Nicienie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Nicienie
Nematoda
Rudolphi, 1808
Osobnik młodociany i cytrynkowata cysta mątwika Heterodera glycines wypełniona larwami.
Osobnik młodociany i cytrynkowata cysta mątwika Heterodera glycines wypełniona larwami.
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ nicienie
Synonimy
  • Nemata
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Nicienie (Nematoda) – typ zwierząt bezkręgowych, dawniej klasyfikowanych jako gromada w typie obleńce.

Środowisko[edytuj | edytuj kod]

Zamieszkują środowisko wodne, ale również glebę. Niektóre gatunki żyją w wodach szczelinowych znajdujących się nawet 3,6 km pod powierzchnią ziemi - głębiej, niż jakiekolwiek inne znane organizmy wielokomórkowe[1]. Większość z nich jest pasożytami zwierząt i roślin.

Budowa zewnętrzna[edytuj | edytuj kod]

  • Kształt ciała: Silnie wydłużone, o zróżnicowanych wymiarach (dymorfizm). W większości są to organizmy niewielkie, osiągające długość od 0,3 mm do mniej niż 10 cm, niektóre osiągają około 1,2 m, a jeden z gatunków osiąga 8 m długości ciała[2].
  • Zewnętrzna powłoka: Zewnętrzną powłokę ciała stanowi wór powłokowo-mięśniowy składający się z oskórka, nabłonka i pojedynczej warstwy mięśni.
    • Oskórek – (zwany kutikulą) stanowi warstwę ochronną, przepuszcza jedynie wodę i gazy, zbudowany jest on z substancji białkowej. Dzięki niemu nicienie są bardzo odporne na trucizny i niekorzystne warunki środowiska.
    • Nabłonek – (zwany hypodermą) leży pod oskórkiem, jego budowa jest zależna od wielkości nicieni, tworzy on zgrubienia zwane wałkami hypodermalnymi, biegnące wzdłuż ciała.
    • Warstwa mięśniowa - zbudowana jest z mięśni podłużnych. Nie ma tu mięśni poprzecznych, jakie spotykamy u wirków. Jamę ciała wypełnia płyn surowiczy, który zapewnia zwierzęciu sprężystość, zastępuje on również układ krążenia rozprowadzając substancje odżywcze.

Budowa wewnętrzna[edytuj | edytuj kod]

  • Posiadają szkielet hydrostatyczny.
  • Układ pokarmowy ma postać przewodu. Dzieli się on na trzy odcinki: przedni (początkowy) i tylny (końcowy) - pochodzenia ektodermalnego, oraz środkowy - pochodzenia endodermalnego. Rozpoczynają się otworem gębowym, który prowadzi do gardzieli łączącej się z jelitem, a kończy otworem odbytowym. U niektórych gatunków może dojść do redukcji otworu odbytowego, a nawet jelita środkowego.
  • Nicienie nie posiadają układu oddechowego, a wymianę gazową prowadzą całą powierzchnią ciała. Pasożyty potrafią oddychać beztlenowo.
  • Układ krążenia nie został wyspecjalizowany, substancje odżywcze rozprowadzane są po organizmie przez płyn surowiczy.
  • Układ nerwowy składa się z pierścienia okołogardzielowego (obrączki okołogardzielowej), w skład którego wchodzi 5 zwojów nerwowych, i z pni nerwowych (pnia brzusznego i pnia grzbietowego), połączonych spoidłami poprzecznymi.
  • Układ wydalniczy jest przekształconym (przystosowanym do usuwania płynnych metabolitów) układem protonefrydialnym. Niekiedy zwany układem H. Zbudowany z 2 przewodów, które mają wspólne ujście.
  • Narządem zmysłów są amfidie.

Rozmnażanie[edytuj | edytuj kod]

Większość nicieni jest rozdzielnopłciowa, u niektórych występuje wyraźny dymorfizm płciowy. Większość z nich jest jajorodna (jajożyworodny jest włosień kręty), a rozwój dzieli się na kilka stadiów.

Przedstawiciele[edytuj | edytuj kod]

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. G. Borgonie, A. García-Moyano, D. Litthauer, W. Bert, A. Bester, E. van Heerden, C. Möller, M. Erasmus i T. C. Onstott. Nematoda from the terrestrial deep subsurface of South Africa. „Nature”. 474, s. 79–82, 2011. doi:10.1038/nature09974 (ang.). 
  2. Czesław Jura: Bezkręgowce : podstawy morfologii funkcjonalnej, systematyki i filogenezy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007. ISBN 978-83-01-14595-8.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]