Natan Rapaport

Menora z Pomnika Bohaterów Getta

Rzeźba z Pomnika Bohaterów Getta

Natan Jakow Rapaport (Rapoport, Rappaport) (ur. 7 listopada 1911 w Warszawie, zm. 4 czerwca 1987 w Nowym Jorku). Artysta i rzeźbiarz. Studiował 1931-1936 na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie w pracowni profesora Tadeusza Breyera. W roku 1936 i 1939 przebywał na stypendium ASP we Francji i Włoszech. Po wybuchu II wojny światowej przedostał się na tereny zajęte przez Armię Czerwoną, po wybuchu wojny radziecko-niemieckiej znalazł się w Taszkencie, potem w Nowosybirsku. Powrócił do Warszawy w połowie 1946. Wraz z architektem Leonem Markiem Suzinem zaprojektował Pomnik Bohaterów Getta w Warszawie, odsłonięty 19 kwietnia 1948. W roku 1950 wyemigrował do Paryża, potem przeniósł się do Izraela, w roku 1959 zamieszkał w Nowym Jorku, 1965 otrzymał obywatelstwo USA.

Twórczość

Początkowo zajmował się rzeźbą portretową, także w okresie pobytu w Związku Radzieckim. Pod wpływem tragedii Holocaustu zajął się rzeźbą monumentalną. Pierwszą realizacją stał się warszawski Pomnik Bohaterów Getta. W Izraelu, potem w USA zrealizował kilka pomników. Krytycy sztuki wyróżniają spośród nich pomnik „Zwój Ognia” (1971) w Lesie Męczenników na Wzgórzach Judejskich koło Jerozolimy – w formie dwóch zwojów Tory ozdobionych scenami z Pięcioksięgu, oraz odnoszącymi się do Diaspory, Holokaustu, powstania współczesnego państwa Izrael i jego dziejów aż do wojny sześciodniowej.

W Jersey City w stanie New Jersey Rapaport ufundował w roku 1985 rzeźbę pomnikową, przedstawiającą żołnierza amerykańskiego, niosącego na rękach Żyda ocalonego z Holocaustu.

W 1948 roku Prezydent RP Bolesław Bierut odznaczył go Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Bibliografia

• Gilbert, Martin. (1987), The Holocaust, Nowy Jork, Random House, 1987, 317-324.
• Sohar, Zvi, Fighters Memorial, Monuments to the Fighters in the Warsaw Ghetto Uprising, Sifriat Poalim, Workers' Book Guild, 1964.
• Yaffe, Richard, Nathan Rapoport Sculptures and Monuments, Nowy Jork, Shengold Publishers, 1980.