Neofaszyzm

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Neofaszyzm – termin używany do opisania szeregu ugrupowań wyłaniających się po II wojnie światowej, które reprezentują znaczną część ideologii faszyzmu. Faszyzm, zapoczątkowany we Włoszech w latach 20. XX wieku, rozprzestrzenił się w Europie w okresie pomiędzy I wojną światową i II wojną światową. Często utożsamiany z neonazizmem.

Definicja[edytuj | edytuj kod]

Debaty o definicję faszyzmu oraz naukowe debaty o jego naturze wypełniają całe półki[potrzebne źródło]. Faszyzm jest uważany za radykalny ruch prawicowy[1][2]. Jego korzenie zostały zbadane przez niektórych naukowców (Zeev Sternhell) jako sięgające ruchu skrajnej lewicy, jako że w swej pierwszej fazie ruch ten mieszał politykę społeczną z ideologią nacjonalistyczną.

Oskarżenia o to, iż jakaś grupa jest neofaszystowska są często gorąco zaprzeczane. Czasami ten termin jest używany jako hiperboliczny atak polityczny poprzez użycie terminu faszyzm jako epitetu albo obelgi.

Rozróżnia się niekiedy Neo-Faszyzm (przez duże F) jako ruch wyrażający specyficzne uwielbienie dla faszystowskiego wodza Benito Mussoliniego oraz insygniów faszystowskich Włoch (np. rózg, łac. fascii). Obejmuje on ultranacjonalizm, natywizm i różne postawy illiberalne. Neo-faszyzm (przez małe f) jako ruch wzoruje się na eklektyzmie niemieckiego nazizmu, faszyzmu włoskiego i innych narodów.[potrzebne źródło]

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Faszyzm jest charakteryzowany przez:

  • totalitarne próby nałożenia kontroli państwowej na wszystkie aspekty życia: społeczne, polityczne, kulturalne i ekonomiczne
  • państwo faszystowskie reguluje i kontroluje (zamiast nacjonalizowania) środki produkcji
  • faszyzm wynosi państwo jako nadrzędną ponad jednostki, instytucje oraz grupy je tworzące
  • faszyzm używa wyraźnej retoryki, wzywa do heroicznego, masowego wysiłku w celu np. odtworzenia minionej potęgi
  • wzywa do posłuszeństwa wobec jednego lidera, często prowadzi do kultu jednostki

Faszyzm jest wiązany przez wielu naukowców z jedną lub więcej spośród poniższych charakterystyk:

Przypisy

  1. A Primer of Italian Fascism, Jeffrey Thompson, Olivia E. Sears, Maria G. Stampino str.57. cytat: "We are free to believe that this is the century of authority, a century tending to the 'right' a fascist century"
  2. Benito Mussolini. Fascism: Doctrine and Institutions. (Rzym, Włochy: 'Ardita' Publishers, 1935) str. 26. Cytat z doktryny faszyzmu: "We are free to believe that this is the century of authority, a century tending to the 'right,' a fascist century."

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]