To jest dobry artykuł

Niezależni Sportowcy Olimpijscy na letnich igrzyskach olimpijskich

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Niezależni Sportowcy Olimpijscy na letnich igrzyskach olimpijskich
Flaga olimpijska
Flaga olimpijska
Kod MKOl IOA, IOP
Klasyfikacja wszech czasów
Medale
Pozycja: 111
Złoto
0
Srebro
1
Brąz
2
Razem
3

Niezależni Sportowcy Olimpijscy (lub Niezależni Uczestnicy Olimpijscy) na letnich igrzyskach olimpijskich rywalizowali nie reprezentując żadnego kraju głównie z powodu przemian politycznych. Wystąpili po raz pierwszy na igrzyskach w 1992 jako Niezależni Uczestnicy Olimpijscy. Byli to sportowcy z krajów byłej Jugosławii. Kolejny raz, już jako Niezależni Sportowcy Olimpijscy na igrzyskach olimpijskich w Sydney, a byli to zawodnicy z walczącego o niepodległość Timoru Wschodniego. Ostatni raz wzięli udział w XXX Igrzyskach Olimpijskich i byli to uczestnicy z krajów, które nie miały swoich komitetów olimpijskich. Zdobyli oni łącznie trzy medale – jeden srebrny i dwa brązowe, wszystkie na igrzyskach w 1992.

Klasyfikacja medalowa i występy[edytuj | edytuj kod]

Igrzyska Złote medale Srebrne medale Brązowe medale Razem
1992 Barcelona 0 1 2 3
2000 Sydney 0 0 0 0
2012 Londyn 0 0 0 0
Razem 0 1 2 3

Historia[edytuj | edytuj kod]

Starty pod flagą olimpijską zapoczątkowała drużyna mieszana. Byli to sportowcy z różnych krajów tworzący drużyny, duety. Wystąpili na trzech igrzyskach (1896, 1900, 1904) oraz na olimpiadzie w 1906. Po 1906 MKOl zabronił startów tego typu drużynom[1].

Zimowe Igrzyska Olimpijskie 1940, które miały się odbyć w Garmisch-Partenkirchen, odwołano z powodu II wojny światowej. Organizatorzy zabronili startu Czechosłowacji mimo wcześniejszego porozumienia z okupantem. Czechosłowacja i MKOl byli jednak przygotowani na start Czechosłowaków pod flagą olimpijską[2].

Podczas zimnej wojny niektórzy sportowcy, którzy wyemigrowali zza żelaznej kurtyny, nie mogli konkurować na olimpiadzie dla swojego dawnego kraju. Niektórzy chcieli konkurować jako niezależni olimpijczycy, ale nie dostali pozwolenia MKOl, inni zmieniali obywatelstwo albo nie startowali w ogóle[3].

W 1976 Gujana zbojkotowała igrzyska olimpijskie, tym samym uniemożliwiając start swoim reprezentantom. Mimo to sprinter James Gilkes chciał rywalizować na igrzyskach. Prosił MKOl o możliwość startu jako niezależny olimpijczyk, lecz jego wniosek został odrzucony[4].

Prawo startu i organizacja sztabu[edytuj | edytuj kod]

Prawo startu na igrzyskach olimpijskich daje karta olimpijska, którą sportowiec otrzymuje poprzez kwalifikacje w danej konkurencji olimpijskiej. Ponadto w każdej dyscyplinie na igrzyskach olimpijskich jest maksymalna kwota sportowców z danego kraju np. w kolarstwie szosowym reprezentacja nie może liczyć więcej niż pięciu zawodników. W przypadku gdy zawodnik reprezentuje kraj, który nie posiada komitetu olimpijskiego, MKOI przyznaje zawodnikom prawo startu na igrzyskach olimpijskich jako Niezależny Sportowiec Olimpijski. W czasie igrzysk każda reprezentacja ma swój sztab szkoleniowy, medyczny, z kolei Niezależni Sportowcy mają swoje sztaby ze swoich krajów[5].

