Nikozja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nikozja
Nikozja
Flaga
Flaga Nikozji
Państwo  Cypr
Dystrykt Nikozja
Burmistrz Eleni Mavrou
Powierzchnia 111 km²
Wysokość 149 m n.p.m.
Populacja (2005)
• liczba ludności
• gęstość

309 500
2 788,3 os./km²
Położenie na mapie Cypru
Mapa lokalizacyjna Cypru
Nikozja
Nikozja
Ziemia 35°10′N 33°21′E/35,166667 33,350000
Strona internetowa
Portal Portal Cypr
Widok na Nikozję
Nikozja ioannis1.jpg
Greckie domy w tureckiej części Nikozji
Bunkier graniczny na ulicy w centrum Nikozji. Widoczne flagi: grecka, cypryjska, turecka i północnocypryjska. W głębi na wzgórzu turecki napis propagandowy

Nikozja (gr. Λευκωσία, Lefkosía, tur. Lefkoşa) – stolica Cypru i Cypru Północnego, zarazem największe miasto wyspy.

Wstęp[edytuj | edytuj kod]

Położone jest w środkowej części wyspy na równinie Mesaria, nad rzeką Pedias (Kalindere). Stanowi siedzibę rządu oraz główne centrum biznesowe. Nikozja jest stolicą jednostki administracyjnej Dystryktu Nikozja. Pomimo ostatnich symbolicznych gestów likwidacji małych fragmentów muru dzielącego miasto czynionych przez przedstawicieli obydwu społeczności zamieszkujących Nikozję, stolica Cypru nadal pozostaje jedyną na świecie podzieloną stolicą, z częścią północną (turecką) i częścią południową (grecką), oddzielonymi od siebie zieloną linią, strefą zdemilitaryzowaną utrzymywaną przez Organizację Narodów Zjednoczonych. Niewielu jednakże używa terminów „Nikozja Północna” i „Nikozja Południowa”. Już po pewnym podziale stolicy w 1964 roku, turecka inwazja ostatecznie podzieliła miasto na pół w 1974 roku. Turcy cypryjscy uważają północną część Nikozji za stolicę nieuznawanego na arenie narodowej (a jedynie przez Turcję) państwa znanego jako Cypr Północny.

Populacja części miasta pod kontrolą Republiki Cypryjskiej wyniosła pod koniec 2004 roku 270 000, plus dalsze 84 893 osoby w strefie tureckiej. Nikozja jest ważnym ośrodkiem przemysłowym, kulturalnym i turystycznym Cypru. Produkuje się tam m.in. tkaniny, skórę, ceramikę i plastik. Niedaleko miasta znajdują się kopalnie miedzi. Nikozja jest również siedzibą Uniwersytetu Cypryjskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Burmistrzowie Nikozji[edytuj | edytuj kod]

Okres brytyjski[edytuj | edytuj kod]

Część grecka po 1959 roku[edytuj | edytuj kod]

Część turecka po 1958 roku[edytuj | edytuj kod]

Na podstawie[1]:

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Nikozja znajduje się w strefie klimatu subtropikalnego[2][3] typu śródziemnomorskiego[4], z bardzo łagodnymi zimami i długimi ciepłymi, w większości gorącymi latami. Średnia roczna temperatura wynosi 26°C w dzień i 13°C w nocy.

Średnia temperatura i opady dla Athalassa, przedmieść Nikozji
Miesiąc Sty Lut Mar Kwi Maj Cze Lip Sie Wrz Paź Lis Gru Roczna
Średnie maksymalne temperatury [°C] 15.5 15.9 19.2 24.0 29.7 34.3 37.2 36.9 33.5 29.0 22.1 17.0 26,2
Średnie dobowe temperatury [°C] 10.6 10.6 13.1 17.1 22.3 26.9 29.7 29.4 26.2 22.3 16.3 12.0 19,7
Średnie minimalne temperatury [°C] 5.7 5.2 7.0 10.2 14.8 19.4 22.2 21.9 18.8 15.6 10.4 7.1 13,2
Opady [mm] 54.7 41.6 28.3 19.9 23.5 17.6 5.8 1.3 11.7 17.4 54.6 65.8 342
Średnia liczba dni z opadami 7.3 6.5 5.4 3.5 2.7 1.3 0.5 0.1 0.6 2.8 4.7 7.7 43,1
Średnie nasłonecznienie (w godzinach) 183 200 239 267 332 369 388 366 312 276 213 171 3314
Źródło: Department of Meteorology of Cyprus[5]

Zabytki i turystyka[edytuj | edytuj kod]

  • wczesnochrześcijański sobór św. Jana z grobem św. Barnaby
  • kościół św. Zofii z XIII wieku, zamieniony na meczet Selimiye
  • mury miejskie z XVI wieku
  • Muzeum Cypryjskie
  • Muzeum Miejskie Leventis
  • park miejski
  • meczet Omara
  • pałac arcybiskupi
  • dom Hadżigeorgakisa Kornesiosa
  • Muzeum Bizantyjskie
  • Muzeum Walki Wyzwoleńczej
  • brama famagustiańska
  • brama kireńska
  • mevlevi tekke
  • meczet Selima
  • lapidarium

Sport[edytuj | edytuj kod]

W mieście działa kilka klubów piłkarskich: APOEL Nikozja, Ethnikos Achna, Olympiakos Nikozja i Omonia Nikozja, ten ostatni posiada także sekcję piłki siatkowej.

Z Nikozji pochodzi dziesięciu olimpijczyków: Lina Aristodimou, Alekhis Fotiadis, Pavlos Fotiadis, Theodoros Christodoulou, Khristos Kourtellas, Sofia Miaouli, Kyriakos Onisiforou, Khrysanthos Papakhrysanthou, Antonis Petris i Giannos Pipis[6].

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy