Nosacz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Nosacz
Nasalis larvatus
(Wurmb, 1787)
Nosacz
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada ssaki żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd naczelne
Nadrodzina małpy wąskonose
Rodzina makakowate
Podrodzina gerezy
Rodzaj Nasalis
Gatunek nosacz
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[1]
Status iucn3.1 EN pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Nosacz, nosacz sundajski (Nasalis larvatus) – gatunek małpy z rodziny makakowatych wyróżniającej się charakterystycznym nosem, jedyny[2] przedstawiciel rodzaju Nasalis (É. Geoffroy Saint-Hilaire, 1812).

Zasięg występowania i biotop[edytuj | edytuj kod]

Żyje na Borneo w przybrzeżnych lasach namorzynowych i w lasach deszczowych wzdłuż rzek i estuariów.

Wygląd i rozmiary[edytuj | edytuj kod]

Samiec ma wydatny, rozszerzony na końcu nos w kształcie ogórka, u starych samców nos wydłuża się do 10 cm i zwisa. Nos samicy jest mniejszy i zadarty ku górze. Przeciętnej budowy, dorosły samiec osiąga masę ciała od 16-22 kg, samica 7-12 kg. Ciało samca ma długość do 72 cm, samicy - do 60 cm. Długość ogona nieznacznie przekracza długość ciała. Ubarwienie grzbietu i ramion od różowego, czerwonego do brązowego. Kończyny i ogon są szare.

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Nosacze sundajskie prowadzą dzienny, głównie nadrzewny tryb życia. Największą aktywność wykazują od późnego popołudnia do zmroku. Żywią się liśćmi, owocami i nasionami. Zjadają również drobne bezkręgowce. Żyją w małych, trwałych grupach złożonych z samca i kilku samic. Takie grupy tworzą luźne stado liczące do 32 osobników. Nie wykazują cech terytorialnych. Dobrze pływają i nurkują.

Po 166-dniowej ciąży samica rodzi jedno małpię, które pozostaje przy niej około roku. Samce osiągają dojrzałość płciową w siódmym roku życia.

Nosacz jest gatunkiem zagrożonym wyginięciem.

Przypisy

  1. Nasalis larvatus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  2. Część systematyków zalicza do tego rodzaju pagi (Nasalis concolor) (Miller, 1903), który przez innych jest klasyfikowany w rodzaju Simias.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Mały słownik zoologiczny: ssaki. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1978.
  2. Zwierzęta : encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005. ISBN 83-01-14344-4.
  3. Woltanski, A.: Nasalis larvatus (ang.). (On-line), Animal Diversity Web, 2004. [dostęp 30 grudnia 2008].
  4. Nasalis larvatus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 30 grudnia 2008]
  5. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Nasalis. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 30 grudnia 2008]