Niekończąca się historia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Niekończąca się historia (niem. Die Unendliche Geschichte) – powieść fantasy dla dzieci i młodzieży opowiadająca historię chłopca, który poprzez pobyt w fantastycznej krainie odmienia życie swoje i swego ojca.

Autorem jest Michael Ende a pierwsze wydanie miało miejsce w 1979. Książka została przetłumaczona na wiele języków. Na jej podstawie powstał film, rozpowszechniany w Polsce pod tytułem Niekończąca się opowieść i jego dwie kontynuacje oraz dwa seriale telewizyjne, w tym jeden animowany. Filmy są powszechnie znane także pod angielskim tytułem The Neverending Story. Powieść stała się w Niemczech także kanwą do przedstawień teatralnych, operowych i baletowych.

Streszczenie książki[edytuj | edytuj kod]

Wprowadzenie[edytuj | edytuj kod]

Bastian Baltazar Buks jest jedenastoletnim korpulentnym chłopcem napiętnowanym przez starszych kolegów ze szkoły za swą unikalność. Jest poza tym kimś więcej - miłośnikiem książek. Któregoś dnia chyłkiem wynosi z antykwariatu pana Koreandra książkę z okładką koloru miedzi. Zaintrygowany tytułem bohater udaje się kosztem zajęć szkolnych na strych, aby w zaciszu i zarazem samotni móc zagłębić się w treść.

Akcja w książce[edytuj | edytuj kod]

Fantazjanie, tajemniczej baśniowej krainie, w której ulokowana jest akcja książki Bastiana grozi zagłada. Żaden z mieszkańców nie jest w stanie pokonać choroby trawiącej Dziecięcą Cesarzową, natomiast sam świat w najbliższym czasie ma zostać spowity przez wszechogarniającą nicość. Jest jednak przepowiednia mówiąca o wybrańcu mogącym przyjść z odsieczą Dziecięcej Cesarzowej oraz całej Fantazjanie. Tym wybrańcem okazuje się być młody myśliwy, imieniem Atreju, który wyrusza na poszukiwania jedynego lekarstwa mogącego odmienić zbliżający się los.

Atreju dowiaduje się, że aby ocalić Fantazjanę, Dziecięcej Cesarzowej potrzebne jest nowe imię. Lecz to imię może wymyślić jedynie człowiek z zewnątrz - spoza granic fantazji. Tymczasem baśniowa okolica znika, gdyż ludzie przestali marzyć, a książki wraz z ich barwnym światem zostały odłożone na półki.

Wyprawa obfituje w wiele często niebezpiecznych przygód, które Bastian czyta z zapartym tchem. Ze zdziwieniem dowiaduje się, że to on jest poszukiwanym Wybranym, który może nadać imię Dziecięcej Cesarzowej. Nie mogąc jednak dać wiary czytanym słowom, chłopiec tłumaczy sobie niemożność bycia jednocześnie czytelnikiem jak i bohaterem powieści.

Zrozpaczona Dziecięca Cesarzowa, by uchronić swój świat przed całkowitym zniknięciem, udaje się do Starca z Wędrownej Góry, który spisuje historię Fantazjany, po czym każe mu pisać powieść od nowa i od nowa. W końcu zdesperowany Bastian, widząc, że skazuje bohaterów powieści na ciągłe przeżywanie ciężkich przygód, wypowiada imię Cesarzowej i przemieszcza się z rzeczywistości do krainy fantazji, gdyż taki los czeka śmiertelnego człowieka, kiedy wypowie nowe imię Dziecięcej Cesarzowej.

Po przybyciu Bastiana Baltazara Buksa do Fantazjany[edytuj | edytuj kod]

Tym nowym imieniem dla władczyni jest "Dziecię Księżyców", a Bastian pojawia się przy niej w zaskakującym miejscu. I choć Fantazjana przestała istnieć, zostało ziarenko piasku, czyli nadzieja mogąca utworzyć całkiem odnowioną krainę. Możliwość dokonania tego czynu spoczywa na barkach człowieka. Bastian otrzymuje amulet Dziecięcej Cesarzowej – AURYN, który spełnia marzenia tego, kto go nosi. Przywrócenie istnienia Fantazjanie zależy od wypowiadanych przez chłopca życzeń.

