Natrix

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Natrix[1]
Natrix natrix
Natrix natrix
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada zauropsydy
Podgromada diapsydy
Nadrząd lepidozaury
Rząd łuskonośne
Podrząd węże
Rodzina połozowate
Podrodzina zaskrońcowate
Rodzaj Natrix
Laurenti, 1768
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Natrixrodzaj węży z rodziny połozowatych (Colubridae) i podrodziny zaskrońcowatych (Natricinae). Są to węże umiarkowanej wielkości – osiągają przeważnie od 75 cm do maksymalnie 2 m długości[2]. Głowa pokryta dużymi tarczkami, łuski zwykle z wyraźnym kilem. Większość przedstawicieli rodzaju Natrix dobrze i chętnie pływa. Żywią się niewielkimi wodnymi kręgowcami, takimi jak żaby, traszki i ryby. Są szeroko rozpowszechnione – zasięg ich występowania obejmuje niemal całą Europę, zachodnią Azję aż do Chin i Indii (zaskroniec rybołów) oraz północną Afrykę. W Polsce występują zaskroniec zwyczajny oraz zaskroniec rybołów[3].

Do rodzaju należą co najmniej trzy współczesne gatunki – zaskroniec zwyczajny (Natrix natrix), będący gatunkiem typowym, zaskroniec rybołów (Natrix tessellata) i zaskroniec żmijopodobny (Natrix maura). Ważność gatunku Natrix megalocephala bywa kwestionowana. Zaskroniec zwyczajny jest sympatryczny z pozostałymi gatunkami z rodzaju Natrix na niemal całym zasięgu ich występowania. Najstarszym znanym przedstawicielem rodzaju jest N. mlynarski z wczesnego oligocenu Francji. Do rodzaju Natrix należą także N. sansaniensis, N. merkurensis i N. longivertebrata. Pozostałe gatunki zaliczane niegdyś do Natrix przeniesiono do innych rodzajów. Analiza filogenetyczna przeprowadzona przez Guickinga i współpracowników, wykorzystująca dane molekularne – sekwencje nukleotydów genów mitochondrialnych kodujących białka – sugeruje, że zaskroniec zwyczajny i zaskroniec rybołów są taksonami siostrzanymi, a zaskroniec żmijopodobny jest bazalny w stosunku do nich. Szacowany czas odłączenia się N. maura od ostatniego wspólnego przodka tych trzech gatunków wynosi 27–18 mln lat temu, a linie ewolucyjne N. natrix i N. tessellata rozeszły się prawdopodobnie 22–13 mln lat temu[4].

Przypisy

  1. Natrix w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Natrix natrix – Grass snake (Species Summary) (ang.). [dostęp 15 lutego 2010].
  3. Petr Vlček, Bartłomiej Najbar, Daniel Jablonski. First records of the Dice Snake (Natrix tessellata) from the North-Eastern part of the Czech Republic and Poland. „Herpetology Notes”. 3, s. 23–26, 2010 (ang.). 
  4. D. Guicking, R. Lawson, U. Joger, M. Wink. Evolution and phylogeny of the genus Natrix (Serpentes: Colubridae). „Biological Journal of the Linnean Society”. 87 (1), s. 127–143, 2006. doi:10.1111/j.1095-8312.2006.00561.x (ang.).