Natan Rapaport

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Natan Rapaport
Imiona i nazwisko Natan Jakow Rapaport
Data i miejsce urodzenia 7 listopada 1911
Warszawa
Data i miejsce śmierci 4 czerwca 1987
Nowy Jork
Narodowość żydowska
Dziedzina sztuki rzeźba
Ważne dzieła pomnik Bohaterów Getta w Warszawie
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Natan Jakow Rapaport (Rapoport, Rappaport; ur. 7 listopada 1911 w Warszawie, zm. 4 czerwca 1987 w Nowym Jorku) – polski rzeźbiarz żydowskiego pochodzenia; od 1948 przebywał na emigracji, od 1959 w Stanach Zjednoczonych.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Natan Rapaport urodził się w rodzinie żydowskich robotników. W latach 1931–1936 studiował na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie w pracowni prof. Tadeusza Breyera. W 1936 i 1939 przebywał na stypendium ASP we Francji i Włoszech. Po wybuchu II wojny światowej przedostał się na tereny zajęte przez Armię Czerwoną, po wybuchu wojny radziecko-niemieckiej znalazł się w Taszkencie, potem w Nowosybirsku. Powrócił do Warszawy w połowie 1946. Wraz z architektem Leonem Markiem Suzinem zaprojektował pomnik Bohaterów Getta w Warszawie, odsłonięty 19 kwietnia 1948. W roku 1950 wyemigrował do Paryża, potem przeniósł się do Izraela, w roku 1959 zamieszkał w Nowym Jorku, w 1965 roku otrzymał obywatelstwo USA.

Pomnik Bohaterów Getta w Warszawie, fragment (2009)

Początkowo zajmował się rzeźbą portretową, także w okresie pobytu w Związku Radzieckim. Pod wpływem tragedii Holocaustu zajął się rzeźbą monumentalną. Pierwszą realizacją stał się warszawski Pomnik Bohaterów Getta. W Izraelu, potem w USA zrealizował kilka pomników. Krytycy sztuki wyróżniają spośród nich pomnik „Zwój Ognia” (1971) w Lesie Męczenników na Wzgórzach Judejskich koło Jerozolimy – w formie dwóch zwojów Tory ozdobionych scenami z Pięcioksięgu, oraz odnoszącymi się do Diaspory, Holokaustu, powstania współczesnego państwa Izrael i jego dziejów aż do wojny sześciodniowej.

W 1985 w Jersey City w stanie New Jersey Rapaport ufundował rzeźbę pomnikową, przedstawiającą żołnierza amerykańskiego, niosącego na rękach Żyda ocalonego z Holocaustu.

W 1948 prezydent RP Bolesław Bierut odznaczył go Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski[1].

Przypisy

  1. Postanowienie o odznaczeniu z dnia 18 czerwca 1948 r. artysty-rzeźbiarza Natana Rapaporta, twórcy pomnika Bohaterów Ghetta (M.P. z 1948 r. Nr 70, poz. 592).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Gilbert, Martin. (1987), The Holocaust, Nowy Jork, Random House, 1987, 317-324.
  • Sohar, Zvi, Fighters Memorial, Monuments to the Fighters in the Warsaw Ghetto Uprising, Sifriat Poalim, Workers' Book Guild, 1964.
  • Yaffe, Richard, Nathan Rapoport Sculptures and Monuments, Nowy Jork, Shengold Publishers, 1980.