Norweski dzień niepodległości

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dzień Konstytucji
Oslo-May-17th-2005.jpg
Parada dziecięca przed Pałacem Królewskim w Oslo
Dzień 17 Maj
Kraje Norwegia
Typ święta Państwowe
Zwyczaje Parady, wywieszanie flag
Znaczenie Upamiętnia rocznicę podpisania Norweskiej Konstytucji w Eidsvoll, 17 Maja 1814 roku.
Inne nazwy Syttende mai or Søttende mai (17 Maja)

Norweski dzień konstytucji jest świętem państwowym Norwegii i jest dniem wolnym od pracy. To święto jest obchodzone corocznie 17 maja. Norwegowie nazywają je w skrócie syttende mai lub søttende mai (czyli „17 maja”), Nasjonaldagen (Święto Państwowe) lub Grunnlovsdagen (Dzień Konstytucji).

Podłoże historyczne[edytuj | edytuj kod]

Konstytucja Norwegii została podpisana w Eidsvoll 17 maja 1814. Proklamowała ona niepodległość Norwegii jako monarchii konstytucyjnej. Była próbą zachowania suwerenności państwowej, w obliczu groźby przyłączenia Norwegii do Szwecji, po druzgocącej porażce Królestwa Danii i Norwegii w wojnach napoleońskich.

Obchody tego święta narodziły się spontanicznie wśród społeczności studenckich i patriotycznych, jednak z przyczyn politycznych nie miały większego oddźwięku. Norwegia na mocy traktatu z Moss z sierpnia 1814 r. weszła w unię personalną ze Szwecją i obecny król Karl Johan był niechętny separatystycznym uroczystościom. W 1828 roku król zabronił obchodów święta, gdyż uważał, że godzi ono w unię i grozi buntem. Już następnego roku 17 maja doszło w Christianii (dzisiejsze Oslo) do potyczki między siłami Unii a demonstrantami. Zbrojna interwencja wywołała wśród Norwegów powszechne oburzenie i zmusiła króla do zniesienia zakazu. Mimo to dopiero w 1833 roku odbyły się pierwsze oficjalne uroczystości. Odbyły się one obok pomnika byłego premiera Christiana Krohga, który stał się symbolem walki z nadmiernymi kompetencjami monarchii.

17 maja 1893 na obrazie norweskiego malarza Christiana Krogha (1852–1925). Zwraca uwagę brak herbu Królestwa Danii i Norwegii.

W roku 1864, gdy święto było bardziej ugruntowane, odbyła się pierwsza dziecięca parada, składająca się początkowo tylko z 5 chłopców. Była to inicjatywa Bjørnstjerne Bjørnsona, która wskrzesiła tradycję zapoczątkowaną przez Henrika Wergelanda w 1820 r. w Eidsvoll. Od 1899 w paradzie mogły brać udział także dziewczęta.

Przypadek o historycznym znaczeniu zrządził, że druga wojna światowa skończyła się w Norwegii 9 dni przed Dniem Konstytucji, 8 maja 1945 roku, kiedy okupujące wojska niemieckie złożyły broń. Z tego powodu Dzień Wyzwolenia nie został świętem narodowym i nie jest powszechnie świętowany. W zamian Dzień Konstytucji nabrał nowego, głębszego znaczenia.

Obchody w kraju[edytuj | edytuj kod]

  • W Oslo dzieci ze wszystkich szkół gromadzą się na paradzie przed Pałacem Królewskim, skąd monarcha pozdrawia je machając dłonią.
  • W Skaugum dzieci gromadzą się przed rezydencją książęcą wczesnym rankiem, dając rodzinie królewskiej możliwość wzięcia udziału w uroczystościach w Oslo.
  • Bergen ma własne tradycje obchodów Dnia Konstytucji. Święto ubarwiają występy kuglarzy, parady dziecięce, przemarsze lokalnych organizacji oraz wojskowej młodzieżówki zwanej Buekorps.
  • W Trondheim dzieci ze wszystkich szkół maszerują wczesnym rankiem przez ulice miasta. Wieczorem rozpoczyna się "Parada Obywateli". Są na niej obecni strażacy, drużyny sportowe i organizacje studenckie.

Na ulice wychodzą nie tylko dzieci - także wielu dorosłych poddaje się świątecznemu nastrojowi.

Dzień ten jest przykładem gościnnego nacjonalizmu. Każdy obcokrajowiec, który znajdzie się tego dnia na ulicy może trzymać w ręku norweską flagę i brać udział w uroczystościach.