Niue

Niue Niuē Niue
Flaga Niue Herb Niue
Hymn: Ko e Iki he Lagi (Pan Nieba)
Język urzędowy	angielski, niue
Stolica	Alofi
Ustrój polityczny	monarchia konstytucyjna
Status terytorium	samorządne terytorium stowarzyszone
Zależne od	Nowej Zelandii
Głowa terytorium	królowa Elżbieta II
W imieniu królowej	Wysoki Komisarz Anton Ojala
Szef rządu	premier Toke Talagi
Powierzchnia  • całkowita  • wody śródlądowe	260 km² 0%
Liczba ludności (2012)  • całkowita   • gęstość zaludnienia  • narody i grupy etniczne	236. na świecie 1,269 4,88 osób/km² Niue: 78,2%
Jednostka monetarna	dolar nowozelandzki (NZD)
Rok utworzenia	wydzielenie z Wysp Cooka 1903
Strefa czasowa	UTC -11
Kod ISO 3166	NU/NIU/570
Domena internetowa	.nu
Kod telefoniczny	+683
¹ Dane szacunkowe podane za CIA The World Factbook [1]

Niue – terytorium stowarzyszone Nowej Zelandii, położone na wyspie koralowej na Oceanie Spokojnym w Polinezji. Nazwa pochodzi od dwóch słów: 'niu' czyli 'palma kokosowa' oraz 'e' tzn. 'oglądać, patrzeć'.

Położona jest ok. 2 400 km na północny wschód od Nowej Zelandii, w trójkącie utworzonym przez Wyspy Cooka, Tonga oraz Samoa.

Na wyspie o powierzchni 260 km² mieszkają zaledwie 1 354 osoby (2010). Stolicą Niue jest Alofi. Na wyspie wychodzi gazeta Niue Star.

Niue posiada domenę internetową .nu. W okresie od 23 czerwca do 13 października 2003 Niue było jedynym terytorium na świecie oferującym mieszkańcom oraz turystom darmowy dostęp do Internetu w technologii Wi-Fi na całym swoim obszarze.

Warunki naturalne

Zdjęcie satelitarne Niue

Niue jest największą na świecie wyspą koralową (tzw. atol wyniesiony, charakteryzujący się wysokimi brzegami i obniżeniem po dawnej lagunie wewnątrz wyspy). Jej powierzchnia jest nizinna, osiąga wysokość do 68 m n.p.m. (w pobliżu osady Mutalau). Położona jest w odległości 2 400 km od Nowej Zelandii. Wybrzeże wyspy to zazwyczaj klif. Długość linii brzegowej wynosi 64 km. Wyspa jest otoczona przez rafę koralową. Na wyspie brak stałych rzek i wód powierzchniowych. Ok. 13% powierzchni wyspy porastają lasy tropikalne. Na Niue rosną palmy kokosowe. Na obszarze wyspy żyją liczne gatunki ptaków, owadów i ryb.

Klimat

Na Niue występuje klimat zwrotnikowy wilgotny, równomiernie ciepły. Średnia temperatura roczna wynosi +25 °C, a roczna suma opadów to w granicach 2000 - 2200 mm. Od grudnia do kwietnia nad wyspą wieją tajfuny, które przynoszą gwałtowne opady deszczu i powodują duże zniszczenie. Okresowo występują również susze.

Ustrój polityczny

Niue jest terytorium stowarzyszonym z Nową Zelandią. Obowiązuje konstytucja z 19 października 1974. Głową państwa jest królowa Elżbieta II, a przedstawicielem jest wysłannik gubernatora Nowej Zelandii. Obroną i polityką zagraniczną wyspy zajmuje się nowozelandzki rząd. Sprawy wewnętrzne leżą w gestii parlamentu Niue - Assembly (władza ustawodawcza, zasiada w nim 20 członków) i rządu wyspy (władza wykonawcza). Stali mieszkańcy wyspy są również pełnoprawnymi obywatelami Nowej Zelandii.

