Nikołaj Rimski-Korsakow

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nikołaj Andriejewicz Rimski-Korsakow
Nikolay A Rimsky Korsakov 1897.jpg
Imię i nazwisko Николай Андреевич Римский-Корсаков
Data i miejsce urodzenia 6 marca?/18 marca 1844
Tichwin
Data i miejsce śmierci 8 czerwca?/21 czerwca 1908
Lubieńsk
Zawód kompozytor
Zespół
Potężna gromadka
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Nuty w IMSLP

Nikołaj Andriejewicz Rimski-Korsakow (ros. Николай Андреевич Римский-Корсаков, ur. 6 marca?/18 marca 1844 w Tichwinie, zm. 8 czerwca?/21 czerwca 1908 w Lubieńsku) – rosyjski kompozytor epoki romantyzmu.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Nikołaj Rimski-Korsakow pochodził z rosyjskiej rodziny arystokratycznej. Otrzymał typowe dla swej klasy ogólne wykształcenie. Gdy miał sześć lat rozpoczął lekcje gry na fortepianie. Wkrótce potem grał w orkiestrze nadwornej domu Rimskich-Korsakowów. W wieku dwunastu lat, w 1856 wstąpił do Cesarskiej Szkoły Marynarki Wojennej w Petersburgu. Po jej ukończeniu został oficerem marynarki wojennej. Tymczasem odkrył swe zdolności kompozytorskie i jeszcze będąc w służbie wojskowej skomponował swe pierwsze dzieła: symfonię op. 1, poemat symfoniczny Sadko (1867) oraz swą pierwszą operę Pskowianka (1872). W 1873 ostatecznie porzucił służbę wojskową, lecz pozostał inspektorem orkiestr marynarki wojennej. Komponował także utwory dla orkiestr wojskowych.

W roku 1871 został profesorem kompozycji i instrumentacji w konserwatorium muzycznym w Petersburgu. W 1905 został jednak usunięty z katedry w związku z działalnością zmierzającą do zachowania autonomiczności szkoły. Ostatecznie odzyskał tytuł i zaufanie władz, jednak wkrótce znów je utracił po premierze opery Złoty kogucik, w której znalazła się wyraźna krytyka stosunków w Imperium Rosyjskim.

Mimo że był samoukiem, Rimski-Korsakow osiągnął mistrzostwo, szczególnie w dziedzinie orkiestracji. Jego kunszt był doceniany przez współczesnych. Rimski-Korsakow był członkiem grupy twórczej Potężna gromadka.

Zmarł w 1908 roku w Lubieńsku, w guberni petersburskiej. Jest pochowany na Cmentarzu Tichwińskim w Petersburgu.

Studenci z Polski[edytuj | edytuj kod]

Dorobek[edytuj | edytuj kod]

Do najbardziej znanych utworów należą:

  • suita symfoniczna i balet:
  • opery:
    • Pskowianka (1868)
    • Noc majowa (premiera 1880)
    • Śnieżka (1880)
    • Noc wigilijna (premiera 1895)
    • Sadko
    • Bajka o carze Sałtanie (1900) – z niej pochodzi słynny Lot trzmiela
    • Nieśmiertelny Kościej (1902)
    • Pan Wojewoda (1903)
    • Legenda o niewidzialnym grodzie Kiteziu i dziewicy Fiewronii (1903-4)
    • Złoty kogucik (1907)
  • symfonia:
    • Kaprys hiszpański (1887)

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Harmonia, podstawowe zasady dla uczniów i samouków (1884, wydanie polskie 1970)
  • Zasady instrumentacji (1913, wydanie polskie 1953).

Literatura dodatkowa[edytuj | edytuj kod]

  • Lesław Czapliński, Opera dla Polaków: „Pan Wojewoda” (o Panu Wojewodzie Nikołaja Rimskiego-Korsakowa”), [w:] W kręgu operowych mitów, Kraków 2003.
  • Lesław Czapliński O wieczorze ów…, czyli operowa opowieść wigilijna (o Nocy wigilijnej Nikołaja Rimskiego Korsakowa), [w:] W kręgu operowych mitów, Kraków 2003.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]