Norbert Bonczyk

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Norbert Bonczyk
Data i miejsce urodzenia 6 czerwca 1837
Miechowice
Data i miejsce śmierci 18 lutego 1893
Bytom
Święcenia 1862

Norbert Bonczyk (także Bończyk, Bontzek; ur. 6 czerwca 1837 w Miechowicach, zm. 18 lutego 1893 w Bytomiu), ksiądz katolicki, poeta, autor artykułów do Zwiastuna Górnośląskiego, działacz na rzecz polskości Śląska[1] i orędownik czystości mowy polskiej na Śląsku. Wieloletni współpracownik księdza Józefa Szafranka.

Pochodził ze zniemczonej rodziny górniczej. Syn sztygara kopalni cynku i ołowiu Maria w Miechowicach. W latach 1851-1858 uczęszczał do liceum w Gliwicach, po ukończeniu którego wstąpił na wydział teologii katolickiej Uniwersytetu Wrocławskiego. Uczęszczał też na wykłady z językoznawstwa i literatury. Powoli stawał się coraz bardziej Polakiem.

Święcenia kapłańskie przyjął w 1862 i został wikarym w Piekarach Śląskich, a w 1865 w Bytomiu w parafii NMP, gdzie pracował do śmierci. W 1874 objął obowiązki proboszcza w swej parafii, ale ze względu na negatywne nastawienie władz państwowych nie otrzymał wówczas oficjalnego tytułu proboszcza. Tytuł ten dostał dopiero w 1886. W r. 1869 założył polskie kasyno. Prowadził w nim co niedziela odczyty i pogadanki w języku polskim.

Od czasów studenckich zaangażowany w działalność społeczną oraz w literacką. We Wrocławiu działał w Towarzystwie Literacko-Słowiańskim [2], po powrocie na Górny Śląsk pisał do Zwiastuna Górnośląskiego. W 1871 roku założył w Bytomiu Towarzystwo Św. Alojzego, organizację społeczno kulturalną dla młodzieży[3]. Był też działaczem katolickiej partii Centrum i współorganizatorem ruchu spółdzielczego na Górnym Śląsku. Z jego inicjatywy powstały kościoły pw. Św. Trójcy i na wzgórzu Św. Małgorzaty w Bytomiu[4].

Mocno zaangażowany w propagowanie języka polskiego, choć w okresie młodzieńczym pisał wiersze również po niemiecku i łacinie. Oprócz tego przekładał literaturę niemiecką na polski, zwłaszcza Goethego i Schillera. Za wydanie po polsku książki Stary Bóg żyje skazany przez władze niemieckie na więzienie w 1872, odbył 2 miesiące kary.

Najważniejsze dzieła Norberta Bonczyka to Stary Kościół Miechowski wydany w 1879 oraz Góra Chełmska (1886; o Górze św. Anny). Na uwagę zasługują ponadto: Kazanie stołowe (1871), Pamiętniki szkolarza miechowickiego (1872), Stary Bóg żyje (1872). Jednym z przesłań jego poezji była teza o nieustającej polskości Górnego Śląska.

[edytuj] Ciekawostki

Patron ulic we Wrocławiu[5], Mysłowicach i Opolu.

Przypisy

  1. ↑ Gazeta.pl Katowice
  2. ↑ Biografia ks. Norberta Bonczyka
  3. ↑ Anna Pierikarczyk Obrońcy polskości na Śląsku 1763-1939
  4. ↑ Najciekawsze obiekty o walorach historycznych i konserwatorskich
  5. ↑ Patroni ulic

[edytuj] Bibliografia

  • Fr. Marek: N. Bonczyk - człowiek, kapłan, poeta w: Posłowie do książki: Norbert Bonczyk, Góra Chełmska, Wyd. Świętego krzyża, Opole 1985.
  • Wielka historia Polski, t. XI A-J, Wydawnictwo Pinnex, ISBN 83-86651-40-7, s. 77, 78.
Źródło: "http://pl.wikipedia.org/wiki/Norbert_Bonczyk"