Nerwa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nerwa
Nerva Tivoli Massimo.jpg
Imiona Marcus Cocceius Nerva
Panował jako Imperator Marcus Cocceius Nerva Germanicus Caesar Augustus
zaliczony w poczet bogów jako Divus Nerva
Czas panowania 18 września 96 r.27 stycznia 98 r.
Dynastia antonińska
Data urodzin 8 listopada 30 r.Narni
Data śmierci 27 stycznia 98 r.Rzym
Moneta
Nerva Aureus Concordia.png
Lista cesarzy rzymskich
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Marek Kokcejusz Nerwa, (łac. Marcus Cocceius Nerva; ur. 8 listopada 30 roku[1][2] lub kilka lat później[3][4] w Narni[4], zm. 27 stycznia 98 roku w Rzymie)[2][4]cesarz rzymski w latach 96–98, pierwszy z tzw. pięciu dobrych cesarzy[1][5].

Kariera[edytuj | edytuj kod]

Pochodził z prominentnego rodu senatorskiego związanego z rodziną panującą od początku cesarstwa[2][6]. Był synem Marka Kokcejusza Nerwy, konsula w 40 roku, i Sergii Plautilli[3], urodził się w miejscowości Narnia w Umbrii[4]. Nosił przydomek Kreteński[a]. Był przyjacielem cesarza Nerona[5]. W 65 r. piastując urząd pretora wykrył i udaremnił spisek Pizona[2]. W 71 roku był konsulem razem z cesarzem Wespazjanem[2][4]. W 89 roku pełnił ważną rolę z zwalczeniu rebelii Saturninusa, dzięki czemu rok później został konsulem wraz z Domicjanem[2][4].

Panowanie[edytuj | edytuj kod]

Nerwa prawdopodobnie brał udział w spisku, który doprowadził do zabójstwa Domicjana 18 września 96 roku.[2][4] Po śmierci cesarza został obrany przez senat jego następcą, m.in. z powodu niemłodego już wieku i bezdzietności.[2][7] Po wstąpieniu na tron Nerwa starał się zdystansować od swojego poprzednika, nie przeprowadził deifikacji Domicjana, złożył przysięgę, że nie skaże żadnego senatora na śmierć, zaprzestał oskarżeń o zdradę, pozwolił wielu wygnanym wrócić do Rzymu.[2][4] Prowadził mało wystawny tryb życia, podkreślał także, że jego rządy stanowią kontynuację dynastii julijsko klaudyjskiej.[2]

Nerwa nie był popularny wśród armii – w 97 spotkał się z rebelią gwardii pretoriańskiej, która ceniła sobie rządy Domicjana.[2] Żołnierze domagali się ukarania zabójców poprzedniego cesarza, na co Nerwa początkowo zaooferował im swoją głowę, później jednak przystał na żądania gwardii i wydał Petroniusza Secudunsa oraz Parteniusza.[2][4] Wydarzenie to pokazało słabość pozycji cesarza i skłoniło Nerwę do adoptowania i wskazania jako następcy Trajana - dowódcy wojsk na froncie germańskim.[2][4] Cesarz zmarł trzy miesiące później – 27 stycznia 98 roku.[2][4] Został pochowany w Mauzoleum Augusta.[2]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

  1. O takim przydomku informuje jedynie Aureliusz Wiktor (Księga o cezarach 12,1). Den Boer (Some Minor Roman Historians, Leiden 1972, s. 29. przypis 37) zaproponował ostrożną hipotezę: Nerwę wiele łączyło z Galbą, którego ród wywodził się od Pazyfae. Stąd Nerwa mógł rościć sobie prawo do podobnego kreteńskiego pochodzenia (Brewiaria dziejów rzymskich, Redakcja naukowa: Przemysław Nehring, WUW, Warszawa 2010, s. 77, przypis 39).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]


Poprzednik
Domicjan
Imperatores Romani.svg Cesarz rzymski
9698
Imperatores Romani.svg Następca
Trajan