Nerw trójdzielny
Nerw trójdzielny (łac. nervus trigeminus) – V nerw czaszkowy, największy wśród nich. Jest nerwem I łuku skrzelowego. Ma charakter mieszany (czuciowo-ruchowy).
Spis treści |
Źródła włókien [edytuj]
- włókna czuciowe – komórki pseudojednobiegunowe zwoju trójdzielnego ; ich aksony tworzą część większą i wnikają do jąder czuciowych pnia mózgu:
- jądra pasma śródmózgowego – czucie proprioceptywne
- jądro główne nerwu trójdzielnego – czucie protopatyczne (dotyk, ucisk nieprecyzyjny) (w moście)
- jądra pasma rdzeniowego – czucie epikrytyczne (bólu, ciepła zimna)
- włókna ruchowe – jądro ruchowe nerwu trójdzielnego (w moście); kierują się wyłącznie do nerwu żuchwowego V3
Przebieg i zakres unerwienia [edytuj]
1) zielony – nerw oczny (V1),
2) czerwony – nerw szczękowy (V2),
3) żółty – nerw żuchwowy (V3),
4) fioletowy – splot szyjny górny (C1-C4),
5) niebieski – nerwy szyjne.
Nerw wychodzi z mózgowia w przednio-bocznej części mostu dwoma korzeniami: częścią większą (czuciową) i częścią mniejszą (ruchową). Oba korzenie dochodzą do szczytu piramidy kości skroniowej, gdzie w wycisku nerwu trójdzielnego tworzą zwój trójdzielny (troisty, Gassera). Od zwoju odchodzą 3 gałęzie:
Nerw oczny (V1) [edytuj]
Nerw oczny (V1) jest nerwem czuciowym, unerwia skórę głowy powyżej szpary powiekowej oraz boczną powierchnię nosa[1]. Opuszcza jamę czaszki przez szczelinę oczodołową górną; dzieli się na 3 gałęzie końcowe:
- nerw łzowy – unerwia gruczoł łzowy
- nerw czołowy – unerwia zatokę czołową, skórę czoła, powiekę górną
- nerw nadbloczkowy - unerwia spojówkę
- nerw nadoczodołowy
- nerw nosowo-rzęskowy – unerwia przyśrodkowy kąt oka oraz rogówkę
Nerw szczękowy (V2) [edytuj]
Nerw szczękowy (V2) jest nerwem czuciowym, unerwia skórę poniżej szpary powiek i powyżej szpary ust[1]. Opuszcza jamę czaszki przez otwór okrągły; oddaje 3 gałęzie końcowe:
- nerw jarzmowy – unerwia okolicę policzka
- nerw podoczodołowy – unerwia zatokę szczękową, a za pośrednictwem nerwu zębodołowego górnego zęby i dziąsła górne.
- splot zębowy górny – unerwia zęby i dziąsła szczęki
- nerwy skrzydłowo podniebienne – zaopatrują podniebienie twarde, gardło, oczodół i jamę nosową (gałęzie zwojowe nerwów skrzydłowo-podniebiennych – do zwoju skrzydłowo-podniebiennego)
Nerw żuchwowy (V3) [edytuj]
Nerw żuchwowy (V3) jest nerwem czuciowo-ruchowym, unerwia czuciowo skórę poniżej szpary ust i skroni. Skóra okolicy kąta żuchwy jest jednak unerwiona czuciowo przez gałęzie nerwu usznego wielkiego pochodzące ze splotu szyjnego[1]. Ruchowo unerwia mięśnie żucia; opuszcza jamę czaszki przez otwór owalny; oddaje gałęzie:
- grupa przednia (włókna ruchowe, poza n. policzkowym)
- nerw policzkowy – nerw czuciowy, unerwia skórę i śluzówkę policzka
- nerw żwaczowy – unerwia mięsień żwacz
- nerwy skroniowe głębokie (przednie i tylne) – unerwiają mięsień skroniowy
- nerw skrzydłowy boczny – unerwia mięsień skrzydłowy boczny dolny i mięsień skrzydłowy boczny górny
- nerw skrzydłowy przyśrodkowy – unerwia mięsień skrzydłowy przyśrodkowy
- grupa tylna (włókna czuciowe, poza n. żuchwowo-gnykowym)
- nerw językowy – unerwia czuciowo 2/3 przednie języka
- nerw zębodołowy dolny - nerw czuciowy, zawiera jednak włókna ruchowe n. żuchwowo-gnykowego, jego odgałęzienia:
- nerw żuchowowo-gnykowy – nerw ruchowy, unerwia mięsień żuchwowo-gnykowy i brzusiec przedni mięśnia dwubrzuścowego (mięśnie szyi)
- nerw bródkowy – unerwia skórę okolicy bródkowej i śluzówkę wargi dolnej
- splot zębowy dolny – unerwia zęby i dziąsła żuchwy
- nerw uszno-skroniowy – unerwia staw skroniowo-żuchwowy, skórę skroni i małżowinę uszną; prowadzi włókna pozazwojowe przywspółczulne do ślinianki przyusznej
- zwój uszny
- zwój podżuchwowy
Bibliografia [edytuj]
- Adam Krechowiecki, Florian Czerwiński: Zarys anatomii człowieka. Szczecin: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2004. ISBN 83-200-3362-4.
- Witold Woźniak (red.), Anatomia człowieka, Wydanie II, Urban & Partner, Wrocław 2003 ISBN 83-87944-22-X
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Neurologia. Podręcznik dla studentów medycyny. Wojciech Kozubski, Paweł P. Liberski (red.). Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2006, s. 57. ISBN 978-83-200-4348-8.
