Naparstniczka stożkowata

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Naparstniczka stożkowata
Naparstniczka stożkowata: zdjęcie
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby workowe
Klasa workowce właściwe
Rząd kustrzebkowce
Rodzina smardzowate
Rodzaj naparstniczka
Gatunek naparstniczka stożkowata
Nazwa systematyczna
Verpa conica (O.F. Müll.) Sw.
K. svenska Vetensk-Akad. Handl.: 129 (1815)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
2011-02-21 Verpa conica (O.F. Müll.) Sw 135306.jpg

Naparstniczka stożkowata (Verpa conica) (O.F. Müll.) Sw.) – gatunek grzybów z rodziny smardzowatych (Morchellaceae) z klasy workowców[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Nazwa polska według checklist[2]. Nazwa anglojęzyczna naparstniczki stożkowatej to thimble morel, gdzie słowo thimble oznacza właśnie naparstek, natomiast słowo morel – smardz. Analogicznie jest w języku niemieckim, gdzie Fingerhut w Fingerhutverpel także oznacza naparstek. Niektóre synonimy naukowe[3]:

  • Helvella relhanii Sowerby 1797
  • Leotia conica var. relhanii (Sowerby) Pers. 1801
  • Monka conica (O.F. Müll.) Kuntze, 1898
  • Phallus conicus O.F. Müll. 1775
  • Relhanum conicum Gray 1821

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Owocnik

Zbudowany z główki i trzonka. Osiąga wysokość do 10-20 cm.

Główka

Dzwonkowata, szeroko stożkowana. Gładka lub nieregularnie jamkowata. 2-4 cm wysoka, 1-1,5 cm szeroka. Barwa ochrowobrązowa do brązowej. Główka przyrośnięta do trzonu w górnej części[4].

Trzon

5-10 cm długi. Bladożółty z poprzecznymi zmarszczkami i brązowymi ziarenkami. Wewnątrz pusty[4].

Miąższ

Kruchy, woskowaty, cienki. Smak łagodny, zapach przyjemny[4].

Zarodniki

Gładkie, elipsoidalne, bezbarwne[4].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Rośnie pojedynczo lub w grupach od kwietnia do maja na brzegach lasów i zarośli, w miejscach trawiastych[4].

Od 2014 r. w Polsce jest objęty ochroną częściową grzybów[5], dawniej podlegał ochronie ścisłej. W opracowaniu Czerwonej listy roślin i grzybów Polski jest zaliczony do kategorii grzybów rzadkich (R)[6].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Naparstniczka czeska (Verpa bohemica), która ma większe owocniki, a powierzchnia główki jest pofałdowana[4].

Przypisy

  1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  2. Maria Alicja Chmiel: Checklist of Polish Larger Ascomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów workowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 978-83-89648-46-4.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Czesław Narkiewicz: Grzyby chronione Dolnego Śląska. Jelenia Góra: Wydawnictwo Muzeum Przyrodniczego, 2005. ISBN 83-89863-20-0.
  5. Dz. U. z 2014 r. Nr 0, poz. 1409 – Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów
  6. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki: Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: IB PAN, 2006. ISBN 83-89648-38-5.