Nikozja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Nikozja
Nikozja
Flaga
Flaga Nikozji
Państwo  Cypr
Dystrykt Nikozja
Burmistrz Eleni Mavrou
Powierzchnia 111 km²
Wysokość 149 m n.p.m.
Populacja (2005)
• liczba ludności
• gęstość

309 500
2 788,3 os./km²
Położenie na mapie Cypru
Mapa lokalizacyjna Cypru
Nikozja
Nikozja
Ziemia 35°10′N 33°21′E/35,166667 33,350000Na mapach: 35°10′N 33°21′E/35,166667 33,350000
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Strona internetowa
Portal Portal Cypr
Widok na Nikozję
Nikozja ioannis1.jpg
Greckie domy w tureckiej części Nikozji
Bunkier graniczny na ulicy w centrum Nikozji. Widoczne flagi: grecka, cypryjska, turecka i północnocypryjska. W głębi na wzgórzu turecki napis propagandowy

Nikozja (gr. Λευκωσία, Lefkosía, tur. Lefkoşa) – stolica Cypru, a także Cypru Północnego, zarazem jego największe miasto.

Wstęp[edytuj | edytuj kod]

Położone jest w środkowej części wyspy na równinie Mesaria, nad rzeką Pedias (Kalindere). Stanowi siedzibę rządu oraz główne centrum biznesowe. Nikozja jest stolicą jednostki administracyjnej Dystryktu Nikozja. Pomimo ostatnich symbolicznych gestów likwidacji małych fragmentów muru dzielącego miasto czynionych przez przedstawicieli obydwu społeczności zamieszkujących Nikozję, stolica Cypru nadal pozostaje jedyną na świecie podzieloną stolicą, z częścią północną (turecką) i częścią południową (grecką), oddzielonymi od siebie zieloną linią, strefą zdemilitaryzowaną utrzymywaną przez Organizację Narodów Zjednoczonych. Niewielu jednakże używa terminów „Nikozja Północna” i „Nikozja Południowa”. Już po pewnym podziale stolicy w 1964 roku, turecka inwazja ostatecznie podzieliła miasto na pół w 1974 roku. Turcy cypryjscy uważają północną część Nikozji za stolicę nieuznawanego na arenie narodowej (a jedynie przez Turcję) państwa znanego jako Cypr Północny.

Populacja części miasta pod kontrolą Republiki Cypryjskiej wyniosła pod koniec 2004 roku 270 000, plus dalsze 84 893 osoby w strefie tureckiej. Nikozja jest ważnym ośrodkiem przemysłowym, kulturalnym i turystycznym Cypru. Produkuje się tam m.in. tkaniny, skórę, ceramikę i plastik. Niedaleko miasta znajdują się kopalnie miedzi. Nikozja jest również siedzibą Uniwersytetu Cypryjskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Burmistrzowie Nikozji[edytuj | edytuj kod]

Okres brytyjski, 1882-1959[edytuj | edytuj kod]

  • Christodoulos Severis 15 listopada 1882 - 31 lipca 1888
  • Achilleas Liassides 1 sierpnia 1888 - 10 kwietnia 1906
  • Mehmet Shevket Bey 11 kwietnia 1908 - 31 marca 1911
  • Antonios Theodotou 8 stycznia 1888 - 10 kwietnia 1906, 1924 - 1926
  • George Markides 6 kwietnia 1926 - 31 marca 1929
  • Dervis Themistoclis 5 kwietnia 1929 - 28 września 1946, 1 czerwca 1949 - 18 grudnia 1959
  • Ioannis Klerides 1 czerwca 1946 - 31 maja 1949

Po odzyskaniu niepodległości, część grecka, od 1959 roku[edytuj | edytuj kod]

  • Diomedes Skettos 1959-1960
  • George M Spanos 1960-1962, 1963-1964
  • Odysseas Ioannides 1964-1970
  • Lellos Demetriades 1971 (grudzień)-1974 (lipiec) – odszedł ze stanowiska z powodu zamachu stanu z 15 lipca 1974
  • Christoforos Kithreotis 1974 (sierpień)
  • Lellos Demetriades 1974 (październik)-2001, wybrany w 1986 roku jako pierwszy burmistrz (ostatnie wybory samorządowe miały miejsce w 1946 roku); ponownie wybrany w 1991 i 1996 roku
  • Michael Zampelas 2002-2006
  • Eleni Mawrou od 2007

Po odzyskaniu niepodległości, część turecka, od 1959 roku[edytuj | edytuj kod]

  • Dr. Tahsin Gözmen 1958-1962
  • Cevdet Mirata 1962-1962
  • Dr. Fuat Celalettin 1962-1968
  • Dr. Ziver Kemal 1969-1976
  • Mustafa Akıncı 1976-1990
  • Burhan Yetkili 1990-1994
  • Şemi Bora 1994-2002
  • Kutlay Erk 2002-2006
  • Cemal M.Bulutoğluları od 2006

Zabytki i turystyka[edytuj | edytuj kod]

  • wczesnochrześcijański sobór św. Jana z grobem św. Barnaby
  • kościół św. Zofii z XIII wieku, zamieniony na meczet Selimiye
  • mury miejskie z XVI wieku
  • Muzeum Cypryjskie
  • Muzeum Miejskie Leventis
  • park miejski
  • meczet Omara
  • pałac arcybiskupi
  • dom Hadżigeorgakisa Kornesiosa
  • Muzeum Bizantyjskie
  • Muzeum Walki Wyzwoleńczej
  • brama famagustiańska
  • brama kireńska
  • mevlevi tekke
  • meczet Selima
  • lapidarium

Sport[edytuj | edytuj kod]

W mieście działa kilka klubów piłkarskich: APOEL Nikozja, Ethnikos Achna, Olympiakos Nikozja i Omonia Nikozja, ten ostatni posiada także sekcję piłki siatkowej.

Z Nikozji pochodzi dziesięciu olimpijczyków: Lina Aristodimou, Alekhis Fotiadis, Pavlos Fotiadis, Theodoros Christodoulou, Khristos Kourtellas, Sofia Miaouli, Kyriakos Onisiforou, Khrysanthos Papakhrysanthou, Antonis Petris i Giannos Pipis[1].

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Olympic Athletes Born in Nicosia, Lefkosia, Cyprus (ang.). Sports-Reference.com. [dostęp 2012-02-06].