Natura ludzka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Natura ludzka (gr. trl. he phýsis tôn anthrópon; łac. natura humana) – to, co w człowieku przyrodzone, instynktowne, w odróżnieniu od tego, co nabyte w doświadczeniu jednostkowym i społecznym[1].

Nieco inne ujęcie podaje, że to termin który odnosi się do cech wyróżniających gatunku ludzkiego, z elementami takimi jak świadomość, wolna wola, moralność, kreatywność, stopień kooperacji i zaufania, język, myślenie symboliczne, system wierzeń (sposoby myślenia, odczuwania i działania jako naturalne tendencje wrodzone, ale specyficzne gatunkowi ludzkiemu). Istnienie, unikalność, lub naturalność wielu tych elementów bywa zaprzeczane z tradycyjnych pozycji naturalistycznych i ewolucjonistycznych.[2]

Istnieją podejścia, które próbują tłumaczyć unikalną naturę ludzką, inną od zwierzęcej, np. jako będącą produktem najnowszej z "wielkich przejść ewolucyjnych" (np. zob. Pierre Teilhard de Chardin), lub nie wynikającą z biologii (tak jak geometria nieuklidesowa nie jest produktem ewolucji biologicznej).[2] Np. zob. emergencja.

Pytania o to co to jest natura ludzka, jakie cechy są dla niej charakterystyczne, co je powoduje i czy natura ludzka jest stała, czy zmienna, to jedne z najstarszych i najważniejszych pytań w filozofii zachodniej.

Kartezjusz i Hobbes porównali człowieka do maszyny.

Locke porównał umysł ludzki do pustej kartki, która wypełnia się poprzez doświadczenia nabyte w życiu (tabula rasa).

Noam Chomsky uważa, że język (wrodzony, wewnętrzny) jest unikalną cechą rodzaju ludzkiego, wyróżniającą go od innych zwierząt.

Wedle esencjalistów natura ludzka jest odwieczna i niezmienna.

Nature versus nurture jest dobrze znanym przypadkiem sporu w ramach ogólniejszej debaty o naturę człowieka.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Antoni Podsiad: Słownik terminów i pojęć filozoficznych. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 2001, s. 546-547. ISBN 83-211-1305-2.
  2. 2,0 2,1 Corey S. Powell, Kenneth Miller, Laurie Santos, David Sloan Wilson, "Does Evolution Explain Human Nature?", recorded panel discussion at Yale University, published by Yale University, Sep 30, 2009, http://www.youtube.com/watch?v=9Cz8ZwaJe24

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]