Neodym

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Neodym
prazeodym ← neodym → promet
Wygląd
srebrzystożółty
Neodym
Ogólne informacje
Nazwa, symbol, l.a. neodym, Nd, 60
(łac. neodymium)
Grupa, okres, blok –, 6, f
Stopień utlenienia III, II
Właściwości metaliczne lantanowiec
Właściwości tlenków średnio zasadowe
Masa atomowa 144,242(3)[a][1] u
Stan skupienia stały
Gęstość 7008 kg/m³[2]
Temperatura topnienia 1016 °C[2]
Temperatura wrzenia 3074 °C[2]
Numer CAS 7440-00-8
PubChem 23934[3]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
warunków normalnych (0 °C, 1013,25 hPa)

Neodym (Nd, łac. neodymium) – pierwiastek chemiczny, lantanowiec. Nazwa pochodzi od greckich słów neos i didymos dających razem określenie „nowy bliźniak”. Został odkryty w 1885 roku wraz z prazeodymem przez Carla Auera von Welsbacha w wyniku rozdzielenia tzw. dydymu na dwa osobne pierwiastki[6].

Stosowany jako dodatek stopowy, do produkcji katalizatorów, magnesów neodymowych i laserów neodymowych[7].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Neodym występuje w skorupie ziemskiej w ilości 33 ppm (wagowo)/4,8 ppm (molowo)[8]. Wydobywany głównie w Chinach, USA, Brazylii, Indiach, Sri Lance i Australii. Dostępne zasoby są oceniane na około 8 milionów ton. Roczne wydobycie to około 7 tysięcy ton.

Najważniejszymi minerałami neodymu są:

  • monacyt (Ce,La,Th,Nd,Y,Pr)PO4, zwany także piaskiem monacytowym
  • bastnezyt (Ce,La,Nd,Y,Pr)CO3F, dużo rzadszy niż monacyt

Uwagi

  1. Liczba w nawiasie oznacza niepewność ostatniego podanego miejsca po przecinku.

Przypisy

  1. Current Table of Standard Atomic Weights in Order of Atomic Number (ang.). Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights, IUPAC, 2013-09-24. [dostęp 2013-12-02].
  2. 2,0 2,1 2,2 CRC Handbook of Chemistry and Physics. s. 4-22.
  3. Neodym – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  4. CRC Handbook of Chemistry and Physics. s. 12-203.
  5. Neodym (ang.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2011-10-03].
  6. Neodymium: historical information. WebElements. [dostęp 2013-11-11].
  7. neodym. Encyklopedia PWN. [dostęp 2013-11-11].
  8. Neodymium: geological information (ang.). WebElements. [dostęp 2013-01-20].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]