Nazwiska węgierskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Na Węgrzech, podobnie jak np. w Polsce, przyjęty jest system "imię+nazwisko" aczkolwiek zwyczaj nakazuje umieszczać najpierw nazwisko, potem imię (imiona). Nazwisko dziedziczone jest zwykle po ojcu. Dopuszczalne jest posiadanie dwóch imion oraz podwójnych nazwisk.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Ewolucja nazwisk węgierskich przebiegała podobnie jak w pozostałych regionach Europy Środkowej. Ich kształtowanie nastąpiło już zapewne w średniowieczu ale proces ich formowania zamknął się pod koniec XVIII w., w wyniku reform józefinskich (tereny Węgier włączone były wówczas do Austrii). Współcześnie liczną grupę stanowią etnonimy (Tóth, Horváth, Németh, Török, Oláh), nazwiska urobione od wykonywanych zawodów, nazwiska odapelatywne. Sporo nazwisk równoważnych imionom popularnym (Simon,Balázs).

Nazwiska mężatek[edytuj | edytuj kod]

Tradycyjnie kobieta przejmowała nie tylko nazwisko ale i imię męża (z końcówką -né), np. Mária Varga po wyjściu za Andrása Szabó stawała się Szabó Andrásné. Możliwa jest też mieszana forma, np. Éva Varga po ślubie z mężczyzną o nazwisku Vig nazywa się Vigné Varga Éva [1].

Lista najpopularniejszych nazwisk[edytuj | edytuj kod]

Poniżej lista nazwisk które było noszone na Węgrzech przez więcej niż 10 tys. osób w 1998 roku (za: http://www.registrationshu.org/fuzet/csalad.htm na podstawie węgierskiego odpowiednika bazy PESEL). Obok tłumaczenie lub podanie etymologii nazwiska ew. podanie polskiego odpowiednika.

