Neuropterida

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Neuropterida[1]
Skrzydło żylenicy (Sialis fuliginosa)
Skrzydło żylenicy (Sialis fuliginosa)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Gromada owady
Podgromada uskrzydlone
Nadrząd Neuropterida
Synonimy
  • Neuropteroidea
  • Neuroptera sensu lato
Systematyka Systematyka w Wikispecies

Neuropteridaklad owadów holometabolicznych obejmujący sieciarki (Neuroptera s. str.), wielbłądki (Raphidioptera) i wielkoskrzydłe (Megaloptera)[2]. W języku polskim określany jest nazwą owady siatkoskrzydłe[3][a]. W tradycyjnej systematyce organizmów klasyfikowany w randze nadrzędu. Neuropterida są uważane za żywe skamieniałości.

Do Neuropterida zaliczono około 6500 współcześnie żyjących gatunków[4] owadów charakteryzujących się wyraźnym użyłkowaniem skrzydeł[5]. Większość prowadzi lądowy tryb życia. Larwy niektórych Neuropterida wtórnie przystosowały się do życia w wodzie[4].

Odcisk skrzydła †Allorapisma chuorum

Najbliżej spokrewnionym, siostrzanym taksonem siatkoskrzydłych są chrząszcze (Coleoptera)[6]. Siatkoskrzydłe i chrząszcze tworzą reliktową linię rozwojową owadów, której ewolucyjna historia sięga wczesnego permu. Największa różnorodność gatunków znanych z zapisów kopalnych pochodzi z mezozoiku. Wiele dobrze zachowanych okazów siatkoskrzydłych w postaci inkluzji w bursztynie odkryto w rejonie Morza Bałtyckiego. Opisano co najmniej 33 gatunki utrwalone w bursztynie bałtyckim[5].

Współczesne Neuropterida nie są tak silnie zróżnicowaną grupą jak chrząszcze. Najliczniejsze w gatunki są sieciarki (około 6000 gatunków). Wielbłądki i wielkoskrzydłe liczą odpowiednio około 210 i 300 gatunków. Wiele z nich to gatunki zanikające.

Obydwie grupy (siatkoskrzydłe i chrząszcze) są taksonem siostrzanym dla Mecopterida i Hymenoptera (błonkówki), z którymi wchodzą w skład kladu Holometabola.

Holometabola 


 Neuropterida



 Coleoptera (chrząszcze)





 Hymenoptera (błonkówki)



 Mecopterida (chruściki, motyle, wojsiłki, muchówki, pchły)




Rzędy[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

  1. Termin "siatkoskrzydłe" używany jest też jako synonim sieciarek

Przypisy

  1. Planipennia. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 1 listopada 2010]
  2. Aspöck et al. Cladistic analysis of Neuroptera and their systematic position within Neuropterida (Insecta: Holometabola: Neuropterida: Neuroptera). „Systematic Entomology”. 26, s. 73-86, 2001 (ang.).  (pdf)
  3. Fauna Polski - charakterystyka i wykaz gatunków. Bogdanowicz W., Chudzicka E., Pilipiuk I. i Skibińska E. (red.). T. II. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2007, s. 273. ISBN 978-83-881470-7-4.
  4. 4,0 4,1 Ulrike Aspöck. Phylogeny of the Neuropterida (Insecta: Holometabola). „Zoologica Scripta”. 31 (1), s. 51–55, 2002. doi:10.1046/j.0300-3256.2001.00087.x (ang.). 
  5. 5,0 5,1 M. S. Engel, D. A. Grimaldi. The Neuropterid Fauna of Dominican and Mexican Amber (Neuropterida: Megaloptera, Neuroptera). „American Museum Novitates”. 3587, s. 1–58, 2007 (ang.).  (pdf)
  6. Elisabeth Haring, Ulrike Aspöck. Phylogeny of the Neuropterida: a first molecular approach. „Systematic Entomology”. 29 (3), s. 415–430, 2004. doi:10.1111/j.0307-6970.2004.00263.x (ang.).