Nea Moni
| Klasztory Dafni, Osios Loukas i Nea Moni na Chiosa |
|
| Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO | |
 |
|
| Kraj |  Grecja |
| Typ | kulturowe |
| Spełniane kryterium | I, IV |
| Charakterystyka | #537 |
| Regionb | Europa i Ameryka Północna |
| Historia wpisania na listę | |
| Wpisanie na listę | 1990 na 14. sesji |
| a Oficjalna nazwa wpisana na liście UNESCO b Oficjalny podział dokonany przez UNESCO |
|
Nea Moni (gr. Νέα Μονή - Nowy Klasztor) - klasztor bizantyjski położony na greckiej wyspie Chios. W 1990 roku został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Klasztor należy do najważniejszych zabytków architektury bizantyjskiej na greckich wyspach.
Historia [edytuj]
Klasztor został ufundowany około roku 1045 przez cesarza Konstantyna IX Monomacha na miejscu odnalezienia cudownej ikony Matki Boskiej. W czasach swojej świetności należał do najbogatszych klasztorów w całej Grecji. Mieszkało w nim około 600 mnichów. Ściany klasztoru zdobiły liczne mozaiki.
Podczas wojny o niepodległość Grecji w 1822 roku Turcy dokonali tu masakry wszystkich mnichów oraz wielu mieszkańców wyspy, którzy schronili się w klasztorze przed inwazją. Z tego powodu Nea Moni jest dziś dla Greków sanktuarium pamięci narodowej. W murach klasztoru zwiedzającym udostępnione jest ossuarium - kaplica ze szczątkami ofiar rzezi. Turcy splądrowali kompleks powodując znaczne zniszczenia zabudowań klasztornych.
Znaczna część mozaik została zniszczona lub poważnie uszkodzona podczas trzęsienia ziemi w 1881 roku, w tym znajdująca się na pierwotnej kopule mozaika przedstawiająca Pantokratora.
Kompleks klasztorny [edytuj]
Oprócz kościoła klasztornego w skład kompleksu klasztornego wchodzą refektarz i sklepione cysterny na wodę, a także ossuarium - kaplica ze szczątkami ofiar rzezi z 1822 roku. Dzwonnica została wzniesiona po trzęsieniu ziemi. W narteksie kościoła zachowały się freski. Najważniejszymi dziełami sztuki są jednak mozaiki, które przetrwały trzęsienie ziemi w 1881 roku i zachowały się w dobrym stanie do dziś.
Mozaiki w narteksie przedstawiają dwudziestu ośmiu świętych czczonych na Chios. Po bokach przedstawiono sceny umywania nóg apostołom i zdrady Judasza. W kopule mieścił się niegdyś cały cykl Życie Jezusa, lecz trzęsienie ziemi przetrwały tylko mozaiki Chrzest, Ukrzyżowanie, Zdjęcie z Krzyża i Zmartwychwstanie oraz wizerunki ewangelistów Marka i Jana. W apsydzie przedstawiono Matkę Boską.
Bibliografia [edytuj]
- Rusin, Wiesława, Grecja. Wyspy, seria: Praktyczny przewodnik, Wydawnictwo Pascal, Bielsko-Biała 2007, str. 138
|
|||||||
