Nizina Chińska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nizina Chińska zimą

Nizina Chińska (chiń. upr.: 华北平原; chiń. trad.: 華北平原; pinyin: Huáběi Píngyuán) – nizina położona we wschodnich Chinach, sięgająca wybrzeży Morza Żółtego i Wschodniochińskiego. Zajmuje powierzchnię około 300 tys. km²[1]. Sąsiaduje od zachodu z rozległymi obszarami górzysto-wyżynnymi, które otaczają ją od północy i koło miasta Qinhuangdao dochodzą niemal do samego morza. W tym miejscu wąski pas niziny nadmorskiej łączy Nizinę Chińską z Niziną Mandżurską[2].

Nizina Chińska rozwinęła się w obrębie zapadliska prekambryjskiej platformy chińskiej. Pokrywę platformową stanowią okruchowe i węglanowe skały paleozoiku, mezozoiku i kenozoiku z przewarstwieniami i grubszymi seriami skał wulkanicznych. Najmłodszą, kilkusetmetrową serię osadów tworzą aluwia rzeczne, głównie plejstoceńskie i holoceńskie, pochodzące z rozmywania utworów Wyżyny Lessowej[3]. Nizina Chińska została uformowana w dużym stopniu wskutek działalności akumulacyjnej rzeki Huang He, zmieniającej wielokrotnie kierunek swojego biegu. Oprócz osadów aluwialnych w wielu miejscach znajdują się warstwy nawianego lessu[2]. Nizina na przeważającym obszarze nie wznosi się powyżej 50 m n.p.m., a jej powierzchnia jest równinna, monotonna, z niewielkimi deniwelacjami[3].

Na nizinie panuje monsunowa odmiana klimatu umiarkowanego ciepłego, kontynentalnego, a w części południowej pośredniego między morskim a kontynentalnym[3]. Występuje gęsta sieć rzeczna[4]. Wzdłuż rzek ciągną się miejscami rozległe rozlewiska o zmiennym zasięgu, zależnym od pory roku. Specyficzne warunki wodne i glebowe Niziny Chińskiej wiążą się z trwającą od tysięcy lat działalnością człowieka. Rzeki płyną w obwałowaniach, często powyżej poziomu otaczającej niziny; konsekwencją są częste powodzie i znane zmiany koryta Huang He. Trwająca od tysiącleci uprawa ryżu na ziemiach sztucznie nawadnianych powoduje zmiany w składzie chemicznym gleby. W niektórych rejonach północnej części niziny, o suchszym klimacie, nieumiejętne nawadnianie spowodowało ujemne gospodarczo następstwa w postaci zasolenia gleb[5]. Dominują urodzajne gleby aluwialne, które powstały z materiału naniesionego przez rzeki[6]. Las zachował się tylko sporadycznie, przede wszystkim w rezerwatach[7]. Nizina Chińska, będąca jednym z najstarszych ośrodków osadnictwa rolniczego w Azji, charakteryzuje się dużą gęstością zaludnienia[8].

Żyzne gleby aluwialne stały się podstawą intensywnego rozwoju rolnictwa na tym obszarze. Na Nizinie Chińskiej uprawia się pszenicę, herbatę, proso, sorgo, ryż, orzeszki ziemne, tytoń, kukurydzę, bawełnę i soję[9].

Występują pokłady węgla kamiennego, rud żelaza i ropy naftowej[10].

Przypisy

  1. 华北平原 (chiń.). 中国科学院地理科学与资源研究所, 2007-04-24. [dostęp 2011-04-28].
  2. 2,0 2,1 Andrzej Maryański, Andrzej Halimarski: Chiny. s. 63.
  3. 3,0 3,1 3,2 Jerzy Makowski: Geografia fizyczna świata. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2008, s. 130. ISBN 978-83-01-14218-6.
  4. Andrzej Maryański, Andrzej Halimarski: Chiny. s. 73.
  5. Andrzej Maryański, Andrzej Halimarski: Chiny. s. 217.
  6. Andrzej Maryański, Andrzej Halimarski: Chiny. s. 78.
  7. Andrzej Maryański, Andrzej Halimarski: Chiny. s. 83.
  8. Andrzej Maryański, Andrzej Halimarski: Chiny. s. 101.
  9. Andrzej Maryański, Andrzej Halimarski: Chiny. s. 133–139.
  10. Ping Zheng: China's geography. Beijing: China Intercontinental Press, 2006. ISBN 7-5085-0914-5.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. * Andrzej Maryański, Andrzej Halimarski: Chiny. red. Hanna Krzysztofik. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1980. ISBN 83-01-00952-7.