Nidarosdomen

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Katedra Nidaros
katedra (od 1152)
Fronton katedry
Fronton katedry
Państwo  Norwegia
Miejscowość Trondheim
Wyznanie protestanckie
Kościół luterański
Położenie na mapie Sør-Trøndelagu
Mapa lokalizacyjna Sør-Trøndelagu
Katedra Nidaros
Katedra Nidaros
Położenie na mapie Norwegii
Mapa lokalizacyjna Norwegii
Katedra Nidaros
Katedra Nidaros
Ziemia 63°25′37″N 10°23′45″E/63,426944 10,395833Na mapach: 63°25′37″N 10°23′45″E/63,426944 10,395833
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Katedra Nidaros (Nidarosdomen)gotycka katedra wybudowana w 1152. Katedra nosząca do dziś starą nazwę Trondheim wzorowana była na angielskiej katedrze w Canterbury. Ta największa w całej Skandynawii świątynia, jest miejscem pochówku króla Norwegii Olafa II. Wprowadził on w swym kraju chrześcijaństwo i przez wiele lat po jego śmierci, jego grób był miejscem pielgrzymek. To sprawiło, że czterdzieści lat po pogrzebie, zaczęto budować katedrę. Srebrna trumna Olafa nie zachowała się, gdyż w 1537 wywieziono ją do Danii i przetopiono na monety.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1152 świątynia stała się katedrą, a Trondheim stało się siedzibą katolickiego arcybiskupstwa Norwegii. Było nią aż do ucieczki z miasta ostatniego katolickiego arcybiskupa Olava Engelbrektssona w 1537, kiedy to rozpowszechnił się protestantyzm.

W katedrze przechowywane są norweskie regalia. Z wieży katedry można podziwiać widok całej okolicy. Nieopodal znajduje się Pałac arcybiskupów w Trondheim wzniesiony w XIII w. Katedra jest tradycyjnym miejscem pochówku rodzin królewskich, a od 1814 stanowi miejsce koronacji wszystkich kolejnych monarchów Norwegii.

Prace nad katedrą rozpoczęły się około 1070, a zakończyły dopiero około 1300. Na przestrzeni lat, katedra była wielokrotnie niszczona przez pożary. Obecny wygląd zawdzięcza rozpoczętej w 1869 odbudowie, początkowo według projektu architekta Heinricha Ernst Schirmera, a dokończona przez innego Christiana Christie. Odbudowa została oficjalnie zakończona w 2001.

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Rzeźby[edytuj | edytuj kod]

Rzeźby na frontonie Nidarosdomen
Wikimedia Commons

Fasadę z szarego steatytu wieńczy dach kryty zieloną miedzią i strzelista wieża. Okrągłe okna i ornamenty, tak zwane "psie zęby", pochodzą z XII w. i były wykonane przez angielskich kamieniarzy z Lincoln. Ślady wpływu gotyku angielskiego nosi także wczesnogotyckie prezbiterium z ostro podwyższonymi łukami, maswerkami i łukami przyporowymi. Nawa główna powstała na początku XIII w. zgodnie z założeniami architektury wczesnego gotyku. Podczas pożaru w 1719 uległa jednak całkowitemu zniszczeniu, a odbudowana później kopia to przykład neogotyku. Na frontowej ścianie katedry, znajduje się 57 rzeźb apostołów i świętych.

W literaturze[edytuj | edytuj kod]

W powieści Sigrid Undset Krystyna córka Lavransa miejsce pielgrzymek bohaterów i częściowo miejsce akcji. W powieści Andrzeja Pilipiuka Droga do Nidaros główny bohater pracuje przy rozbiórce ruin katedry.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]