Niebieska karta

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy prawa Unii Europejskiej. Zobacz też: Niebieska Karta – procedura związana z przemocą domową.
Dyrektywa Rady 2009/50/WE z dnia 25 maja 2009 r. w sprawie warunków wjazdu i pobytu obywateli państw trzecich w celu podjęcia pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji
Data wydania 25 maja 2009
Miejsce publikacji  Unia Europejska, Dz. Urz. UE L 155 z 18.06.2009
Data wejścia w życie 19 czerwca 2009
Rodzaj aktu dyrektywa
Przedmiot regulacji polityka imigracyjna, prawo pracy
Status obowiązujący
Przeczytaj: Ważne zastrzeżenia!

Niebieska karta – ustanowiony dyrektywą Rady 2009/50/WE dokument umożliwiający wykwalifikowanym pracownikom nie będącymi obywatelami Unii Europejskiej pobyt i pracę na terytorium dowolnego państwa członkowskiego UE z wyjątkiem Danii, Irlandii i Zjednoczonego Królestwa. Termin „niebieska karta”, spopularyzowany przez think tank Bruegel i nawiązujący do amerykańskiej „zielonej karty” oraz niebieskiego koloru flagi europejskiej[1], jest nazwą oficjalną, użytą w tekście dyrektywy.

Niebieska karta jest wydawana standardowo na okres od jednego do czterech lat, który może zostać przedłużony. Osobom, która otrzymały niebieskie karty, przyznano prawa większe niż innym obywatelom państw trzecich, np. korzystniejsze procedury dotyczące łączenia rodzin.

Podstawą prawną dyrektywy ustanawiającej niebieską kartę był art. 63 ust. 3 lit. a) i ust. 4 traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, zgodnie z którymi Rada przyjmie środki dotyczące polityki imigracyjnej określające „warunki wjazdu i pobytu oraz normy dotyczące procedur wydawania przez Państwa Członkowskie długoterminowych wiz i dokumentów pobytowych” oraz „prawa i warunki, na których obywatele państw trzecich przebywający legalnie w jednym Państwie Członkowskim mogą przebywać w innych Państwach Członkowskich”[a][2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Propozycja Komisji[edytuj | edytuj kod]

Propozycja dyrektywy dotyczącej niebieskiej karty została przedstawiona 23 października 2007 roku na konferencji prasowej w Strasburgu przez przewodniczącego Komisji Europejskiej José Manuela Barroso i komisarza ds. sprawiedliwości, wolności i bezpieczeństwa Franco Frattiniego. Barroso uzasadniał propozycję prognozowanym brakiem wykwalifikowanej siły roboczej, problemami obywateli państw trzecich w przemieszczaniu się z jednego państwa do drugiego, występowaniem różnych systemów przyjmowania imigrantów w państwach członkowskich i dużą różnicą w prawach legalnych imigrantów i obywateli Unii Europejskiej. Na tej samej propozycji przedstawiono również propozycję dyrektywy (KOM(2007) 638) odnoszącej się do praw imigrantów w ogólności [3].

Reakcje międzynarodowe[edytuj | edytuj kod]

Projekt dyrektywy został poddany krytyce poza Unią Europejską. Południowoafrykańska minister zdrowia Manto Tshabalala-Msimang zauważyła, że państwa afrykańskie już borykają się z problemem emigracji wykwalifikowanych pracowników i nowa regulacja może sytuację jeszcze pogorszyć. Ostrzejszą opinię wyraził marokański profesor międzynarodowego prawa gospodarczego Tajeddine El Husseini, który nazwał projekt nową formą kolonializmu i dyskryminacji[4].

Uchwalenie[edytuj | edytuj kod]

20 listopada 2008 roku Parlament Europejski poparł propozycję wprowadzenia niebieskiej karty, opowiadając się jednocześnie za wprowadzeniem regulacji zapobiegających drenażowi mózgów w państwach trzecich i przyznaniem większych uprawnień państwom członkowskim[5]. Parlament Europejski pełnił jedynie rolę konsultacyjną, przez co jego wpływ na kształt dyrektywy był ograniczony[6]. 25 maja 2009 roku Rada Unii Europejskiej przyjęła ostateczny tekst dyrektywy.

Implementacja[edytuj | edytuj kod]

Sześć państw Unii Europejskiej, Niemcy, Włochy, Malta, Polska, Portugalia i Szwecja, nie wdrożyło przepisów dotyczących niebieskiej karty do swojego porządku prawnego w przewidzianym przez dyrektywę terminie, który upłynął 19 czerwca 2011 roku[7].

Postanowienia dyrektywy[edytuj | edytuj kod]

Przyznanie lub wycofanie niebieskiej karty[edytuj | edytuj kod]

Niebieska karta może zostać przyznana osobie, która spełnia kryteria określone w art. 5, takie jak:

  • przedstawienie ważnej umowy o pracę lub wiążącej propozycji pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji na okres co najmniej jednego roku,
  • przedstawienie dokumentów poświadczających kwalifikacje,
  • przedstawienie odpowiednich przewidzianych prawem dokumentów uprawniających do pobytu na terenie państwa członkowskiego,
  • przedstawienie dokumentów poświadczających objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym na czas pobytu,
  • nie jest uznawany za osobę stanowiącą zagrożenie dla porządku, bezpieczeństwa lub zdrowia publicznego.

