Natrix
| Natrix | |
Natrix natrix |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | zauropsydy |
| Podgromada | diapsydy |
| Nadrząd | lepidozaury |
| Rząd | łuskonośne |
| Podrząd | węże |
| Rodzina | połozowate |
| Podrodzina | zaskrońcowate |
| Rodzaj | Natrix[1] Laurenti, 1768 |
Natrix – rodzaj węży z rodziny połozowatych (Colubridae) i podrodziny zaskrońcowatych (Natricinae). Są to węże umiarkowanej wielkości – osiągają przeważnie od 75 cm do maksymalnie 2 m długości[2]. Głowa pokryta dużymi tarczkami, łuski zwykle z wyraźnym kilem. Większość przedstawicieli rodzaju Natrix dobrze i chętnie pływa. Żywią się niewielkimi wodnymi kręgowcami, takimi jak żaby, traszki i ryby. Są szeroko rozpowszechnione – zasięg ich występowania obejmuje niemal całą Europę, zachodnią Azję aż do Chin i Indii (zaskroniec rybołów) oraz północną Afrykę. W Polsce występują zaskroniec zwyczajny oraz zaskroniec rybołów[3].
Do rodzaju należą co najmniej trzy współczesne gatunki – zaskroniec zwyczajny (Natrix natrix), będący gatunkiem typowym, zaskroniec rybołów (Natrix tessellata) i zaskroniec żmijopodobny (Natrix maura). Ważność gatunku Natrix megalocephala bywa kwestionowana. Zaskroniec zwyczajny jest sympatryczny z pozostałymi gatunkami z rodzaju Natrix na niemal całym zasięgu ich występowania. Najstarszym znanym przedstawicielem rodzaju jest N. mlynarski z wczesnego oligocenu Francji. Do rodzaju Natrix należą także N. sansaniensis, N. merkurensis i N. longivertebrata. Pozostałe gatunki zaliczane niegdyś do Natrix przeniesiono do innych rodzajów. Analiza filogenetyczna przeprowadzona przez Guickinga i współpracowników, wykorzystująca dane molekularne – sekwencje nukleotydów genów mitochondrialnych kodujących białka – sugeruje, że zaskroniec zwyczajny i zaskroniec rybołów są taksonami siostrzanymi, a zaskroniec żmijopodobny jest bazalny w stosunku do nich. Szacowany czas odłączenia się N. maura od ostatniego wspólnego przodka tych trzech gatunków wynosi 27–18 mln lat temu, a linie ewolucyjne N. natrix i N. tessellata rozeszły się prawdopodobnie 22–13 mln lat temu[4].
Przypisy
- ↑ Natrix. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 15 lutego 2010]
- ↑ Natrix natrix – Grass snake (Species Summary) (ang.). [dostęp 15 lutego 2010].
- ↑ Petr Vlček, Bartłomiej Najbar, Daniel Jablonski. First records of the Dice Snake (Natrix tessellata) from the North-Eastern part of the Czech Republic and Poland. „Herpetology Notes”. 3, s. 23–26, 2010 (ang.).
- ↑ D. Guicking, R. Lawson, U. Joger, M. Wink. Evolution and phylogeny of the genus Natrix (Serpentes: Colubridae). „Biological Journal of the Linnean Society”. 87 (1), s. 127–143, 2006. doi:10.1111/j.1095-8312.2006.00561.x (ang.).
|
||||||||||||||