Nieszpory

Nieszpory Wigilii Bożego Narodzenia w klasztorze oo. Benedyktynów w Tyńcu

Nieszpory (łac. Vesperae od vesper - wieczór) – w Kościele katolickim przedostatnia część liturgii godzin, sprawowana w porze wieczornej, według tradycji w okolicach zachodu słońca. W prawosławiu oraz wschodnich obrządkach katolickich nabożeństwo rozpoczynające każdy dzień liturgiczny. W Kościele katolickim i Kościołach protestanckich zaczynają dzień tylko przed większymi uroczystościami i świętami.

W Kościele rzymskokatolickim Nieszpory rozpoczynają się od śpiewania słów Deus, in adiutorium meum intende. Domine, ad adiuvandum me festina. Gloria Patri, et Filio, et Spiritui Sancto. Sicut erat in principio, et nunc et semper, et in saecula saeculorum. Amen. Alleluia. Kolejne części to hymn, dwa psalmy i pieśń z Nowego Testamentu poprzedzone i zakończone antyfonami, czytanie z Nowego Testamentu, responsorium oraz kantyk Najświętszej Maryi Panny (Magnificat), prośby ułożone na wzór modlitwy powszechnej, Ojcze nasz i modlitwa na zakończenie. W Polsce przyjęły się tzw. „Nieszpory ludowe”, czyli wieczorne nabożeństwo odprawiane w kościołach w niedziele i święta, dla których charakterystyczny jest archaiczny, rymowany przekład psalmów.

W Kościele Starokatolickim Mariawitów odprawiane są Nieszpory Eucharystyczne, ku czci Jezusa Chrystusa obecnego w Najświętszym Sakramencie. W kościele katolickim taka praktyka jest stosowana podczas odmawiania tej modlitwy z ludem w kościele, zwłaszcza II Nieszpory niedziel oraz uroczystości.

W Kościołach wschodnich przyjęła się odmienna forma Nieszporów, zwanych Wieczernią.

Składają się one z troparionów, kondakionów, litanii zwanych ekteniami, psalmów: Błogosław duszo moja Pana (cs. Błahosłowi dusze moja Hospoda), Błogosławiony mąż (cs. Błażen muż) i Panie, wołam do Ciebie, usłysz mnie (cs. Hospodi wozzwach k Tiebie, usłyszy mia). Są też czytania ze Starego Testamentu, prokimeny, Ewangelia i homilia. Śpiewany jest również Kantyk Symeona (cs. Nynie otpuszczajeszczy), Trisagion, antyfona Niech imię Pana będzie błogosławione teraz i na wieki (cs. Budi imia Hospodnie błahosłowieno ot nynie i do wieka) oraz Modlitwa Pańska (Ojcze nasz).

Zobacz też

• jutrznia
• kompleta
• liturgia godzin
• psałterz
• Nieszpory sycylijskie
• nieszpory w Efezie