Państwa ustalają minimalne wynagrodzenie przysługujące osobom posiadającą niebieską kartę, które nie może być niższe niż 150% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce krajowej, a w przypadku zawodów, na które istnieje szczególne zapotrzebowanie, należących do grup 1 i 2 ISCO – 120%. Państwa mogą też zażądać spełnienia innych kryteriów dotyczących standardów pracy albo podania miejsca zamieszkania. Mogą również ograniczyć liczbę przyjętych imigrantów.

Państwa mogą odmówić rejestracji:

  • z powodów formalnych,
  • gdy stanowisko może być obsadzone przez obywatela UE lub obywatela państwa trzeciego, który już posiada pozwolenie na pracę,
  • by zapobiec niedoborowi pracowników w państwie, z którego pochodzi ubiegający się o niebieską kartę,
  • jeśli na pracodawcę nałożono sankcje za pracę nierejestrowaną lub nielegalne zatrudnienie.

W sytuacjach określonych w art. 9 państwa wycofują niebieską kartę[b] względnie mogą to uczynić, np. gdy posiadacz nie spełnia już warunków przyznania karty. Państwo może wycofać niebieską kartę gdy posiadacz nie ma środków do utrzymania siebie i swojej rodziny, jednak samo złożenie wniosku o przyznanie pomocy socjalnej stanowi powód jedynie wtedy, gdy posiadacz niebieskiej karty został o tym wcześniej pisemnie poinformowany przez państwo członkowskie. Czasowy brak pracy nie stanowi powodu do wycofania niebieskiej karty, o ile czas ten nie jest dłuższy niż trzy miesiące.

Dostęp do rynku pracy[edytuj | edytuj kod]

W okresie pierwszych dwóch lat legalnego zatrudnienia posiadacza niebieskiej karty w danym kraju UE zmiana pracy wymaga pisemnego zezwolenia właściwych organów pod groźbą wycofania niebieskiej karty. Podjęcie pracy w innym państwie UE może nastąpić po 18 miesiącach pobytu w pierwszym państwie i wymaga ponownego uzyskania niebieskiej karty.

Prawa posiadacza niebieskiej karty[edytuj | edytuj kod]

Posiadacz niebieskiej karty posiada prawa równe obywatelom UE w zakresie określonym w art. 18 ust. 1; państwa członkowskie mogą rozszerzyć ten zakres. Posiadaczom niebieskiej karty przysługują korzystniejsze niż innym obywatelom państw trzecich warunki łączenia rodzin, przeniesienia się członków rodziny z jednego państwa członkowskiego do drugiego oraz uzyskania długoterminowego pozwolenia na pobyt.

Krytyka[edytuj | edytuj kod]

Według krytyków dyrektywa nie realizuje zamierzonych celów. Wpłynęła na to konieczność uzyskania kompromisu przez wszystkie państwa przyjmujące dyrektywę. Takie czynniki, jak brak jednolitych kryteriów uznawania kwalifikacji i konieczność ponownego uzyskania niebieskiej karty w przypadku przeniesienia się do innego państwa sprawiają, że idea jednolitego zezwolenia pozostała fikcją[8].

Uwagi

  1. Według stanu prawnego na dzień 10 września 2011 roku kwestie te uregulowane są w art. 79 ust. 2 lit. a) i b) traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Wersja skonsolidowana traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. eur-lex.europa.eu, 2010-03-30. [dostęp 2011-09-10]. s. 77.
  2. Za każdym razem odnosi się to także do odmowy przedłużenia terminu jej ważności.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jakob von Weizsäcker: Welcome to Europe (ang.). bruegel.org, 2006-03-31. [dostęp 2011-09-10].
  2. Wersje skonsolidowane traktatu o Unii Europejskiej i traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. eur-lex.europa.eu, 2006-12-29. [dostęp 2011-09-10]. s. 67–68.
  3. José Manuel Barroso: Opening remarks of President Barroso – Legal Immigration (ang.). europa.eu, 2007-10-23. [dostęp 2011-09-10].
  4. Lucia Kubosova: African states fear brain drain through EU blue card (ang.). euobserver.com, 2007-10-29. [dostęp 2012-09-06].
  5. Błękitna karta dla wykwalifikowanych imigrantów. europarl.europa.eu, 2008-11-20. [dostęp 2011-09-10].
  6. Nicole Y. Meyer: The European Union Blue Card directive (ang.). essay.utwente.nl. [dostęp 2011-09-10]. s. 28.
  7. Niebieska karta z przeszkodami. ec.europa.eu, 2011-10-27. [dostęp 2011-10-30].
  8. Nicole Y. Meyer: The European Union Blue Card directive (ang.). essay.utwente.nl. [dostęp 2011-09-10]. s. 35–41.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Scale of justice gold.png Artykuł uwzględnia ograniczony pod względem terytorialnym stan prawny na 19 czerwca 2009. Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawnych w Wikipedii.