Nawałnik burzowy
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Nawałnik burzowy | |
| Hydrobates pelagicus[1] | |
| (Linnaeus, 1758) | |
 |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ptaki |
| Podgromada | Neornithes |
| Nadrząd | neognatyczne |
| Rząd | rurkonose |
| Rodzina | nawałniki |
| Rodzaj | Hydrobates[2] F. Boie, 1822 |
| Gatunek | nawałnik burzowy |
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3] | |
 |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Nawałnik burzowy (Hydrobates pelagicus) – gatunek niewielkiego ptaka oceanicznego z rodziny nawałników (Hydrobatidae), jedyny przedstawiciel rodzaju Hydrobates[4]. Zamieszkuje wschodnią część północnego Atlantyku i zachodnią część Morza Śródziemnego. Zimą dolatuje do zachodnich i południowych wybrzeży Afryki, ale większość ptaków trzyma się przez cały rok okolic lęgowisk. Na teren Polski trafiają sporadycznie osobniki przygnane złą pogodą. Spotyka się je wtedy nawet w głębi lądu.
- Cechy gatunku
- Brak dymorfizmu płciowego. Niemal całe ciało ciemnobrązowe, na skrzydłach białe kresy. Ogon prostokątny, równo zgięty, z białą nasadą. Nogi i cienki dziób ciemne. Palce spięte błoną. To najmniejszy ptak, morski występujący na europejskich wybrzeżach - wielkości jaskółki. Ptak ten lata szybko bijąc skrzydłami blisko tafli wodnej co z daleka wygląda jakby biegał po wodzie. Na pełnym morzu towarzyszy napotkanym statkom licząc na łatwy pokarm. W locie nie wydaje głosu, w pobliżu lęgowisk słychać za to warkliwe i zgrzytliwe "arr-r-r-r" kończące się specyficznym "hikaf". Od podobnego nawałnika Leacha (Oceanodroma leucorhoa), nie mającego w zwyczaju latania wokół statków, różni go też większy rozmiar, biały kuper, wcięty ogon i szerszy, dłuższy, jaśniejszy pas na skrzydłach.
- Wymiary średnie
- dł. ciała ok. 15 cm
rozpiętość skrzydeł 35 cm
waga ok. 21-27 g - Biotop
- Otwarte wody morskie.
- Gniazdo
- Gnieździ się w małych koloniach. Na lęgowiska wraca pod koniec kwietnia. Na skalistych wybrzeżach gniazdo umieszcza w szczelinach, pod kamieniami, w dziuplach i zagłębieniach gruntu. Jeśli to możliwe, wygrzebuje nory, choć potrafi wykorzystać też nory królicze.
- Jaja
- W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, składając od maja do września jedno białe jajo na tępym końcu z czerwonobrunatnymi plamkami.
- Wysiadywanie i wychowywanie młodych
- Jajo wysiadywane jest przez okres 38 do 41 dni przez obydwoje rodziców. Warto jednak wspomnieć, że nawałnikom zdarza się opuścić gniazdo na 24-48 godzin bez szkody dla potomstwa. Przez pierwszy tydzień po wykluciu pisklęcia jedno z rodziców nie opuszcza w ogóle gniazda, ale po następnych dwóch tygodniach młode jest pozostawiane samo. W tym czasie rodzice latają małymi stadkami nad morzem. Młode karmione są wyłącznie nocą, najczęściej godzinę po zachodzie słońca, po czym na godzinę przed świtem wyruszają znowu w morze aż nauczą się latać (co jest u nawałników wyjątkowe). Po przekroczeniu 50 dni od wyklucia młode karmione są już tylko dwa razy dziennie. Pisklęta opuszczają gniazdo po 54-68 dniach.
- Pożywienie
- Plankton zbierany z powierzchni wody - drobne jamochłony, mięczaki, skorupiaki, tłuste resztki innych zwierząt morskich unoszące się na falach. Zdarza się, że burza zagna nawałnika w głąb lądu i jeśli nie uda mu się szybko wrócić nad wodę - ginie z głodu.
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ Hydrobates pelagicus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ Hydrobates. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 29 listopada 2010]
- ↑ Hydrobates pelagicus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
- ↑ Frank Gill, Minturn Wright & David Donsker: Family: Hydrobatidae (ang.). IOC World Bird List: Version 2.9. [dostęp 19 kwietnia 2011].
Bibliografia [edytuj]
- Karel, Stastny: Ptaki wodne. Warszawa: Delta, 1993. ISBN 83-85817-10-7.
