Natron

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Natron
Właściwości chemiczne i fizyczne
Inne nazwy natryt, soda rodzima, soda naturalna, soda krystaliczna
Skład chemiczny uwodniony węglan sodu, dziesięciohydrat (Na2CO3 · 10H2O)
Twardość w skali Mohsa 1–1,5
Przełam nierówny
Łupliwość dobra, dwukierunkowa
Pokrój kryształu tabliczkowy, romboidalny
Układ krystalograficzny jednoskośny
Gęstość minerału 1,42–1,47 g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa biały, szary lub bezbarwny
Rysa biała
Połysk szklisty lub ziemisty

Natron (inaczej natryt, soda rodzima, soda naturalna, soda krystaliczna).

Nazwa pochodzi od składu chemicznego minerału (arab. natron = soda). Minerał rzadki, rozpowszechniony tylko w niektórych rejonach Ziemi.

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Barwi płomień na żółto, topi się w temperaturze 32 °C. Tworzy łatwo rozpuszczalne w wodzie kryształy; tabliczkowe i romboidalne. Tworzy skupienia ziarniste, pręcikowe, igiełkowe, naskorupienia lub wykwity. Powinna być chroniona przed wilgocią, bo łatwo absorbuje wodę i rozpuszcza się.

W suchym powietrzu a także podczas ogrzewania traci wodę krystalizacyjną i bieleje (następuje częściowa dehydratacja – tzw. wietrzenie sody). Na skutek tego procesu powstaje termonatryt Na2CO3 · H2O). W temperaturze 107 °C przechodzi w sól bezwodną.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Występuje wyłącznie w skałach osadowych. Krystalizuje z wód jezior sodowych (w klimacie gorącym), jako produkt ich ewaporacji (odparowania).

Miejsca występowania: minerał, występujący w osadach niektórych słonych jezior, tzw. jezior sodowych, gł. w Egipcie – Wadi Natrum, Kenii – Lake Magadi, Lake Kabongo, Tanzania – Lake Natron, Iranie, Kazachstanie, USA – Borax Lake i Owens Lake w (Kalifornii), Włochy – Etna, Wezuwiusz.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Używany był w starożytnym Egipcie do mumifikacji zwłok. Obecnie stosowany w przemyśle chemicznym, hutniczym, szklarskim, papierniczym, spożywczym oraz w medycynie. Ma znaczenie kolekcjonerskie.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło natron w Wikisłowniku
  • J. Żaba – Ilustrowany słownik skał i minerałów – Videograf II Sp. z o.o – 2003
  • W. Schumann – Minerały świata – Wyd. „Alma-Press” 2003