Nefertiti

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Nefertiti
Wielka Małżonka Królewska
Nofretete Neues Museum.jpg Popiersie Nefertiti
królowa Egiptu
Żona Echnatona
Dane biograficzne
Ojciec Aj
Matka Teje
Mąż Echnaton
Dzieci Meritaton,
Maketaton,
Anchesenpaaton,
Neferneferuaton-Taszerit,
Neferneferure,
Setepenre
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons
Płaskorzeźba przedstawiająca Echnatona, Nefertiti i ich troje dzieci, który była wzorem do sporządzenia falsyfikatu na wymianę za głowę Nefertiti. Muzeum Egipskie w Berlinie.
M17 X1
N35
N5
F35 F35 F35 F35 M18 X1
Z4
B1

Neferneferuaton-Nefertiti (często NefretetePiękna, która nadchodzi/nadeszła) – żona faraona Echnatona z XVIII dynastii.

Pochodzenie Nefertiti nie jest do końca jasne. Przedstawia się teorię jakoby była księżniczką mitannijską – co tłumaczyłoby jej imię, utożsamia się ją też z Taduhepą. Często przyjmuje się także, iż była córką doradcy dworu Aj, który wstąpił na tron po śmierci Tutanchamona.

Była ukochaną żoną Echnatona, z którym miała 6 córek: Meritaton, Maketaton, Anchesenpaaton, Neferneferuaton-Taszerit, Neferneferure i Setepenre. Prawdopodobnie została wyniesiona na tron jako współregent i przybrała imię Neferneferuaton ("Nadzwyczajna piękność Atona"). Jako jedyna królowa w historii Egiptu jest przedstawiana na nielicznych zachowanych płaskorzeźbach w pozach zarezerwowanych dla faraonów, np. zwyciężania lub upokarzania wrogów Egiptu.

Stawiane są także hipotezy, że po śmierci swego męża objęła tron jako Anchcheperure Semenchkare.

Jednak dr Christian Loeben z Uniwersytetu Humboldta w Berlinie odkrył dowód na to, że Nefertiti nie stała się następczynią męża (Echnatona). Zrekonstruowana przez dr Loeben'a figurka pogrzebowa Uszebti znaleziona w Amarna, sugeruje, że umarła wcześniej niż jej mąż. Na figurce widnieje napis, że przedstawia ona "wielką małżonkę królewską Nefertiti oby żyła wiecznie". Przez to, że została nazwana żoną Echnatona można wnioskować, że nigdy nie była jego następczynią[1].

Podobnie jak Echnaton pochowana została w jego nowej stolicy Achetaton (dosłownie horyzont Atona, obecnie: Amarna). Jednak ich grób został prawdopodobnie przeniesiony potem do Doliny Królów. Przypisuje się dla nich grobowiec oznaczony numrem KV55, gdzie znalezione szczątki zostały zidentyfikowane jako ciało Echnatona. Dawniej istniała hipoteza, że anonimowa mumia z grobowca KV35 w Dolinie Królów, zwana Młodszą Damą, może należeć do królowej Nefertiti. Jednak najnowsze badania wykluczyły tę teorię. Mumia słynnej królowej pozostaje zaginiona.

Po upadku kultu Atona i restauracji kultu Amona większość posągów i inskrypcji jej męża została zniszczona lub zatarta. Z jej pamiątkami nie obchodzono się tak zdecydowanie, co może wskazywać, że to ona przywróciła stary kult (jeśli jednak przeżyła męża).

Według pewnych wskazówek, skarby znalezione w grobie przedwcześnie zmarłego Tutanchamona mogły pierwotnie być wyposażeniem grobowców jego ojca i macochy. 6 grudnia 1912 roku Ludwig Borchardt (1863-1938) odnalazł w el-Amarna piękne i bardzo dobrze zachowane popiersie królowej. Przy podziale wykopalisk między Egipt i Niemcy, strona niemiecka zaoferowała Egipcjanom w zamian kamienny ołtarz (środkową część tryptyku), który w roku 2009 okazał się falsyfikatem, wzorowanym na znajdującej się w zbiorach berlińskich płaskorzeźbie[2]. Obecnie głowa Nefertiti znajduje się w Neues Museum w Berlinie. Rzeźba ta, przedstawiająca głowę kobiety z piękną, długą szyją i z przysługującym faraonom nakryciem głowy, stała się jednym z synonimów starożytnego kanonu piękna. Obecnie jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli kojarzonych ze starożytnym Egiptem.

W ostatnich latach rząd Egiptu ponawia próby odzyskania dzieła, które jego zdaniem jest skradzione.

Przypisy

  1. BBC Akhenaten And Nefertiti – The Royal Gods Of Egypt, Wielka Brytania 2002.
  2. Der Spiegel 22/2009, str. 134-135, "Krimi um die Königin"

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Tyldesley Joyce, "Nefertiti", PIW, Warszawa 2003.
  • Kęciek Krzysztof, "Starożytność wyklęta. Archeolodzy i łowcy sensacji", Wydawnictwo Attyka, Warszawa 2008.
  • Moran Michelle, "Nefertiti", Wydawnictwo Sonia Draga, Katowice 2008.