Letnie Igrzyska Olimpijskie 1992[edytuj | edytuj kod]

Jasna Šekarić – srebrna medalistka w strzelectwie na IO 1992

Podczas igrzysk olimpijskich w 1992 sportowcy z krajów byłej Jugosławii startowali jako niezależni uczestnicy igrzysk olimpijskich. Co prawda państwa powstałe po rozpadzie Jugosławii były już uznawane na arenie międzynarodowej przez niektóre państwa, ale nie mogły rywalizować pod własną flagą, ponieważ nie posiadały własnych komitetów olimpijskich. Federalna Republika Jugosławii (Serbia i Czarnogóra) była pod sankcjami ONZ, więc nawet gdyby Serbia i Czarnogóra posiadała w tym czasie komitet, to i tak sportowcy z tego kraju nie mogliby wziąć udziału w igrzyskach. Udział w igrzyskach pod flagą olimpijską wzięło pięćdziesięcioro ośmioro sportowców. Zdobyli oni wtedy trzy medale – jeden srebrny (Jasna Šekarić) i dwa brązowe (Aranka Binder i Stevan Pletikosić), wszystkie w konkurencjach strzeleckich[6]. Były to wtedy jedyne medale Niezależnych Sportowców Olimpijskich na jakichkolwiek igrzyskach olimpijskich. Ponadto szesnaścioro zawodników rywalizowało w igrzyskach paraolimpijskich, podczas których zdobyli oni łącznie osiem medali[7].

Letnie Igrzyska Olimpijskie 2000[edytuj | edytuj kod]

Na IO 2000 wystąpiło czworo niezależnych olimpijczyków (trzech mężczyzn i jedna kobieta). Byli to sportowcy z niestabilnego w tym czasie Timoru Wschodniego. W wyniku przemian politycznych w kraju, który do tej pory był zależny od Indonezji, a od października 1999 roku był zarządzany przez Organizację Narodów Zjednoczonych, MKOl wyraził zgodę na pierwszy występ Timorczyków na igrzyskach, wówczas jeszcze pod egidą Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego. Funkcję chorążego pełnił bokser Victor Ramos. Niezależni sportowcy nie zdobyli wtedy żadnego medalu[8]. Poza nimi pojawili się też Niezależni Sportowcy Paraolimpijscy na paraolimpiadzie. Było ich dwóch, również nie zdobyli medalu.

Letnie Igrzyska Olimpijskie 2012[edytuj | edytuj kod]

Guor Marial – niezależny olimpijczyk z Sudanu Południowego

Na Igrzyskach Olimpijskich 2012 pojawiły się ekipy ze wszystkich państw zrzeszonych w MKOl, a także niezależni olimpijczycy. Było to troje sportowców (dwóch mężczyzn i jedna kobieta) z rozwiązanych w 2010 Antyli Holenderskich oraz jeden przedstawiciel Sudanu Południowego[9]. Komitet Olimpijski Antyli Holenderskich po rozwiązaniu kraju został wycofany z MKOl, jednak sportowcy, którzy zostali zakwalifikowani jako reprezentanci Antyli Holenderskich, wzięli udział w igrzyskach jako niezależni olimpijczycy[10]. Sytuacja w Sudanie Południowym była odwrotna. Kraj powstał dopiero rok wcześniej i nie posiadał własnego komitetu olimpijskiego[11]. Chorążym była amerykańska piłkarka Brooklyn Kerlin, która nie brała sportowego udziału w igrzyskach[12]. Pod flagą olimpijską mieli konkurować także sportowcy z Kuwejtu, ponieważ MKOl 24 maja zawiesił Kuwejcki Komitet Olimpijski na okres dwóch lat. 14 lipca MKOl wycofał jednak zawieszenie i sportowcy z Kuwejtu mogli rywalizować pod własną flagą[13].

Medaliści[edytuj | edytuj kod]

Do tej pory medale indywidualnie zdobywało troje olimpijczyków. Były to dwie zawodniczki i jeden zawodnik z Jugosławii, którzy specjalizowali się w strzelectwie. To trzy medale – jeden srebrny Jasny Šekarić w konkurencji „Pistolet pneumatyczny 10 m” oraz dwa brązowe Aranki Binder w konkurencji „Karabin pneumatyczny 10 m” i Stevana Pletikosicia w konkurencji „Karabin małokalibrowy leżąc 50 m”[14]. Medale zdobyte przez tę drużynę w 1992, jednak nie zostały włączone do ogólnej klasyfikacji Jugosławii, ani nawet Serbii i Czarnogóry[15][16].

Medal Imię i nazwisko Narodowość Igrzyska Dyscyplina Konkurencja
Silver medal.svg SekaricJasna Šekarić  Jugosławia Barcelona 1992 Strzelectwo Pistolet pneumatyczny 10 m
Bronze medal.svg Binder, ArankaAranka Binder  Jugosławia Barcelona 1992 Strzelectwo Karabin pneumatyczny 10 m
Bronze medal.svg PletikosicStevan Pletikosić  Jugosławia Barcelona 1992 Strzelectwo Karabin małokalibrowy leżąc 50 m

Chorążowie[edytuj | edytuj kod]

Podczas igrzysk w Barcelonie ekipa nie posiadała chorążego, a nawet nie była obecna na ceremoni otwarcia[17]. Podczas ceremonii otwarcia IO 2000 chorążym był bokser z Timoru WschodniegoVictor Ramos. Na XXX Igrzyskach Olimpijskich, odbywających się w Londynie, chorążym była amerykańska piłkarka Brooklyn Kerlin, która została wybrana przez MKOI w głosowaniu jako LOCOG. Nie brała udziału sportowego w igrzyskach olimpijskich[18][19].

