzw. duże (np. toniczno-kloniczne), w czasie których często występuje utrata przytomności, drgawki, ślinotok, szczękościsk, czasem szybkie ruchy gałek ocznych (podobnie jak w fazie snu REM – rapid eye movement) czy chwilowy bezdech. Jeśli napad padaczkowy wystąpi podczas wykonywania badania EEG w zapisie elektroencefalograficznym będzie można stwierdzić nieprawidłowe wyładowania (np. tzw. iglic).

Możemy wyróżnić wiele rodzajów napadów padaczkowych[3]:

Napady częściowe[edytuj | edytuj kod]

Napady w czasie których wyładowania ograniczają się, przynajmniej początkowo, jedynie do ogniska padaczkowego:

  • Napady częściowe proste, czyli bez zaburzeń świadomości. Ze względu na obszar wyładowań i ich rozmiar, wyróżnić można:
    • Napady ruchowe – zaburzenia ruchu, mowy, czasem drgania kończyn ciała, bądź kącika ust
    • Napady częściowe ruchowe proste – inaczej napady Jacksona. Najczęściej zaczynają się rytmicznym drganiem kciuka, palca wskazującego, kącika ust, bądź palucha po przeciwnej stronie ciała w stosunku do umiejscowienia ogniska. (gdyż prawa półkula mózgu odpowiada za lewą stronę ciała i na odwrót)
    • Napady zmysłowe – polegające na rozmaitych doznaniach słuchowych, wzrokowych, węchowych, czuciowych bądź smakowych. Mają one zwykle dość charakterystyczny i stereotypowy przebieg.
    • Napady czuciowe proste – drętwienie bądź mrowienie różnych części ciała. Tego rodzaju napady często przechodzą w napady częściowo ruchowe proste (Jacksona), bądź w drgawki uogólnione.
    • Napady mieszane – napady, w których występują objawy więcej niż dwóch rodzajów wymienionych powyżej
    • Napady z objawami psychicznymi (np. z omamami, afektywne)
    • Napady z objawami autonomicznymi (np. napadowe dolegliwości w nadbrzuszu lub z objawami źrenicznymi)
  • Napady częściowe złożone, np. skroniowe. Występują w nich zaburzenia świadomości, czasem tylko częściowe. Mogą w nich występować m.in. doznania marzeniowe, podobne do snu, z poczuciem czegoś znanego – czegoś, co już się wydarzyło – bądź zupełnie odwrotnie – znane choremu sytuacje czy otoczenie wydają mu się zupełnie obce, zaburzenia wzroku, słuchu, orientacji przestrzennej. Często występują zaburzenia psychoruchowe – automatyczne wykonywanie pewnych czynności (np. odruch żucia, szukanie czegoś).
    • Dzielimy je na:
      • Napady z początkiem częściowym prostym i dołączającymi się zaburzeniami świadomości
      • Napady z zaburzeniami świadomości od początku
      • Napady z automatyzmami.
    • Lub inny podział, ze względu na lokalizację wyładowań w mózgu:
      • Napady skroniowe - efekt wyładowań w płacie skroniowym mózgu (stąd inna nazwa: padaczka skroniowa) – czasowe upośledzenie zmysłów węchu, smaku, wzroku bądź słuchu. Może występować zjawisko Déjà vu, nierzadko na tle silnych, emocjonalnych doznań z przeszłości. Tego rodzaju napady czasem przechodzą w drgawki uogólnione.
      • Napady czołowe (częściowe złożone)
      • Napady potyliczne (z zaburzeniami świadomosci)
  • Napady częściowe, wtórnie uogólnione – następują na skutek rozszerzenia obszaru wyładowań do całego mózgu. Występuje utrata świadomości oraz drgawki, najczęściej o charakterze toniczno-klonicznym. Napady częściowe często poprzedzają napady uogólnione, których chory jednak nie zawsze jest w stanie zauważyć.

Napady pierwotnie uogólnione[edytuj | edytuj kod]

Napady, w których nie da się dokładnie zlokalizować ogniska padaczkowego (bez umiejscowionego początku). Zawsze przebiegają z utratą świadomości, ponieważ wyładowania bioelektryczne obejmują od razu cały mózg.

  • Napady nieświadomości – krótkotrwały (od kilku do kilkunastu sekund) zanik świadomości, czasem drganie powiek, chwilowe sztywnienie ciała. Rzadko i generalnie tylko przy pełnym pęcherzu zdarza się mimowolne oddanie moczu przez chorego. Występowanie i przetrwanie tego rodzaju napadów z okresu dzieciństwa sygnalizuje, iż w przyszłości mogą pojawić się napady o charakterze toniczno-klonicznym.
  • Napady miokloniczne – nagłe i silne skurcze symetrycznych grup mięśni ciała.
  • Napady kloniczne – uogólnione drgawki całego ciała
  • Napady toniczne – silny skurcz mięśni całego ciała, trwający zwykle od kilku, do kilkunastu sekund
  • Napady toniczno – kloniczne – inaczej napady duże (tzw. grand mal). Objawiają się przez utratę świadomości/przytomności, skurcz mięśni ciała, czasem ślinotok. Na początku tej fazy chory wydaje czasem nieartykułowany głos lub krzyk, wywołany przedzieraniem się wypieranego z klatki piersiowej powietrza przez krtań zamkniętą napiętymi więzadłami, tzw. strunami głosowymi. Krzyk ten jest nieświadomy. Czasem zdarza się, że w wyniku szczękościsku chory przygryza sobie język. Osoba mająca tego rodzaju napad szybko sinieje, ponieważ ogromny wysiłek mięśni pochłania większość tlenu krążącego we krwi. Z czasem objawy ustępują i pojawia się ciężki, chrapliwy oddech. Czas trwania takiego ataku to około 3 minuty. Po tym czasie, chory najczęściej zasypia i budzi się po kilku (bądź kilkunastu) minutach – jako ostatnie pamięta wydarzenie, które miało miejsce tuż przed atakiem, po którym występuje pewne uczucie (z relacji chorych osób – bardzo niewygodne, kłopotliwe – tu cytat "to takie dziwne uczucie") luki w pamięci – stąd w większości przypadków po wstępnym odzyskaniu świadomości chory pyta o to, co się właściwie stało.
  • Napady atoniczne – nagły zanik napięcia mięśniowego. Czas trwania tego typu napadów jest bardzo krótki i nierzadko chorzy wstają zaraz po upadku na ziemię
    • Napady akinetyczne – polegają na krótkotrwałym zahamowaniu zdolności ruchowych
    • Napady jednostronne/przeważnie jednostronne/seryjne. – najczęściej napady drgawkowe, ograniczone do jednej strony ciała, czasem pojawiające się na nich naprzemiennie.
    • Napad przygodny – napad, który wystąpił tylko raz. Najczęściej jest to napad o charakterze uogólnionego napadu toniczno-klonicznego (tzw. dużego), wywołanego przez przypadkowy czynnik, taki jak: nadużycie alkoholu, nagłe zmiany hormonalne czy brak snu. Taki napad nie jest podstawą do rozpoznania padaczki.

Przypisy

  1. W większości przypadków mamy do czynienia z pobudzeniem, rzadziej z zahamowaniem.
  2. Zależnie m.in. od stopnia wyładowania.
  3. Neurologia Merritta. Wrocław: Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner, 2005, s. 817. ISBN 83-89581-11-6.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.