Bastian wymyśla więc niezwykły las – "Perelin, Las Nocy", który każdego ranka zamienia się w pustynię, zwaną "Goab, pustynia barw". Strażnikiem pustyni jest Graograman, Kolorowa Śmierć, za sprawą której każdy w promieniu tysiąca mil zostaje przemieniony w kupkę popiołu. Na szczęście Bastian ma na sobie chroniący go AURYN. Graograman o kształtach lwa zaprzyjaźnia się z Bastianem i wskazuje mu Labirynt Tysiąca Drzwi.

Bastian udaje się do Amarganth, Srebrnego Miasta pływającego na środku słonego jeziora. Okazuje się, że piękne miasto jest dziełem szkaradnych stworków żyjących w jaskini pod jeziorem i opłakujących świat, który jest zmuszony oglądać takie stworzenia jak one. Z ich łez powstało owo jezioro. Aby zrekompensować Fantazjanom swój wygląd, tworzą piękne, filigranowe rzeczy ze srebra. Bastian litujący się nad losem poznanych stworzeń, zamienił je w kolorowe, latające, zawsze radosne stworzenia.

Młody bohater spotyka się także z Atreju, tworząc z nim więzi przyjaźni. Wpada jednak w zdradzieckie szpony nikczemnej czarownicy, imieniem Xayida, która sukcesywnie odgrywa rolę jego wiernej wspólniczki, kryjąc tym samym zamiary pozbycia się Dziecięcej Cesarzowej.

Bastian ma wiele przygód i wypowiada wiele życzeń, nieświadom faktu, iż z każdym z nich zanika jakaś cząstka jego pamięci. Wyobraźnia ludzka bowiem jest nieograniczona – ale musi posiadać materiał, który pozwala marzyć. Jeśli Bastian w Fantazjanie zażyczy sobie, by był szczupły, przystojny i wysportowany, nie będzie pamiętał, że kiedyś był gruby, brzydki i niezgrabny.

Kiedy w Mieście Starych Cesarzy dowiaduje się o ubocznym skutku AURYNU, jest już prawie za późno. Pozostały bohaterowi trzy czy cztery życzenia – jeśli je wypowie, zostanie bez pamięci, bez umysłu w tym mieście zamieszkanym przez setki osób, które również wymyśliły imię dla Dziecięcej Cesarzowej, dostały AURYN i źle go wykorzystały. Bastian musi opuścić Fantazjanę, by przeżyć.

Aby wyjść z Fantazjany, konieczne jest dostanie się do Wód Życia. Droga wiedzie przez Morze Mgieł, Dom Przemian. W nim wypowiada ostatnie życzenie i pamięta tylko jeden fakt ze swego prawdziwego życia – że ma ojca.

Dociera do Kopalni Snów, położonej w wiecznie cichej dolinie, gdzie górnik pomaga chłopcu znaleźć sen Bastiana, przedstawiający jego tatę. Gdy tylko udaje się odnaleźć ową wizję, będącą szklanym witrażem jak wszystkie inne sny, zapomina całkowicie kim jest i co robi. Ma tylko głęboko tkwiącą świadomość, iż musi dotrzeć do Wód Życia. Prawie u celu podróży zaczynają się mścić na nim nierozważnie wypowiedziane życzenia, i szklany sen rozpada się na kawałeczki. Jednak oddany przyjaciel, Atreju, pomaga Bastianowi przebyć drogę powrotną.

Zakończenie[edytuj | edytuj kod]

Bastian powraca do ojca, z którym dotychczas nie mógł znaleźć wspólnego języka. Teraz to się zmienia – obaj przełamują barierę, zaczynają się poznawać.

Chłopiec nie mógł znaleźć wyniesionej z antykwariatu książki, toteż nie zwrócił jej Panu Koreanderowi. Ten mu przebaczył, bo jak się okazało, doskonale znał Fantazjanę i właściwie pozwolił, by Bastian "ukradł" Niekończącą się historię. Bez trudu domyślił się, że czyta ją nowa osoba.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z książki
  • Ende Michael: Nie kończąca się historia: od A do Z. Warszawa: "Nasza Księgarnia", 1994. ISBN 83-10-09789-1.