Neodym

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Neodym
prazeodym ← neodym → promet
Wygląd
srebrzystożółty
Neodym
Ogólne informacje
Nazwa, symbol, l.a. neodym, Nd, 60
(łac. neodymium)
Grupa, okres, blok –, 6, f
Stopień utlenienia III, II
Właściwości metaliczne lantanowiec
Właściwości tlenków średnio zasadowe
Masa atomowa 144,242(3)[a][3] u
Stan skupienia stały
Gęstość 7008 kg/m³[1]
Temperatura topnienia 1016 °C[1]
Temperatura wrzenia 3074 °C[1]
Numer CAS 7440-00-8
PubChem 23934[4]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
warunków normalnych (0 °C, 1013,25 hPa)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło neodym w Wikisłowniku

Neodym (Nd, łac. neodymium) – pierwiastek chemiczny, lantanowiec. Nazwa pochodzi od greckich słów neos i didymos dających razem określenie „nowy bliźniak”. Został odkryty w 1885 roku wraz z prazeodymem przez Carla Auera von Welsbacha w wyniku rozdzielenia tzw. dydymu na dwa osobne pierwiastki[6].

Stosowany jako dodatek stopowy, do produkcji katalizatorów, magnesów neodymowych i laserów neodymowych[7].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Neodym występuje w skorupie ziemskiej w ilości 33 ppm (wagowo)/4,8 ppm (molowo)[8]. Wydobywany głównie w Chinach, USA, Brazylii, Indiach, Sri Lance i Australii. Dostępne zasoby są oceniane na około 8 milionów ton. Roczne wydobycie to około 7 tysięcy ton.

Najważniejszymi minerałami neodymu są:

  • monacyt (Ce,La,Th,Nd,Y,Pr)PO4, zwany także piaskiem monacytowym
  • bastnezyt (Ce,La,Nd,Y,Pr)CO3F, dużo rzadszy niż monacyt

Uwagi

  1. Liczba w nawiasie oznacza niepewność ostatniego podanego miejsca po przecinku.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 CRC Handbook of Chemistry and Physics. s. 4-22.
  2. Neodym (ang.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2011-10-03].
  3. Current Table of Standard Atomic Weights in Order of Atomic Number (ang.). Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights, IUPAC, 2013-09-24. [dostęp 2013-12-02].
  4. Neodym – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  5. CRC Handbook of Chemistry and Physics. s. 12-203.
  6. Neodymium: historical information. WebElements. [dostęp 2013-11-11].
  7. neodym. Encyklopedia PWN. [dostęp 2013-11-11].
  8. Neodymium: geological information (ang.). WebElements. [dostęp 2013-01-20].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]