Niob

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Zr - Nb - Mo
 
V
Nb
Ta  
 
 

Dane ogólne
Nazwa, symbol, l.a.* Niob, Nb, 41
Własności metaliczne metal przejściowy
Grupa, okres, blok 5 (VB), 5, d
Gęstość, twardość 8570 kg/m3, 6
Wygląd
Kolor srebrzystoszary
Własności atomowe
Masa atomowa 92,90638 u
Promień atomowy (obl.) 145 (198) pm
Promień kowalencyjny 137 pm
Promień van der Waalsa bd
Konfiguracja elektronowa [Kr]4d45s1
e- na poziom energetyczny 2, 8, 18, 12, 1
Stopień utlenienia 5, 3
Własności kwasowe tlenków średnio kwasowe
Struktura krystaliczna regularna przestrzennie
centrowana
Własności fizyczne
Stan skupienia stały
Temperatura topnienia 2750 K
(2477 °C)
Temperatura wrzenia 5017 K
(4744°C)
Objętość molowa 10,83×10-6 m³/mol
Ciepło parowania 696,6 kJ/mol
Ciepło topnienia 26,4 kJ/mol
Ciśnienie pary nasyconej 7,55×10-2 Pa (2741 K)
Prędkość dźwięku 3480 m/s (293,15 K)
Pozostałe dane
Elektroujemność 1,60 (Pauling)
1,23 (Allred)
Ciepło właściwe 265 J/(kg*K)
Przewodność właściwa 6,93×106 S/m
Przewodność cieplna 53,7 W/(m*K)
I Potencjał jonizacyjny 652,1 kJ/mol
II Potencjał jonizacyjny 1380 kJ/mol
III Potencjał jonizacyjny 2416 kJ/mol
IV Potencjał jonizacyjny 3700 kJ/mol
V Potencjał jonizacyjny 4877 kJ/mol
VI Potencjał jonizacyjny 9847 kJ/mol
VII Potencjał jonizacyjny 12100 kJ/mol
Najbardziej stabilne izotopy*
izotop wyst. o.p.r. s.r. e.r. MeV p.r.
91Nb {syn.} 680 lat w.e. 1,253 91Zr
92Nb {syn.} 3,47×107 lat w.e. 2,006 92Zr
β- 0,356 92Mo
93Nb 100% stabilny izotop z 52 neutronami
93mNb {syn.} 16,13 lat i.t. 0,031 93Nb
94Nb {syn.} 20,3 lat β- 2,045 94Mo

Tam, gdzie nie jest zaznaczone inaczej,
użyte są jednostki SI i warunki normalne.
*Wyjaśnienie skrótów:
l.a.=liczba atomowa
wyst.=występowanie w przyrodzie,
o.p.r.=okres połowicznego rozpadu,
s.r.=sposób rozpadu,
e.r.=energia rozpadu,
p.r.=produkt rozpadu,
w.e.=wychwyt elektronu,
i.t.=przejście izomeryczne

Niob (Nb, łac. niobium) - pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych układu okresowego. Nazwa pochodzi od postaci z mitologii greckiej - Niobe córki Tantala. Uwaga! W anglosaskiej literaturze dot. metalurgii często spotykana jest nazwa Columbium z symbolem Cb.

Spis treści

[edytuj] Charakterystyka

Kryształy niobu

Jest to stalowoszary, miękki, ciągliwy i kowalny metal, podobny właściwościami do tantalu. Nie ulega korozji, nawet w wysokiej temperaturze, jest odporny na działanie mocnych kwasów nieorganicznych i wody królewskiej. Reaguje, podobnie jak tantal, z kwasem fluorowodorowym, z utworzeniem kompleksu: 2Nb + 12HF \longrightarrow 2NbF^{-}_{6} + 2H^{+} + 5H_{2}\uparrow

Niob w postaci blachy

W środowisku niekompleksującym jony niobu nie istnieją - strąca się wodorotlenek Nb(OH)5. Niob tworzy tlenek Nb2O5, który reaguje z roztopionymi alkaliami, tworząc niobany, rozpuszczalne w wodzie tylko przy wysokim pH. Jony niobu (kompleksy) na V stopniu utlenienia są bezbarwne, na IV i III stopniu utlenienia posiadają już zabarwienie.


[edytuj] Występowanie

Występuje w skorupie ziemskiej w ilości 20 ppm. Minerałem tego pierwiastka jest kolumbit (Fe,Mn)Nb2O6.

[edytuj] Odkrycie

Niob został odkryty w 1801 r. przez Charlesa Hatchetta.

[edytuj] Zastosowanie

Obecnie otrzymuje się go na skalę przemysłową i stosuje do produkcji stopów z żelazem i niklem, a także w technice jądrowej. Stopy niobu z cyną i glinem wykazują właściwości nadprzewodzące.

Roczna światowa produkcja niobu przekracza 29800 ton. Główni producenci to: Brazylia (87,2%), Kanada (11,4%) i Australia (8,4%.)

[edytuj] Bibliografia

[edytuj] Źródła drukowane

  • Jerzy Minczewski, Zygmunt Marczenko Chemia analityczna - 1 podstawy teoretyczne i analiza jakościowa (Wydawnictwo Naukowe PWN) Warszawa 2001 ISBN 83-01-13499-2
Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Niob

Źródło „http://pl.wikipedia.org/wiki/Niob”
Utwórz książkę