Ngô Đình Diệm

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
To jest biografia osoby noszącej wietnamskie nazwisko Ngô.
Ngô Đình Diệm
Ngo Dinh Diem - Thumbnail - ARC 542189.png
Data urodzenia 3 stycznia 1901
Wietnam Południowy prezydent Wietnamu Południowego
Okres urzędowania od 26 października 1955 r.
do 2 listopada 1963 r.
Poprzednik Bảo Đại
Następca Dương Văn Minh
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Jean Baptiste Ngô Đình Diệm wymowa i (ur. 3 stycznia 1901 r., zm. 2 listopada 1963 r.) – wietnamski polityk, syn szlacheckiej rodziny, katolik, w 1933 r. był ministrem spraw wewnętrznych, ale zrezygnował po kilku miesiącach w proteście wobec niechęci władz francuskich do wprowadzenia reform. Przez 12 lat pozostawał w Huế.

W 1945 r. Hồ Chí Minh zaproponował mu przyłączenie się do rządu na północy. Ngô odrzucił tę propozycję i wyjechał do USA, gdzie przez 2 lata przebywał w klasztorze w okolicach Nowego Jorku, a następnie przeniósł się do klasztoru benedyktynów w Belgii. Powrócił w 1954 r. i stanął na czele rządu Wietnamu Południowego. W październiku 1955 r. obalił cesarza Bảo Đạia, obwołując się prezydentem powstającej Republiki Wietnamu. Ustanowił autokratyczne rządy, a najwyższe stanowiska państwowe rozdał rodzinie: młodszy brat Ngô Ðình Nhu został szefem policji, szwagier - sekretarzem stanu, syn - ministrem oświaty.

Wszedł w konflikt ze stanowiącymi większość mieszkańców kraju buddystami, czego źródłem był jego fanatyczny katolicyzm. Ngô zabronił m.in. wywieszania tradycyjnych flag buddyjskich[1], przy jednoczesnym nakazie wywieszenia w całym kraju biało-żółtych flag papieskich z okazji ogłoszonego świętem państwowym 25-lecia święceń kapłańskich prezydenckiego brata[2]. W 1959 roku ku powszechnemu oburzeniu rząd uroczyście oddał kraj w opiekę Matce Bożej[3]. Represje wobec buddystów spowodowały utratę przez Ngô poparcia USA. Początkowo Stany Zjednoczone usiłowały wywrzeć presję na dyktatora, aby ten złagodził swą politykę. W odpowiedzi Ngô zagroził, że usunie amerykańskich doradców wojskowych. Wtedy do akcji wkroczyła CIA, która miała wpływ na wystarczająco dużą część kadry dowódczej wietnamskiej armii, aby ta usunęła dyktatora. 2 listopada 1963 r. czołgi otoczyły pałac prezydencki. Ngô zdołał uciec, ale później odnaleziono go zastrzelonego w kościele w Chợ Lớn. Został on zabity przez majora Nguyễna Văn Nhunga - adiutanta przewodzącego zamachowi generała Dươnga Văn Minha. Wraz z nim zginął tego dnia również brat Nhu[4].

Jego brat Ngô Đình Thục był katolickim arcybiskupem Huế i rektorem dwóch wietnamskich uniwersytetów.

Przypisy

  1. Zachary Abuza, Renovating politics in contemporary Vietnam, Lynne Rienner Publishers, Boulder 2001, s. 191.
  2. Beverly Deepe Keever, Death Zones and Darling Spies. Seven Years of Vietnam War Reporting, University of Nebraska Press, Lincoln 2013, s. 94.
  3. Seth Jacobs, Cold War Mandarin. Ngo Dinh Diem And the Origins of America's War in Vietnam, 1950-1963, Rowman & Littlefield, Lanham 2006, s. 91.
  4. Ostatnie dni dyktatorów, red. Diane Ducret, Emmanuel Hecht, Znak Horyzont, Kraków 2014, s. 76-77; Rafał Kuzak, Tyrania nie popłaca. Najbardziej makabryczne śmierci dyktatorów, "Ciekawostki historyczne", 21 lutego 2014.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • C. A. Bain, Vietnam: The Rots of Conflict, Englewood Cliffs, 1967
  • B. Fall, The Two Vietnams, New York, 1964
  • F. Fitzgerald, Fire in the Lake: the Vietnamese and the Americans, Boston, Mass., 1972