Nikołaj Kuzniecow (agent)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy szpiega. Zobacz też: inne osoby o tym nazwisku.
Nikołaj Iwanowicz Kuzniecow
Николай Иванович Кузнецов

Graczow
Kuzniecow w niemieckim mundurze
Kuzniecow w niemieckim mundurze
Data i miejsce urodzenia 27 lipca 1911
Zyrjanka, Rosja Imperium Rosyjskie
Data i miejsce śmierci 9 marca 1944
Boratyn, powiat brodzki  Polska
Przebieg służby
Lata służby 1938-1944
Siły zbrojne Emblema NKVD.svg NKWD
Jednostki m.in. IV Zarząd NKGB
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
Odznaczenia
Złota Gwiazda Bohatera Związku Radzieckiego (ZSRR)
Order Lenina Order Lenina
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Grób Nikołaja Kuzniecowa we Lwowie

Nikołaj Iwanowicz Kuzniecow, ros. Николай Иванович Кузнецов, ps. Graczow, Puch[1] (ur. 27 lipca 1911 w Zyrjance (Talica), powiat jekaterynburski w guberni permskiej, zm. 9 marca 1944 w Boratynie, powiat brodzki) – radziecki funkcjonariusz wywiadu, dywersji. Funkcjonariusz NKWD[2], w wydziale dywersji zagranicznej od 1939 kierowanym przez Pawła Sudopłatowa. Działał w latach 1942-1944 na terenie Komisariatu Rzeszy Ukraina i Dystryktu Galicja, jako dywersant podczas II wojny światowej.

Przed II wojną światową jako funkcjonariusz kontrwywiadu zwerbował dyplomatę Ambasady Czechosłowacji w Moskwie Ladislava Krno, doszedł do otoczenia Ernsta Köstringa attaché wojskowego Niemiec w Moskwie i uzyskał informacje umożliwiające przeprowadzenie podsłuchu funkcjonariuszom NKWD.

Akta funkcjonariusza NKWD/GUGB/NKGB (w czasie wojny ojczyźnianej IV Zarządu ds. dywersji pozafrontowej) w części są nadal informacją niejawną, klauzula obowiązuje do 2025 r.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w rodzinie Niemców nadwołżańskich[1]. Był utalentowanym lingwistą, posługiwał się kilkoma dialektami języka niemieckiego, esperanto, j. komi (zyriański), j. polskim i j. ukraińskim.

Był żołnierzem radzieckiego specjalnego oddziału ochotników na froncie wschodnim OMSBON (Samodzielna Brygada Zmotoryzowana Strzelecka Specjalnego Przeznaczenia) (Wojska Wewnętrzne NKWD SSSR)[1]. Wchodził w skład grupy Specnazu Zwycięzcy pod dowództwem płka NKWD Dmitrija Miedwiediewa, zrzuconej na spadochronach 20 czerwca 1942 w okolicy Żytomierza i przesuniętej w rejon Równego, siedziby władz Komisariatu Rzeszy Ukraina. W Równem N. I. Kuzniecow występował jako sobowtór por. Wehrmachtu Paula Sieberta, faktycznie znajdującego się w sowieckiej niewoli. Osobiście wykonał kilka udanych zamachów na przedstawicieli niemieckich władz okupacyjnych, m.in. Alfreda Funka – przewodniczącego Sądu Najwyższego w Komisariacie Rzeszy Ukraina oraz dra Otto Bauera – wicegubernatora Dystryktu Galicja (9 lutego 1944, celem zamachu był gubernator Otto von Wächter). Dziełem jego grupy były także zamachy bombowe na kasyno i dworzec kolejowy we Lwowie.

Z otoczenia Ericha Kocha w Równem uzyskał m.in. informacje o planowanej ofensywie Wehrmachtu na Łuku Kurskim i o planowanym przez Niemców (grupa Otto Skorzenego) zamachu na Franklina D. Roosevelta, Winstona Churchilla i Józefa Stalina podczas konferencji w Teheranie (Operacja Daleki Skok).

Zginął wraz z dwoma współtowarzyszami po zatrzymaniu przez partyzantów UPA w pobliżu wsi Boratyn w okolicach Brodów. Istnieje udokumentowana wersja, że zatrzymanie i śmierć Kuzniecowa miały miejsce w okolicach Werby na Wołyniu[3].

Od nazwiska Kuzniecow pochodzi nazwa miasta Kuźniecowsk w obwodzie rówieńskim na Ukrainie. Jego grób znajduje się we Lwowie.

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]