  1. Nagy 244663 - Duży, Wielki (nazwisko nadawane osobom starszym, ważniejszym) Groß (Gross)
  2. Kovács 228274 - Kowal (Kowalski) Schmidt
  3. Tóth 223291 - Słowak (ale również pogardliwie, w znaczeniu "wieśniak")
  4. Szabó 217066 - Krawiec Kravitz, Krawczyk, Schneider, Schröder, Schrader
  5. Horváth 201524 - Chorwat
  6. Kiss 139919 - Mały, również w rozumieniu Młodszy Klein
  7. Varga (Vargha) 137398 - Szewc Szewczyk, Schuster, Schumacher (Schuhmacher)
  8. Molnár 112878 - Młynarz Müller, Möller
  9. Németh 97715 - Niemiec Deutsch
  10. Farkas 83755 - Wilk Wolf, Wolff
  11. Balogh 79653 - Mańkut, być może też jako określenie innych ułomności
  12. Papp 56235 - Ksiądz Pfaff, Popp
  13. Takács 55180 - Tkacz Weber
  14. Juhász 54267 - Pastuch Schäfer, Schäffer (Schaeffer), Scheffer, Herder
  15. Mészáros 42738 - Masarz (może też Rzeźnik) Fleisch, Fleischer, Fleischmann (Fleischman), Metzger (Mezger), Schlächter (Schlechter)
  16. Lakatos 41005 - Ślusarz
  17. Simon 39881 - Szymon
  18. Oláh 37147 - Wołoch
  19. Fekete 34755 - Czarny Schwarz (Schwartz)
  20. Rácz (Rátz) 34518 - Serb
  21. Szilágyi 32628
  22. Török 27888 - Turek Turk
  23. Fehér 27262 - Biały Weiß (Weiss, Weisz, Wajs)
  24. Gál (Gáll) 26557 - Gal (=Francuz)
  25. Balázs 26158 - Błażej
  26. Pintér 25156 - Bednarz
  27. Szűcs 24734 - Kuśnierz Kürschner (Kirschner), Kuszner (Kuschner, Kushner)
  28. Kocsis 24432 - Woźnica Woźniak, Wagner, Wegner, Wegener, Wehner, Weiner
  29. Fodor 24045 - Kędzior
  30. Kis 23042 - Mały
  31. Szalai (Szalay) 22733 -
  32. Magyar 22174 - Madziar (Węgier) Unger, Ungar, Ungermann (Ungerman)
  33. Sipos (Siposs) 21839
  34. Bíró (Biró) 21606 - Sędzia, polski odpowiednik: Starosta Richter
  35. Lukács 20820 - Łukasz
  36. Gulyás 20614 - Pastuch
  37. Orsós 19996 - Wrzeciono Spindel, Spindler
  38. Király 19468 - Król König
  39. Katona 18913 - Żołnierz
  40. Fazekas 18222 - Garncarz
  41. László 18058 - Władysław
  42. Sándor 17995 - Aleksander
  43. Boros(ss) 17749 - lub "Ten mądry"(!) - inaczej Najmądrzejszy (Mądrzejszy od innych)
  44. Somogyi 17646 - od regionu Somogyi nad Balatonem
  45. Kelemen 17567 - Klemens
  46. Jakab 17246 - Jakub Jakob
  47. Hegedűs 17077 - Skrzypek Fiedler
  48. Antal 17021 - Antoni
  49. Orosz 16575 - Rusin
  50. Fülöp 16540 - Filip
  51. Vincze 16353 - Wincenty
  52. Veres (Veress) 16178 - Rudy Roth
  53. Deák 15827 - Żak
  54. Bogdán 15392 - Bogdan
  55. Bognár 15034 - Kołodziej
  56. Vörös (Wöress) 14942 - Rudy
  57. Váradi (Váradz) 14867 - Grodzki (od węg. var = gród, zamek, miasto)
  58. Vass (Wass) 14856 - Żelazo, Żelazny Eisenmann (Eisenman), Eisenberg
  59. Pál 14774 - Paweł Paul
  60. Szűcs (Szőcs) 14763 - Kuśmierz Pelz (Peltz)
  61. Bálint 14719 - Walenty
  62. Illés (Illyés) 14636 - Eliasz
  63. Lengyel 14628 - Polak Pohl
  64. Pap 14561 - Ksiądz
  65. Fábián 14560 - Fabian
  66. Balog (Balogh) 14511 - Mańkut, być może też jako wyróżnik innych ułomności
  67. Budai (Buday) 14337 - Budzki (w rozumieniu: obywatel miasta Buda)
  68. Szőke 14251 - Blondyn (w polszczyźnie jako: Biały, Siwy i in.)
  69. Bodnár 14158 - Bednarz
  70. Halász 13855 - Rybak
  71. Hajdú 13114 - Hajduk
  72. Pásztor 12730 - Pasterz (?)
  73. Bakos 12647 - Kozioł/Kozłowski
  74. Gáspár 12465 - Kasper/Kacper
  75. Major 12443 - Major (z łaciny: maior, w rozumieniu: starszy, ważniejszy, większy)
  76. Kozma 12344 - Kosma
  77. Máté 12278 - Mateusz
  78. Székely 12277 - Sekler (pewnie też we formie przymiotnikowej: Seklerski)
  79. Dudás 12232 - Duda/Dudziarz
  80. Novák 11941 - Nowak (nazwisko słowiańskie)
  81. Orbán 11638 - Urban
  82. Soós 11631 -
  83. Szemèt (?) 12900 - Zboże, Młynarz
  84. Hegedűs 11614 - Skrzypek
  85. Virág 11567 - Kwiatek
  86. Nemes 11426 - Szlachcic, Szlachta
  87. Szekeres 11305 - Woźnica/Woźniak
  88. Barna 11177 - Barnaba
  89. Pataki (Pataky) 11140 - Potocki
  90. Tamás 11066 - Tomasz
  91. Borbély 11039 - Cyrulik/Golarz/Fryzjer
  92. Faragó 10917 - Snycerz (w j.polskim np. nazwisko Dłubacz) Schnitz, Schnitzer, Schnitzler
  93. Jónás 10905 - Jonasz
  94. Végh 10715 - Wijący (Wijny ?)
  95. Kerekes 10708 - Okrągły
  96. Dobos 10473 - Dobosz
  97. Balla 10444 -
  98. Kun 10379 - Kuman
  99. Barta (Bartha) 10310 - Bartosz
  100. Péter 10194 - Piotr
  101. Márton 10043 - Marcin
  102. Szántó 10043 - Rola (z rozumieniu: ziemia uprawna) Bauer
  103. Erdélyi 10021 - Siedmiogrodzki (tj. mieszkaniec Siedmiogrodu)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy