Nikołaj Ogarkow
| Nikołaj Wasiljewicz Ogarkow Николай Васильевич Огарков |
|
| Data i miejsce urodzenia | 30 października 1917 wieś Mołokowo k. Tweru |
| Data i miejsce śmierci | 23 stycznia 1994 Moskwa |
| Przebieg służby | |
| Lata służby | 1938–1994 |
| Siły zbrojne | |
| Stanowiska | szef Sztabu Generalnego RKKA, I zastępca ministra obrony ZSRR, generalny inspektor w Grupie Generalnych Inspektorów Ministerstwa Obrony ZSRR |
| Główne wojny i bitwy | II wojna światowa, Wielka Wojna Ojczyźniana |
| Odznaczenia | |
Nikołaj Wasiljewicz Ogarkow, ros. Николай Васильевич Огарков (ur. 30 października 1917 we wsi Mołokowo k. Tweru, zm. 23 stycznia 1994 w Moskwie) – inżynier, radziecki dowódca wojskowy, Marszałek Związku Radzieckiego (1977), szef Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych ZSRR i I zastępca ministra obrony ZSRR (1977–1984), Bohater Związku Radzieckiego (1977), deputowany do Rady Najwyższej ZSRR 7., 8. i 9. kadencji.
Spis treści |
Życiorys [edytuj]
Dzieciństwo i młodość [edytuj]
Urodził się 30 października 1917 we wsi Mołokowo w guberni twerskiej w rodzinie chłopskiej. W 1937 ukończył energetyczne kursy przygotowawcze. W 1938 ochotniczo wstąpił do Armii Czerwonej. W 1941 ukończył Wojskową Akademię Inżynieryjną im. Waleriana Kujbyszewa w Moskwie. W czerwcu 1941 pełnił funkcję szefa saperów 1. Pułku Strzeleckiego na budowie umocnień w rejonie Łomży.
Wielka Wojna Ojczyźniana [edytuj]
W czasie Wielkiej Wojny Ojczyźnianej 1941–1945 walczył w składzie Frontu Zachodniego, Frontu Karelskiego i 3. Frontu Ukraińskiego jako inżynier ds. fortyfikacji w szefostwie wojsk inżynieryjnych frontu, pomocnik szefa saperów armii, pomocnik szefa oddziału operacyjnego wojsk inżynieryjnych frontu, szef saperów pułku i brygady (1941–1942), pomocnik szefa sztabu wojsk inżynieryjnych armii (1942–1943), w sztabie wojsk inżynieryjnych Frontu Karelskiego (1943–1944), szef saperów 122. Dywizji Strzelców Frontu Karelskiego 1944–1945.
Okres powojenny [edytuj]
Po wojnie służył na stanowiskach sztabowych m.in. od października 1945 do kwietnia 1946 w sztabie wojsk inż armii w Karpackim Okręgu Wojskowym, od lutego 1947 w sztabie wojsk inż. Primorskiego Okręgu Wojskowego, od września 1948 szef oddziału dowodzenia sztabu Naczelnego dowództwa Dalekowschodniego Okręgu Wojskowego, od maja 1953 szef oddziału operacyjnego, oficer do zadań specjalnych ówczesnego ministra obrony ZSRR marsz.Rodiona Malinowskiego.
Od listopada 1955 szef Zarządu Operacyjnego – zastępca szefa sztabu Dalekowschodniego Okręgu Wojskowego. W 1957 mianowany generałem-majorem i skierowany do Akademii Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych ZSRR, którą ukończył w 1959. Od grudnia 1959 dowódca 20. Dywizji Zmechanizowanej Gwardii w Zachodniej Grupie Wojsk w Niemczech, a od grudnia 1961 szef sztabu Białoruskiego Okręgu Wojskowego, a od grudnia 1965 dowódca Nadwołżańskiego Okręgu Wojskowego.
W 1967 stanął na czele 13. Zarządu Sztabu Generalnego, który w porozumieniu z GRU zajmował się dezinformacją. W kwietniu 1968 I zastępca szefa Sztabu Generalnego, przygotował interwencję wojsk radzieckich, tłumiących praską wiosnę w Czechosłowacji. Od marca 1974 zastępca ministra obrony ZSRR przewodniczący Państwowej Komisji Technicznej, później od 8 stycznia 1977 do 1983 szef Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych ZSRR – I zastępca ministra obrony. 8 stycznia 1977 generał-armii, 14 stycznia 1977 Marszałek Związku Radzieckiego. W 1983 wystąpił z tłumaczeniem zestrzelania nad Kamczatką koreańskiego samolotu pasażerskiego, w wyniku którego zginęło ponad 200 osób. Po tym zdjęty ze stanowiska. W latach 1984–1990 naczelny dowódca Wojsk Kierunku Zachodniego z siedzibą w Legnicy. W latach 1990–1992 generalny inspektor w Grupie Generalnych Inspektorów Ministerstwa Obrony ZSRR, jednocześnie do sierpnia 1991 szef Ogólnorosyjskiego Komitetu Weteranów Wojny i Pracy Sił Zbrojnych ZSRR. Od 1992 doradca w Ministerstwie Obrony Federacji Rosyjskiej.
Poprzez agenturę na usługach GRU w zachodnioeuropejskich agencjach prasowych przekonał opinię publiczną o pokojowych zamierzeniach ZSRR. W czasie desantu sowieckich spadochroniarzy na lotnisku w Pradze, podległe mu służby skutecznie zagłuszyły radary NATO.
Brał udział przy boku Leonida Breżniewa w negocjacjach i podpisaniu w 1972 układu SALT I. Tam udało mu się przekonać Amerykanów, że nowy radziecki pocisk UR-100 (SS-11), nie może służyć do obrony i nie podlega reżimowi tego porozumienia (w rzeczywistości było to jawne naruszenie zapisów tego traktatu, ponieważ UR-100 była rakietą uniwersalną).
Był twórcą jednostek specjalnych GRU (Specnaz), które w razie wojny miały działać na dalekich tyłach przeciwnika, niszcząc jego punkty dowodzenia i terroryzując ludność cywilną, deputowany do Rady Najwyższej ZSRR od 7. do 9. kadencji.
Zmarł 23 stycznia 1994 w Moskwie i został pochowany na Cmentarzu Nowodziewiczym.
Awanse [edytuj]
- pułkownik – 4 września 1950
- generał-major – 11 lipca 1957
- generał-lejtnant – 22 lutego 1963
- generał-pułkownik – 25 października 1967
- generał armii – 5 października 1973
- Marszałek Związku Radzieckiego – 14 stycznia 1977
Odznaczenia [edytuj]
- Medal "Złota Gwiazda" Bohatera Związku Radzieckiego (28 października 1977)
- Order Lenina – dwukrotnie (1977, 1980)
- Order Rewolucji Październikowej (1987)
- Order Czerwonego Sztandaru (1969)
- Order Suworowa I klasy (1981)
- Order Wojny Ojczyźnianej I klasy – dwukrotnie (1945, 1985)
- Order Wojny Ojczyźnianej II klasy (1944)
- Order Czerwonej Gwiazdy – dwukrotnie (1954, 1967)
- Order "Za Służbę Ojczyźnie w Siłach Zbrojnych ZSRR" III stopnia (1975)
- Medal za Zasługi Bojowe
- Medal 100-lecia urodzin Lenina
- Medal za Obronę Radzieckiego Obszaru Podbiegunowego
- Medal za zdobycie Budapesztu
- Medal za Zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941-1945
- Medal 20-lecia Zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941-1945
- Medal 30-lecia Zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941-1945
- Medal jubileuszowy 30-lecia Radzieckiej Armii i Marynarki Wojennej
- Medal 40-lecia Sił Zbrojnych ZSRR
- Medal 50-lecia Sił Zbrojnych ZSRR
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
- I inne
Bibliografia [edytuj]
- B. Potyrała, H. Szczegóła – Czerwoni marszałkowie. Elita Armii Radzieckiej 1935-1991, Wyd. WSP im. Tadeusza Kotarbińskiego, Zielona Góra 1997, ISBN 83-86832-23-1
- B. Potyrała, W. Szlufik – Who is who? Trzygwiazdkowi generałowie i admirałowie radzieckich sił zbrojnych z lat 1940-1991, Wyd. WSP, Częstochowa 2001, ISBN 83-7098-662-5
- Słownik biograficzny marszałków Związku Radzieckiego, t. III, Koszalin 2004
- Mała Encyklopedia Wojskowa, t. III, Wyd. MON, Warszawa 1971
- Encyklopedia II wojny światowej, Wyd. MON, Warszawa 1975
- (ros.) W. Jegorszyn – Feldmarszałkowie i marszałkowie, Moskwa 2000
- (ros.) K. Zalesskij – Imperium Stalina. Biograficzny słownik encyklopedyczny, Moskwa 2000
- (ros.) Radziecka Encyklopedia Wojskowa, Moskwa
- (ros.) Wielka Encyklopedia Radziecka, t. 18, str. 284, Moskwa 1969-1978
- (ros.) Wojskowy słownik encyklopedyczny, Moskwa 1986
- (ros.) Генерал армии Махмут Гареев, доктор военных наук – Выдающийся военный реформатор. К 85-летию со дня рождения Маршала Советского Союза Н.В. Огаркова
- Николай Васильевич Огарков – Герои Страны (ros.)
- Николай Васильевич Огарков – Проект ХРОНОС (ros.)
- Wyżsi dowódcy Związku Radzieckiego (ros.)
- Bohaterowie Związku Radzieckiego
- Deputowani do Rady Najwyższej ZSRR
- Marszałkowie ZSRR
- Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (1944-1989)
- Odznaczeni Medalem "Za zasługi bojowe"
- Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru
- Odznaczeni Orderem Czerwonej Gwiazdy
- Odznaczeni Orderem Lenina
- Odznaczeni Orderem Rewolucji Październikowej
- Odznaczeni Orderem Suworowa
- Odznaczeni Orderem Wojny Ojczyźnianej I klasy
- Odznaczeni Orderem Wojny Ojczyźnianej II klasy
- Odznaczeni Orderem "Za Służbę Ojczyźnie w Siłach Zbrojnych ZSRR"
- Radzieccy politycy
- Uczestnicy II wojny światowej
- Urodzeni w 1917
- Zmarli w 1994