Lp. Rok i miejsce Chorąży Dyscyplina
1 Barcelona 1992
2 Sydney 2000 Timor Wschodni Victor Ramos Boks
3 Londyn 2012 Stany Zjednoczone Brooklyn Kerlin
3 Soczi 2014 wolontariusz

Sportowcy[edytuj | edytuj kod]

Na igrzyskach olimpijskich pod olimpijską flagą do tej pory wystąpiło sześćdziesięcioro sześcioro zawodników (czterdziestu pięciu mężczyzn i dwadzieścia jeden kobiet). Było to czworo olimpijczyków z Timoru Wschodniego, troje z Antyli Holenderskich, jeden sportowiec z Sudanu Południowego oraz pięćdziesięcioro ośmioro z krajów byłej Jugosławii. Najmłodszy niezależny uczestnik igrzysk miał piętnaście lat i sto trzydzieści cztery dni, a była nim serbska gimnastyczka Majda Milak, zaś najstarszym była również Serbka – lekkoatletka Eszter Poljak, która miała wtedy trzydzieści dziewięć lat i trzysta pięćdziesiąt dni[20].

Narodowość Liczba kobiet Liczba mężczyzn Liczba wszystkich
sportowców
Medale
 Jugosławia 19 39 58 3
 Timor Wschodni 1 3 4 0
 Antyle Holenderskie 1 2 3 0
 Sudan Południowy 0 1 1 0
Razem 21 45 66 3

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Squadra mista (wł.). olympic.it. [dostęp 2013-07-01].
  2. Encyclopedia of the Modern Olympic Movement/Sapporo/St. Moritz/Garmisch-Partenkirchen (ang.). books.google.pl/books. [dostęp 2013-07-01].
  3. The Politics of the Olympic Games: With and Epilogue, 1976-1980/Conclusion (ang.). books.google.pl/books. [dostęp 2013-07-01].
  4. James Gilkes: A lost opportunity (ang.). stabroeknews.com. [dostęp 2013-07-01].
  5. OLYMPIC CHARTER (ang.). olympic.org. [dostęp 2013-07-05].
  6. Shooting at the 1992 Barcelona Summer Games (ang.). sports-reference.com. [dostęp 2013-06-14].
  7. Independent Paralympic Participants Olympics Medal Table (ang.). olympicsuniverse.com. [dostęp 2013-06-14].
  8. Individual Olympic Athletes at the 2000 Sydney Summer Games (ang.). sports-reference.com. [dostęp 2013-06-14].
  9. Independent Olympic Athletes (ang.). london2012.com. [dostęp 2013-06-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-01-04)].
  10. Curtain comes down on 123rd IOC Session (ang.). olympic.org. [dostęp 2013-06-14].
  11. Najciekawsza narodowość olimpijska - "Niezależni" (pol.). sport.gadu-gadu.pl. [dostęp 2013-06-14].
  12. Brooklyn Kerlin at the Olympics! (ang.). firstpointusa.com. [dostęp 2013-06-15].
  13. Olympics-Kuwait to hoist flag at Games after row resolved (ang.). reuters.com. [dostęp 2013-06-14].
  14. Individual Olympic Athletes at the 1992 Barcelona Summer Games (ang.). sports-reference.com. [dostęp 2013-07-05].
  15. Summer Olympic Games / Medal Tally (ang.). allcompetitions.com. [dostęp 2013-07-10].
  16. Juegos Olímpicos de Verano / Medallero (hiszp.). allcompetitions.com. [dostęp 2013-07-10].
  17. Olympics - Non-national Flags for Olympic Athletes (ang.). crwflags.com. [dostęp 2013-07-01].
  18. Individual Olympic Athletes (ang.). sports-reference.com. [dostęp 2013-06-15].
  19. Richmond upon Thames College alumnus flag bearer for Independent Olympic Athletes in the Opening Ceremony (ang.). podium.ac.uk. [dostęp 2013-08-05].
  20. Individual Olympic Athletes (ang.). sports-reference.com. [dostęp 2013-06-14].