Neoklasyczne Teorie Wzrostu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Neoklasyczne Teorie Wzrostu – koncepcja, zgodnie z którą zrównoważony wzrost gospodarczy zależy od równowagi rozmiarów inwestycji i oszczędności, jaką gwarantuje możliwość wyboru metod wytwarzania oraz samoregulująca funkcja stopy procentowej. Przedstawicielami neoklasycznych teorii wzrostu gospodarczego są m.in. James Edward Meade i Robert Solow, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii w 1987.

Neoklasyczne modele wzrostu gospodarczego opierają się na założeniu, że gospodarka kapitalistyczna funkcjonuje w warunkach pełnego zatrudnienia i pełnego wykorzystania czynników wytwórczych, a o ogólnych rozmiarach inwestycji decydują oszczędności nagromadzone z dochodu narodowego. Jak już wspomniano, zrównanie tych dwóch wielkości zapewnia stopa procentowa, która w neoklasycznych teoriach wzrostu pełni funkcję głównego regulatora indywidualnych decyzji w zakresie zarządzania i inwestowania. O stopie wzrostu dochodu narodowego decydują czynniki leżące po stronie podaży, tj. stopa przyrostu naturalnego ludności oraz postęp techniczny, który określa tempo wzrostu wydajności pracy. Nie istnieje zjawisko niedostatecznego lub nadmiernego popytu efektywnego. W teorii tej zakłada się także nieograniczony zakres substytucji między kapitałem, będący skutkiem zmian ich względnych cen. O stopie wzrostu przesądzają głównie możliwości wzajemnego zastępowania czynników produkcji.

Neoklasyczne modele wzrostu wywodzą się z teorii równowagi ogólnej i przyjmują zasadę istnienia konkurencji doskonałej. Elastyczne ceny na doskonale konkurencyjnych rynkach zapewniają maksymalną stopę wzrostu przy danych dynamicznych ograniczeniach w dostępności zasobów.

Cechą modeli neoklasycznych jest dążenie do wewnętrznej doskonałości i logiki formalnej tworzonych konstrukcji oraz eksponowanie mikroekonomicznego mechanizmu kształtowania się cen. Od modeli postkeynesowskich odróżnia je również założenie, że tendencja do ogólnej równowagi dynamicznej jest rzeczywistą, a nie modelową cechą gospodarki kapitalistycznej. Według Jamesa E. Meade’a, wzrost gospodarczy zależy od trzech czynników: oszczędności z bieżących dochodów, które prowadzą do wzrostu zasobów kapitałowych środków produkcji, postępu technicznego umożliwiającego wzrost produkcji z danych zasobów i powiększania się produkcyjnej ludności kraju. W modelu Roberta Solowa długookresowy wzrost jest zależny od oszczędności i inwestycji, określa go bowiem egzogenicznie dany postęp techniczny – wzrost stopy oszczędności (a zatem i inwestycji) prowadzi do przejściowego przyspieszenia tempa wzrostu dochodu, trwale zwiększa się tylko absolutny poziom dochodu. Na skutek malejących przychodów z dodatkowych nakładów kapitału stopa wzrostu dochodu dostosowuje się w czasie do stopy wyznaczonej egzogenicznie przez wzrost ludności oraz postęp techniczny. Tradycyjne modele wzrostu powstałe na podstawie modelu Solowa wskazywały, że oddziaływanie polityki ekonomicznej może dotyczyć jedynie poziomu dochodu, a nie tempa jego wzrostu w długim okresie – na przykład wyższe podatki mogą wpływać na obniżenie produktu, nie będą jednak stanowić negatywnych bodźców do poszukiwania bardziej efektywnych metod produkcji (czyli nie będą oddziaływać na postęp techniczny, od którego zależy długookresowy wzrost). Podobnie jest w warunkach obniżki podatków – choć spadek ten pobudza wzrost inwestycji w krótkim okresie, to nie będzie wpływać na wzrost w okresie długim, w związku z przyjętym przez tradycyjne modele założeniem o malejących przychodach z kapitału w miarę zwiększania nakładów inwestycyjnych przez firmy.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Praca pod red. U. Kaliny-Prasznic: Leksykon Polityki Gospodarczej. Oficyna Ekonomiczna, Kraków 2005