Historia

Niue zostało zasiedlone przez Polinezyjczyków z Samoa około 900. Według miejscowej legendy inna grupa przybyła z wysp Tonga około XVI w., co stało się powodem długotrwałych walk. Około 1700 grupa z Tonga podbiła całą wyspę i wprowadziła instytucję króla z jednoczesnym zachowaniem Rady Wodzów. Instytucja króla działała z w latach 1700-1774 i 1875-1917.

W 1774 została odkryta przez przedstawiciela Starego Świata Jamesa Cooka, który nadał jej nazwę Savage Island (pol. Dzika Wyspa), co automatycznie uczyniło ją brytyjską kolonią. W połowie XIX w. działało na wyspie Londyńskie Towarzystwo Misyjne, które postawiło sobie za cel nawrócenie tubylców na chrześcijaństwo oraz rozpropagowanie europejskich zwyczajów i osiągnięć technicznych. W latach 60 XIX w. tubylcy często padali ofiarą łowców niewolników. W 1900 Niue została protektoratem brytyjskim, rok później administrację wyspy przejęła Nowa Zelandia w ramach protektoratu Wysp Cooka. W 1903 wyspa Niue stała się odrębnym terytorium. 19 października 1974 Niue uzyskała pełną autonomię od Nowej Zelandii i została państwem stowarzyszonym z tym krajem. Tego samego dnia uchwalono konstytucję.

W styczniu 2004 Niue przeżyło atak cyklonu Heta, określanego jako najsilniejszy w całej historii kraju. Wiatr wiejący z prędkością przekraczającą 300 km/h kompletnie zniszczył niemal wszystkie budynki i całą infrastrukturę. Wskutek kataklizmu zginęła też jedna osoba, a kilkadziesiąt zostało rannych. Po tym zdarzeniu mieszkańcy Niue masowo zaczęli wyjeżdżać z wyspy.

Demografia

Stolicą kraju jest Alofi, zamieszkane przez 581 osób (IX 2006). Na wyspie istnieje 12 innych miejscowości:

• Avatele - 164 mieszk. (dane szacunkowe z IX 2006)
• Hakupu - 162
• Tamakautoga - 157
• Tuapa - 120
• Mutalau - 85
• Lakepa - 72
• Liku - 62
• Makefu - 62
• Vaiea - 59
• Hikutavake - 56
• Toi - 31
• Namukulu - 14

Gospodarka

Produkt Narodowy Brutto - 7 393 $/osobę (2003)

Struktura użytkowania ziemi:

• grunty orne 61%
• użytki zielone 4%
• lasy 19%
• inne (w tym nieużytki) 16%

Ze względu na niski poziom gospodarczy i brak perspektyw część mieszkańców emigruje w poszukiwaniu pracy, głównie do Nowej Zelandii. Pozostający trudnią się plantacyjną uprawą palmy kokosowej i bananów, które są towarem eksportowym. Na własne potrzeby uprawia się jams i taro. Niewiele hoduje się bydła, trzody chlewnej i drobiu. Powoli zaczyna rozwijać się turystyka.

Kontakty miejscowej ludności możliwe są dzięki obwodnicy biegnącej wzdłuż wybrzeża, natomiast transport zewnętrzny, towarowy i pasażerski, zapewnia linia lotnicza łącząca stolicę z Nową Zelandią.

Kontrahentami w wymianie gospodarczej z Niue są: Fidżi, Wyspy Cooka, Australia, Nowa Zelandia, Japonia i Stany Zjednoczone.

Religijność

• Protestantyzm 67,7%:
  • Chrześcijański Kościół Niue: 56,0%
  • Zielonoświątkowcy: 8,1%
• Mormoni: 13,9%
• Katolicyzm: 4,8%
• Świadkowie Jehowy: 1,4%
• pozostali: 12,2%

Zobacz też

• flaga Niue
• Wybory parlamentarne na Niue w 2005 roku
• Hakupu, Tamakautoga - miejscowości

Linki zewnętrzne

• Konstytucja Niue
• Strona MSZ NZelandii poświęcona Niue
• Mapa Niue
• Strona internetowa rządu Niue