Nikodem Dyzma

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Nikodem Dyzma
Twórca Tadeusz Dołęga-Mostowicz
Grany przez Adolfa Dymszę
Romana Wilhelmiego
Cezarego Pazurę
Informacje
Imię i nazwisko Nikodem Dyzma

Nikodem Dyzma – fikcyjna postać literacka. Tytułowy bohater powieści Kariera Nikodema Dyzmy Tadeusza Dołęgi-Mostowicza oraz jej późniejszych ekranizacji.

Akcja powieści toczy się w Polsce końca lat dwudziestych, w pierwszych latach rządów Józefa Piłsudskiego (sanacji).

Nikodem Dyzma to początkowo bezrobotny urzędnik pocztowy z prowincji, który wyrusza do Warszawy w poszukiwaniu pracy. Przypadkowo znalezione na ulicy zaproszenie na rządowy raut rozpoczyna lawinę przypadków, które bohater zgrabnie wykorzystuje do zawarcia kolejnych cennych znajomości. Staje się to początkiem zawrotnej kariery Nikodema. Niedouczony Dyzma pnie się po stopniach kariery, a jego ignorancja polityczna i gospodarcza długo pozostaje niezauważana przez otoczenie. Początkowo jest administratorem dóbr Leona Kunickiego w Koborowie i plenipotentem Niny Kunickiej (z którą później się żeni), następnie prezesem Narodowego Banku Zbożowego, aż wreszcie prezydent Polski proponuje mu stanowisko premiera.

Postać ta stała się symbolem cwaniactwa i karierowiczostwa. Dyzma w miarę czasu nabiera pewności siebie, szybko zapomina o swoim pochodzeniu, wywyższa się nad pospólstwem i gromi ludzi niższego stanu.

Jest on opisany w powieści jako niezbyt przystojny mężczyzna (podobający się jednak kobietom), silnie zbudowany, o twardym karku, rozrzedzonych włosach barwy orzecha włoskiego oraz grubych wargach. Ma 36 lat.

W filmie zatytułowanym Nikodem Dyzma z 1956 r. postać tę odtwarzał Adolf Dymsza, zaś w serialu telewizyjnym z 1980 r. pt. Kariera Nikodema DyzmyRoman Wilhelmi

Cezary Pazura wcielił się w postać Nikosia Dyzmy w filmie Kariera Nikosia Dyzmy z 2002 roku - będącym przeniesioną w czasy współczesne, luźną adaptacją powieści Dołęgi-Mostowicza.