Nazwy Jerozolimy
 Jerozolima |
|
|
|
W ciągu stuleci miasto Jerozolima (Jeruzalem) znane było pod wieloma nazwami w różnych językach.
Spis treści |
Nazwy [edytuj]
Salem [edytuj]
- Biblijny hebrajski שלם š-l-m "cały", "kompletny" (prawdopodobnie w idiomatycznym znaczeniu "w pokoju")
- Akadyjski (Uru) Salim
- Asyryjski (dialekt akadyjskiego) (Ur) Salimmu
(Akadyjskie Uru oraz asyryjskie Ur współgrają z hebrajskim rdzeniem Ir ("miasto należące do..."), którego nie należy mylić z Jeru- w nazwie Jeruzalem pochodzącego od jerusza - "dziedzictwo".)
- Biblijny grecki Σαλημ Salēm, Σολυμα Solyma
- Klasyczna łacina Solyma
- Biblijna łacina Salem
- Arabski ساليم Sālīm
- Hebrajski tyberiadzki שָׁלֵם Šālēm
- Hebrajski standardowy שָׁלֵם Šalem
- Biblijny polski Salem, Szalem
W biblijnej Księdze Rodzaju, Salem występuje jako nazwa miasta w czasach Abrahama. Panował tam Melchizedek, którego imię oznacza "król prawości".
Salem to również skrótowa nazwa Jerozolimy.
Moria [edytuj]
- Biblijny hebrajski מוריה m-w-r-y-h "wybrane przez Jahwe"
- Biblijny grecki Μωριας Mōrias
- Biblijna łacina Moria
- Arabski مريّا Muriyyā lub Murayyā (?)
- Hebrajski tyberiadzki מוֹרִיָּה Môriyyāh
- Hebrajski standardowy מוֹרִיָּה Moriyya
- Biblijny polski Moria
W biblijnej księdze Rodzaju, Moria to nazwa Wzgórza Świątynnego, zanim zostało zamieszkane. W tym miejscu Abraham miał ofiarować swego syna.
Jebus [edytuj]
- Biblijny hebrajski יבוס y-b-w-s
- Biblijny grecki Ιεβους Iebous
- Biblijna łacina Iebus
- Arabski يبوس Yabūs
- Hebrajski tyberiadzki יְבוּס Yəvûs
- Hebrajski standardowy יְבוּס Yəvus
- Biblijny polski Jebus, Jebuz
W Starym Testamencie jest to nazwa kananejskiej fortecy w czasach króla Dawida, które zamieszkiwali Jebuzejczycy. Dawid zdobył to miasto i uczynił je swoją stolicą, którą nazywano Miastem Dawida.
Jerozolima [edytuj]
- Biblijny hebrajski ירושלם y-r-w-š-l-m prawdopodobnie "Dziedzictwo [podwójnego] pokoju"
- Aramejski יְרוּשְׁלֶם Yərûšəlem
- Biblijny grecki Ιερουσαλημ Hierousalēm, Ierousalēm, Ιεροσολυμα Hierosolyma, Ierosolyma
- Syriacki ܐܘܪܫܠܡ Ūrišlem
- Biblijna łacina Hierusalem
- Arabski اورشليم trl. Ūršalīm, trb. Urszalim
- Hebrajski tyberiadzki יְרוּשָׁלַםִ / יְרוּשָׁלָםִ Yərûšāláim / Yərûšālāim
- Hebrajski standardowy יְרוּשָׁלַיִם trl. Yerušalayim, trb. Jeruszalajim
- Staronordyjski Jorsala
- Biblijny polski Jerozolima, Jeruzalem
Jerozolima to nazwa miasta najczęściej występująca w Biblii i dlatego preferowana przez Żydów i chrześcijan na świecie. Arabski odpowiednik, Ūrshalīm, jest używany przez rząd Państwa Izrael w języku arabskim, oraz przez Arabów w kontekście historycznym lub biblijnym.
Greckie formy Hierousalēm i Hierosolyma oraz łacińska wersja Hierusalem przywodziły w starożytności do interpretacji nazwy w połączeniu z greckim słowem hieros czyli "święty".
Syjon [edytuj]
- Biblijny hebrajski ציון Z-y-w-n "wysokość"
- Biblijny grecki Σιων Siōn
- Biblijna łacina Sion
- Syryjski ܨܗܝܘܢ Zehyôn
- Arabski صهيون Zuhyūn
- Hebrajski tyberiadzki צִיּוֹן Ziyyôn
- Hebrajski standardowy צִיּוֹן Ziyyon
- Biblijny polski Syjon, Sjon, Sion
Syjon to tradycyjna nazwa Miasta Dawida i Wzgórza Świątynnego.
Ariel [edytuj]
- Biblijny hebrajski אריאל `-r-y-`-l "Lew Boży"
- Biblijny grecki Αριηλ Ariēl
- Arabski اريئيل Arī'īl
- Hebrajski tyberiadzki אֲרִיאֵל `Ărî`ēl
- Hebrajski standardowy אֲרִיאֵל Ari`el
- Biblijny polski Ariel
Ariel to poetycka nazwa miasta.
Aelia Capitolina [edytuj]
- Łacina Aelia Capitolina "Wzgórze Kapitolińskie (domu) Aeliusa"
- Arabski إيلياء, Īlyā
- Hebrajski tyberiadzki אֵילִיָּה קַפִּיטוֹלִינָה `Êliyyāh Qappîtôlînāh
- Hebrajski standardowy אֵילִיָּה קַפִּיטוֹלִינָה Eliyya Qappitolina
- Polski Aelia Capitolina
Aelia Capitolina to nadana przez Rzymian nazwa dana Jerozolimie po stłumieniu powstania Bar Kochby (132 - 135 n.e.). Nazwa nawiązuje do rodu Eliuszów, do którego należał Hadrian i do świątyni Jowisza Kapitolińskiego, zbudowanej na Wzgórzu Świątynnym.
Al-Quds [edytuj]
- Arabski القدس trl. Al-Quds, trb. Al-Kuds "Święte Miejsce", القدس الشريف al-Quds aš-Šarīf "Szlachetne Święte Miejsce"
- Turecki Kudüs
- Hebrajski tyberiadzki הַקֹּדֶשׁ haqQōdeš "Święte"
- Hebrajski standardowy הַקֹּדֶשׁ haQódeš
Al-Quds jest najczęściej spotykaną nazwą arabską Jerozolimy, przyjętą także przez inne narody wyznające islam. Nazwa ta pochodzi prawdopodobnie od hebrajskiego określenia Ir Ha-Qodesh ("Miasto Świętości"), które dostało się do arabskiego prawdopodobnie za pośrednictwem aramejskiego.
Bayt ul-Maqdis [edytuj]
- Arabski بيت المقدس Bayt ul-Maqdis, Bayt ul-Muqaddas "Dom Świętości"
Bayt ul-Maqdis lub Bayt ul-Muqaddas to rzadszy wariant arabskiej nazwy Jerozolimy. Pochodzi od hebrajskiego Beit Ha-Miqdash ("Świątynia", dosłownie "Dom Świętości").
al-Balat [edytuj]
Bibliografia [edytuj]
- Nazwa Jerozolimy i jej historia (ang.) - dokument PDF
