Nerwa
| Nerwa | |
 |
|
| Imiona | Marcus Cocceius Nerva |
| Panował jako | Imperator Marcus Cocceius Nerva Germanicus Caesar Augustus |
| zaliczony w poczet bogów jako Divus Nerva | |
| Czas panowania | 18 września 96 r. - 27 stycznia 98 r. |
| Dynastia | antonińska |
| Data urodzin | 8 listopada 30 r. - Narni |
| Data śmierci | 27 stycznia 98 r. - Rzym |
| Moneta | |
 |
|
| Lista cesarzy rzymskich | |
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Marek Kokcejusz Nerwa, (łac. Marcus Cocceius Nerva; ur. 8 listopada 30 roku[1][2] lub kilka lat później[3][4] w Narni[4], zm. 27 stycznia 98 roku w Rzymie)[2][4] – cesarz rzymski w latach 96–98, pierwszy z tzw. pięciu dobrych cesarzy[1][5].
Spis treści |
Kariera [edytuj]
Pochodził z prominentnego rodu senatorskiego związanego z rodziną panującą od początku cesarstwa[2][6]. Był synem Marka Kokcejusza Nerwy, konsula w 40 roku, i Sergii Plautilli[3], urodził się w miejscowości Narnia w Umbrii[4]. Nosił przydomek Kreteński[a]. Był przyjacielem cesarza Nerona[5]. W 65 r. piastując urząd pretora wykrył i udaremnił spisek Pizona[2]. W 71 roku był konsulem razem z cesarzem Wespazjanem[2][4]. W 89 roku pełnił ważną rolę z zwalczeniu rebelii Saturninusa, dzięki czemu rok później został konsulem wraz z Domicjanem[2][4].
Panowanie [edytuj]
Nerwa prawdopodobnie brał udział w spisku, który doprowadził do zabójstwa Domicjana 18 września 96 roku.[2][4] Po śmierci cesarza został obrany przez senat jego następcą, m.in. z powodu niemłodego już wieku i bezdzietności.[2][7] Po wstąpieniu na tron Nerwa starał się zdystansować od swojego poprzednika, nie przeprowadził deifikacji Domicjana, złożył przysięgę, że nie skaże żadnego senatora na śmierć, zaprzestał oskarżeń o zdradę, pozwolił wielu wygnanym wrócić do Rzymu.[2][4] Prowadził mało wystawny tryb życia, podkreślał także, że jego rządy stanowią kontynuację dynastii julijsko klaudyjskiej.[2]
Nerwa nie był popularny wśród armii - w 97 spotkał się z rebelią gwardii pretoriańskiej, która ceniła sobie rządy Domicjana.[2] Żołnierze domagali się ukarania zabójców poprzedniego cesarza, na co Nerwa początkowo zaooferował im swoją głowę, później jednak przystał na żądania gwardii i wydał Petroniusza Secudunsa oraz Parteniusza.[2][4] Wydarzenie to pokazało słabość pozycji cesarza i skłoniło Nerwę do adoptowania i wskazania jako następcy Trajana - dowódcy wojsk na froncie germańskim.[2][4] Cesarz zmarł trzy miesiące później - 27 stycznia 98 roku.[2][4] Został pochowany w Mauzoleum Augusta.[2]
Zobacz też [edytuj]
Uwagi
- ↑ O takim przydomku informuje jedynie Aureliusz Wiktor (Księga o cezarach 12,1). Den Boer (Some Minor Roman Historians, Leiden 1972, s. 29. przypis 37) zaproponował ostrożną hipotezę: Nerwę wiele łączyło z Galbą, którego ród wywodził się od Pazyfae. Stąd Nerwa mógł rościć sobie prawo do podobnego kreteńskiego pochodzenia (Brewiaria dziejów rzymskich, Redakcja naukowa: Przemysław Nehring, WUW, Warszawa 2010, s. 77, przypis 39).
Przypisy [edytuj]
- ↑ 1,0 1,1 Krawczuk 1986 ↓, s. 150
- ↑ 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 2,13 2,14 Gagarin i Fantham 2009 ↓, s. 62
- ↑ 3,0 3,1 Grainger 2004 ↓, s. 29
- ↑ 4,00 4,01 4,02 4,03 4,04 4,05 4,06 4,07 4,08 4,09 4,10 Smith 1850 ↓, s. 475
- ↑ 5,0 5,1 Krawczuk 1986 ↓, s. 151
- ↑ Grainger 2004 ↓, s. 28
- ↑ Gagarin i Fantham 2009 ↓, s. 445
Bibliografia [edytuj]
- Aleksander Krawczuk: Poczet cesarzy rzymskich. Pryncypat. Warszawa: Iskry, 1986.
- John D. Grainger: Nerva And The Roman Succession Crisis Of AD 96-99. Routledge, 2004. ISBN 9780415349581.
- Michael Gagarin, Elaine Fantham: The Oxford Encyclopedia of Ancient Greece and Rome. T. 1. Oxford University Press, 2009. ISBN 9780195170726.
- William Smith: New classical dictionary of biography, mythology, and geography. 1850.
Linki zewnętrzne [edytuj]
| Poprzednik Domicjan |
 |
Cesarz rzymski 96 - 98 |
|
Następca Trajan |
