Negatywny podatek dochodowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Negative Income Tax (NIT) dosłownie: „negatywny (odwrotny) podatek dochodowy[potrzebne źródło] – zasiłek wypłacany ludziom najmniej zarabiającym.

Koncepcja NIT została wypracowana w latach 40. XX wieku przez Juliet Rhys-Williams. Chodziło o dofinansowanie ludzi najmniej zarabiających, którym nie przysługiwało prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Ulgi podatkowe nie były wystarczające, aby zapewnić minimum socjalne najniżej uposażonym osobom pracującym. Wypłata NIT była zasadna ekonomicznie, gdyż państwo płaciło mniej niż w przypadku kwoty zasiłku dla osoby bezrobotnej (nie dotyczy to sytuacji, kiedy państwo w ogóle nie wypłaca zasiłku dla bezrobotnych). NIT był też formą wspierania mniej zamożnych pracodawców.

Problematyką NIT zajmował się także Milton Friedman w pracy Capitalism and Freedom (1962), widząc jej użyteczność w zapewnieniu stabilizacji ekonomicznej. Noblista Friedman był zwolennikiem emisji pieniądza proporcjonalnej do wzrostu gospodarczego. Wprowadzenie NIT sprzyjałoby utrzymaniu efektywnego popytu na właściwym poziomie, zapewniającym zbyt wyprodukowanym towarom.

Teoria NIT kłóci się z zasadami ekonomicznego liberalizmu. Pomimo to NIT miał zwolenników wśród ekonomistów liberalnych, np. Edmunda Phelpsa – laureata ekonomicznej Nagrody Nobla w 2006 roku – i był eksperymentalnie wdrażany w USA w latach 70. XX wieku. W wyniku eksperymentów stwierdzono obniżenie motywacji do pracy o 9% u mężczyzn i o 18% u kobiet – choć nie było ono tak wysokie jak zakładano. Stwierdzono także coś nieoczekiwanego, a mianowicie spadek odpowiedzialności za trwałość rodziny. Spodziewano się uzyskać efekt odmienny: wzrost trwałości małżeństw[1]. Wyniki eksperymentów przeprowadzonych w USA zmniejszyły zainteresowanie NIT-em.

W 2007 roku w parlamencie izraelskim (Knesecie) prowadzono debatę nad wprowadzeniem NIT w Izraelu. Miał to być pierwszy przypadek wprowadzenia NIT-u w skali całego kraju. Zasiłek byłby doliczany jedynie do dochodu rodziców nieletnich dzieci, co miało zapobiec jego negatywnym skutkom społecznym stwierdzonym w eksperymentach amerykańskich[2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy