Non possumus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Non possumusczasownik pierwszej osoby liczby mnogiej od łac. possum, posse, potui ("móc") z zaprzeczeniem non ("nie"). Znaczy dokładnie "nie możemy".

W Nowym Testamencie[edytuj | edytuj kod]

Wyrażenie stosowane popularnie jako sentencja w nawiązaniu do słów apostołów Piotra i Jana z łacińskiej Biblii w przekładzie świętego Hieronima (Dzieje Apostolskie 4, 20), którymi mieli odpowiedzieć na zarzuty Sanhedrynu zabraniającego im działalności w imię Chrystusa.

W łacińskim kontekście brzmi to następująco: non enim possumus quae vidimus et audivimus non loqui, co w polskim tłumaczeniu brzmi mniej więcej tak: Albowiem nie możemy tego cośmy widzieli i słyszeli nie mówić.

Pierwsi chrześcijanie[edytuj | edytuj kod]

"Sine dominico non possumus" (Bez niedzieli nie możemy) - odpowiedziało w roku 304 kilku chrześcijan z Abitene, w dzisiejszej Tunezji, schwytanych na niedzielnej celebrze liturgicznej, która była zabroniona. "Postawiono ich przed sędzią i zapytano, dlaczego sprawowali w niedzielę chrześcijański obrzęd religijny, chociaż wiedzieli, że jest on karany śmiercią"[1].

Stosunki Państwo-Kościół[edytuj | edytuj kod]

Formę non possumus stosuje przede wszystkim Kościół katolicki wobec żądań świeckich, które są przezeń nie do przyjęcia (tj. oznacza niemożliwość wyrzeknięcia się wiary i zasad chrześcijańskich). W takim kontekście słów tych miał użyć papież Klemens VII w odpowiedzi na prośbę o rozwód króla angielskiego, Henryka VIII. Było to przyczyną powstania Kościoła anglikańskiego.

W PRL[edytuj | edytuj kod]

Formuła ta wiąże się także z historią Polski. Mianowicie w memoriale biskupów polskich do władz PRL z 8 V 1953 za pomocą non possumus postawione jest kategoryczne "nie" dla podporządkowania się Kościoła władzom świeckim (w odpowiedzi władze uwięziły kardynała Stefana Wyszyńskiego)[potrzebne źródło][2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Benedykt XVI w Wiedniu, 2007
  2. zob. Memoriał Episkopatu Polski "Non possumus"; P. Raina, Kościół katolicki a państwo w świetle dokumentów 1945-1989, tom 1 – lata 1945-1959, s 413-427