Niue

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy państwa i wyspy. Zobacz też: Niue - rdzenni mieszkańcy wyspy Niue.
Niue
Niuē

Niue
Flaga Niue
Herb Niue
Flaga Niue Herb Niue
Hymn: Ko e Iki he Lagi
(Pan Nieba)
Położenie Niue
Język urzędowy angielski, niue
Stolica Alofi
Ustrój polityczny monarchia konstytucyjna
Status terytorium samorządne terytorium stowarzyszone
Zależne od Nowej Zelandii
Głowa terytorium królowa Elżbieta II
W imieniu królowej Wysoki Komisarz Mark Blumsky
Szef rządu premier Toke Talagi
Powierzchnia
 • całkowita
 • wody śródlądowe

260 km²
0%
Liczba ludności (2012)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia
 • narody i grupy etniczne
236. na świecie
1,269[1]
4,88 osób/km²
Niue: 78,2%
Jednostka monetarna dolar niue, dolar nowozelandzki (NZD)
Rok utworzenia wydzielenie z Wysp Cooka
1903
Strefa czasowa UTC -11
Kod ISO 3166 NU/NIU/570
Domena internetowa .nu
Kod telefoniczny +683
Mapa Niue
¹ Dane szacunkowe podane za CIA The World Factbook [1]
Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg Niue w Wikipodróżach

Niue (ang. wym. [ˈnjuːeɪ]) – terytorium stowarzyszone Nowej Zelandii, położone na wyspie koralowej na Oceanie Spokojnym w Polinezji. Nazwa pochodzi od dwóch słów: 'niu' czyli 'palma kokosowa' oraz 'e' tzn. 'oglądać, patrzeć'.

Położona jest ok. 2400 km na północny wschód od Nowej Zelandii, w trójkącie utworzonym przez Wyspy Cooka, Tonga oraz Samoa.

Na wyspie o powierzchni 260 km² mieszkają zaledwie 1354 osoby (2010). Stolicą Niue jest Alofi. Na wyspie wychodzi gazeta Niue Star.

Niue posiada domenę internetową .nu. W okresie od 23 czerwca do 13 października 2003 Niue było jedynym terytorium na świecie oferującym mieszkańcom oraz turystom darmowy dostęp do Internetu w technologii Wi-Fi na całym swoim obszarze[2].

Warunki naturalne[edytuj | edytuj kod]

Zdjęcie satelitarne Niue
 Osobny artykuł: Geografia Niue.

Niue jest znacznych rozmiarów wyspą koralową (jest to tzw. atol wyniesiony, charakteryzujący się wysokimi brzegami i obniżeniem po dawnej lagunie wewnątrz wyspy). Jej powierzchnia jest nizinna, osiąga wysokość do 68 m n.p.m. (w pobliżu osady Mutalau). Położona jest w odległości 2400 km od Nowej Zelandii. Wybrzeże wyspy to zazwyczaj klif. Długość linii brzegowej wynosi 64 km. Wyspa jest otoczona przez rafę koralową. Na wyspie brak stałych rzek i wód powierzchniowych. Ok. 13% powierzchni wyspy porastają lasy tropikalne. Na Niue rosną palmy kokosowe. Na obszarze wyspy żyją liczne gatunki ptaków, owadów i ryb.

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Na Niue występuje klimat zwrotnikowy wilgotny, równomiernie ciepły. Średnia temperatura roczna wynosi +25 °C, a roczna suma opadów to w granicach 2000 - 2200 mm. Od grudnia do kwietnia nad wyspą wieją tajfuny, które przynoszą gwałtowne opady deszczu i powodują duże zniszczenie. Okresowo występują również susze.

Ustrój polityczny[edytuj | edytuj kod]

Niue jest terytorium stowarzyszonym z Nową Zelandią. Obowiązuje konstytucja z 19 października 1974. Głową państwa jest królowa Elżbieta II, a przedstawicielem jest wysłannik gubernatora Nowej Zelandii. Obroną i polityką zagraniczną wyspy zajmuje się nowozelandzki rząd. Sprawy wewnętrzne leżą w gestii parlamentu Niue - Assembly (władza ustawodawcza, zasiada w nim 20 członków) i rządu wyspy (władza wykonawcza). Stali mieszkańcy wyspy są również pełnoprawnymi obywatelami Nowej Zelandii.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Niue zostało zasiedlone przez Polinezyjczyków z Samoa około 900. Według miejscowej legendy inna grupa przybyła z wysp Tonga około XVI w., co stało się powodem długotrwałych walk. Około 1700 grupa z Tonga podbiła całą wyspę i wprowadziła instytucję króla z jednoczesnym zachowaniem Rady Wodzów. Instytucja króla działała z w latach 1700-1774 i 1875-1917.

W 1774 została odkryta przez przedstawiciela Starego Świata Jamesa Cooka, który nadał jej nazwę Savage Island (pol. Dzika Wyspa), co automatycznie uczyniło ją brytyjską kolonią. W połowie XIX w. działało na wyspie Londyńskie Towarzystwo Misyjne, które postawiło sobie za cel nawrócenie tubylców na chrześcijaństwo oraz rozpropagowanie europejskich zwyczajów i osiągnięć technicznych. W latach 60 XIX w. tubylcy często padali ofiarą łowców niewolników. W 1900 Niue została protektoratem brytyjskim, rok później administrację wyspy przejęła Nowa Zelandia w ramach protektoratu Wysp Cooka. W 1903 wyspa Niue stała się odrębnym terytorium. 19 października 1974 Niue uzyskała pełną autonomię od Nowej Zelandii i została państwem stowarzyszonym z tym krajem. Tego samego dnia uchwalono konstytucję.

W styczniu 2004 Niue przeżyło atak cyklonu Heta, określanego jako najsilniejszy w całej historii kraju. Wiatr wiejący z prędkością przekraczającą 300 km/h kompletnie zniszczył niemal wszystkie budynki i całą infrastrukturę. Wskutek kataklizmu zginęła też jedna osoba, a kilkadziesiąt zostało rannych[3]. Po tym zdarzeniu mieszkańcy Niue masowo zaczęli wyjeżdżać z wyspy.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Stolicą kraju jest Alofi, zamieszkane przez 581 osób (IX 2006)[4]. Na wyspie istnieje 12 innych miejscowości:

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Produkt Narodowy Brutto - 7 393 $/osobę (2003)[5]

Struktura użytkowania ziemi:

  • grunty orne 61%
  • użytki zielone 4%
  • lasy 19%
  • inne (w tym nieużytki) 16%

Ze względu na niski poziom gospodarczy i brak perspektyw część mieszkańców emigruje w poszukiwaniu pracy, głównie do Nowej Zelandii. Pozostający trudnią się plantacyjną uprawą palmy kokosowej i bananów, które są towarem eksportowym. Na własne potrzeby uprawia się jams i taro. Niewiele hoduje się bydła, trzody chlewnej i drobiu. Powoli zaczyna rozwijać się turystyka.

Kontakty miejscowej ludności możliwe są dzięki obwodnicy biegnącej wzdłuż wybrzeża, natomiast transport zewnętrzny, towarowy i pasażerski, zapewnia linia lotnicza łącząca stolicę z Nową Zelandią.

Kontrahentami w wymianie gospodarczej z Niue są: Fidżi, Wyspy Cooka, Australia, Nowa Zelandia, Japonia i Stany Zjednoczone.

Religijność[edytuj | edytuj kod]

Struktura religijna kraju w 2010 roku według Pew Research Center[6][7]:

  • Katolicyzm: 9,9%
  • Brak religii: 3,3%
  • Inne religie: 0,3%.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]