Naszacowice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Naszacowice
Centrum wsi
Centrum wsi
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat nowosądecki
Gmina Podegrodzie
Wysokość 300-450 m n.p.m.
Liczba ludności (2010) 890[1]
Strefa numeracyjna (+48) 18
Kod pocztowy 33-386
Tablice rejestracyjne KNS
SIMC 0460598
Położenie wsi
Położenie wsi
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Naszacowice
Naszacowice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Naszacowice
Naszacowice
Ziemia 49°33′48″N 20°33′16″E/49,563333 20,554444Na mapach: 49°33′48″N 20°33′16″E/49,563333 20,554444
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Naszacowice (Naszczowice; w 2. poł. XX wieku okresowo również Naszęcowice[2]) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Podegrodzie. Obok Podegrodzia jest jedną z najstarszych miejscowości w Małopolsce.

Wzgórze grodowe
Budowany kościół Św. Urszuli Ledóchowskiej
Remiza OSP w budynku starej szkoły

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Naszacowice położone są w Kotlinie Sądeckiej, na lewym brzegu Dunajca, u ujścia rzeki Słomki i Jastrzębika. Leży na wysokości od 300 do 450 m n.p.m. Zajmuje 3,90 km² (6,0% powierzchni gminy)[3]. Graniczy z: Podegrodziem, Juraszową, Rogami, Olszanką oraz z Mostkami. Przez południową część wsi przebiega obwodnica Podegrodzia, w ciągu drogi wojewódzkiej nr 969 (Stary SączNowy Targ).

Toponimika nazwy[edytuj | edytuj kod]

Nazwa pochodzi od jej założyciela Nosacza, co wyklucza tezę wiążącą nazwę wsi z Sączem. Mówiła ona, że Naszacowice to osada na dawnym Sączu, czyli Naszącowice. Najstarsze zapisy nazwy pochodzą z 1233 i 1292 i brzmi ona: Nossaczouicy. Dokumenty z 1353 podają nazwę de Naszocowice. Jan Długosz w „Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis” zapisuje nazwę na dwa sposoby: Nossaczowycze i Noszaczowycze. Spis miejscowości z 1794 podaje dwie nazwy: Naszacowice i Naschatowitz Colonia.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W VIII w. istniał tu duży gród warowny, który pełnił rolę centrum w tym regionie. W Naszacowicach znajdują się resztki grodziska z epoki łużyckiej i z okresu wczesnego średniowiecza. W IX–XI wieku pełniło ono rolę centrum osadniczego dla Kotliny Sądeckiej i było ważnym punktem strażniczym na szlaku handlowym biegnącym wzdłuż Dunajca[4].

Wieś, ulokowana 1293 na prawie magdeburskim, należała przed rozbiorami Polski do zakonu klarysek ze Starego Sącza.

W XVI w. Naszacowice były własnością Jana Wierzbięta (herbu Janina).

W 1789 w ramach akcji kolonizacyjnej cesarza austriackiego Józefa II osiedliło się tu 8 rodzin niemieckich.

Wiosną 1941, w Naszacowicach, powstał oddział Batalionów Chłopskich, którym dowodził Józef Krzyżak ps. „Potok”. Teren działania oddziału obejmował gminy Podegrodzie i Stary Sącz. Licząca około 20 partyzantów jednostka przeprowadziła kilkadziesiąt akcji bojowych i dywersyjno – sabotażowych[5].

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii w Podegrodziu.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

We wsi znajduje się filia Gminnego Ośrodka Kultury w Podegrodziu, która prowadzi m.in. punkt biblioteczny[6].

Sport[edytuj | edytuj kod]

W miejscowości znajduje się boisko sportowe Orlik Plus, z którego bezpłatnie korzystają mieszkańcy wsi.

Information icon.svg Zobacz więcej w artykule Sport w Gminie Podegrodzie, w sekcji Orlik Plus.

Sztuka[edytuj | edytuj kod]

We wsi mieszka Kazimierz Twardowski, wybitny malarz akwarelowy. Jego dzieła to przede wszystkim pejzaże, prezentowane w Polsce i za granicą. We własnym domu prowadzi małą galerię. Dwa razy otrzymał nagrodę im. Bolesława Barbackiego, za całokształt twórczości[7][8]. Jest też autorem polichromii kościoła św. Jakuba w Podegrodziu[9].

OSP Naszacowice[10][edytuj | edytuj kod]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej w Naszacowicach jest stosunkowo młodą jednostką, gdyż powstała w 2007.

Wyposażenie[edytuj | edytuj kod]

Jednostka posiada na wyposażeniu: samochód Lublin, motopompę oraz podstawowy sprzęt ratowniczy i gaśniczy.Jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej w Naszacowicach powstała w 2007. OSP posiada na wyposażeniu: samochód Żuk, motopompę oraz podstawowy sprzęt ratowniczy i gaśniczy.

Przypisy

  1. Liczba ludności w 2010 r. (pol.). [dostęp 5.07.2011].
  2. Nazwa „Naszęcowice” występuje w Spisie miejscowości Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, Wydawnictwo Komunikacji i Łączności, Warszawa 1967, s. 735.
  3. Powierzchnia Naszacowic (pol.). [dostęp 1.02.2011].
  4. G. Leńczyk, Katalog grodzisk i zamczysk z terenu Małopolski, Muzeum Archeologiczne w Krakowie, Kraków 1983, s. 26; J. Marszałek, Katalog grodzisk i zamczysk w Karpatach, Wydawnictwo Stanisław Kryciński, Warszawa 1993, s. 153-157.
  5. Informacje na stronie UG Podegrodzie (pol.). [dostęp 11.08.2011].
  6. Informacje o filii na stronie GOK-u (pol.). [dostęp 1.02.2011].
  7. Twórcy ludowi na stronie UG Podegrodzie (pol.). [dostęp 11.08.2011].
  8. Twórcy ludowi na stronie GOK-u (pol.). [dostęp 11.08.2011].
  9. Galeria zdjęć polichromii kościoła w Podegrodziu (pol.). [dostęp 11.08.2011].
  10. Informacje o OSP Naszacowice (pol.). [dostęp 1.02.2011].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Zenon Piotr Szewczyk: O pochodzeniu nazw miejscowych Gminy Podegrodzie i okolic. Nowy Sącz: UG Podegrodzie, Biblioteka Gminna w Podegrodziu, 2009. ISBN 978-83-60822-59-3.
  2. Naszacowice. W: Jan Pastuszczak: Gmina Podegrodzie. Jacek Kula, Jerzy Nieć, Krzysztof Bodziony (ilustracje); Stanisław Mendelowski (redakcja). Krosno: P.U.W. „Roksana” Sp. z.o.o., 2006, s. 34-35. ISBN 83-7343-126-8.