Nowa Kancelaria Rzeszy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nowa Kancelaria Rzeszy
(nieistniejąca)
Fasada Nowej Kancelarii Rzeszy, zdjęcie z 1939
Fasada Nowej Kancelarii Rzeszy, zdjęcie z 1939
Państwo  Niemcy
Miejscowość Berlin
Adres Voßstraße 6
Architekt Albert Speer
Rozpoczęcie budowy 1938
Ukończenie budowy 1939
Zniszczono 1945
Położenie na mapie Berlina
Mapa lokalizacyjna Berlina
Nowa Kancelaria Rzeszy(nieistniejąca)
Nowa Kancelaria Rzeszy
(nieistniejąca)
Położenie na mapie Niemiec
Mapa lokalizacyjna Niemiec
Nowa Kancelaria Rzeszy(nieistniejąca)
Nowa Kancelaria Rzeszy
(nieistniejąca)
Ziemia 52°30′40,5″N 13°22′48,5″E/52,511250 13,380139Na mapach: 52°30′40,5″N 13°22′48,5″E/52,511250 13,380139
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Nowa Kancelaria Rzeszy (niem. Die Neue Reichskanzlei) – siedziba Kanclerza III Rzeszy, Adolfa Hitlera, w okresie od 1939 do 1945, w Berlinie.

Okoliczności powstania[edytuj | edytuj kod]

Położenie i plan Nowej Kancelarii Rzeszy; opis:
1. Budynek środkowy z Galerią Marmurową
2. Wejście do Kancelarii Rzeszy
3. Wejście do Kancelarii Prezydenta
4. Koszary
5. Podwyższenie nad katakumbami
6. Wyjście na ogrody przy gabinecie Hitlera
7. Dojazd do Bunkru Wodza (Führerbunker)
8. Dojazd do garaży podziemnych i Bunkru Wodza
9. Wjazd do garaży podziemnych i Bunkru Wodza
10. Dojazd do Bunkru Wodza
11. Tzw. Dom Kempki (Haus Kempka)
12. Szklarnia
13. Dziedziniec honorowy
14. Sala audiencyjna z Ogrodem Zimowym
15. Stara Kancelaria Rzeszy
16. Jadalnia
17. Ministerstwo Propagandy
18. Przedłużenie Kancelarii Rzeszy
19. Wejście do stacji metra na Wilhelmplatz
20. Dom Towarowy Wertheim
21. Leipziger Platz
22. Ogród ministerialny
23. Tiergarten
24. Hermann Göring Strasse
25. Voss Strasse
26. Wilhelmstrasse

W 1935, wkrótce po objęciu władzy, mimo kolejnego remontu siedziby kanclerzy[1]Pałacu Radziwiłłowskiego – Hitler uznał, że obiekt ten jest godzien być siedzibą co najwyżej „mydlarni”, a nie oficjalnej rezydencji głowy wielkiej Rzeszy jaką zamyślał stworzyć[2]. Na lokalizację nowego obiektu Hitler wybrał północną pierzeję Voßstraße od Wilhelm Platz do Königgrëtzerstraße, zajmowaną do tej pory przez Ministerstwo Sprawiedliwości (Justizministerium), placówki dyplomatyczne (poselstwa - Bawarii, Wirtembergii i Saksonii) i kamienice, a przylegającą ogrodami do Starej Kancelarii Rzeszy, w której miał nadal swoje prywatne mieszkanie.

Budowa[edytuj | edytuj kod]

Wstępne studia architektoniczne Hitler powierzył Albertowi Speerowi, zastrzegając jednak, że obiekt ma być monumentalny i wzbudzać u odwiedzających odpowiedni respekt[3]. Prace wg ostatecznego projektu rozpoczęły się w styczniu 1938 wyburzeniem starej zabudowy Voßstraße. Kompleks budynków nowej kancelarii powstał w czasie 9 miesięcy[4] i został oddany do użytku na dwie doby przed planowanym terminem, otrzymując oficjalny adres Voßstraße 6.

Opis kompleksu Nowej Kancelarii Rzeszy[edytuj | edytuj kod]

W skład kompleksu Kancelarii wchodziły: dziedziniec honorowy i otaczający go gmach, w którym znajdowała się sala mozaikowa, wielki hall (ok. 145 metrów długości), sala posiedzeń rządu i gabinet Hitlera (ok. 400 m² powierzchni). Wszystkie były przesadnie rozległe. Fasada Kancelarii wynosiła 421 m. Pod kompleksem wybudowano duży, dwukondygnacyjny bunkier szpitalny nazwany później Voßbunker, którego doskonale zamaskowane wyjścia i wyjazdy prowadziły bezpośrednio na Voßstrasse. Lewe skrzydło obiektu zamykały dwa bloki mieszkalne zamieszkane przez funkcjonariuszy RSD i żołnierzy LSSAH, a potem FBB, a także ordynansów, adiutantów i sekretarki Hitlera. Pod blokami umieszczono garaże. Na zapleczu całości znajdował się ogród graniczący z ogrodem Ministerstwa Spraw Zagranicznych Rzeszy.

Wykorzystanie[edytuj | edytuj kod]

Chociaż wybudowany przez Speera kompleks spełniał postawione mu warunki, to jednak jego wykorzystanie było incydentalne. W monumentalnej sali posiedzeń rządu nie odbyło się żadne posiedzenie. Wybudowana z czerwonego marmuru sala mozaikowa była jedynie miejscem oficjalnej ceremonii pogrzebowej dra Fritza Todta. Przez większą część czasu, kancelaria świeciła pustkami. Stopień jej wykorzystania wzrósł dopiero w styczniu 1945, gdy Hitler powrócił na stałe do Berlina i skrył się ostatecznie w swoim bunkrze. W wyniku działań bojowych w kwietniu 1945, będąc pod bezpośrednim ostrzałem, kompleks został poważnie zniszczony.

Pomnik wdzięczności Armii Radzieckiej w Parku Treptow

Powojenne losy[edytuj | edytuj kod]

Z czerwonego marmuru Sali Mozaikowej Nowej Kancelarii Rzeszy powstała elewacja stacji metra Mohrenstraße, ten sam marmur i kremowy piaskowiec elewacji zewnętrznej został wykorzystany do budowy berlińskiego kompleksu „pomników wdzięczności Armii Radzieckiej” w Parku Treptow (niem. Ehrenmal am Treptower Park). W ten sposób do 1949 Kancelaria została zrównana z ziemią. Od końca lat 80. XX wieku sektor ulic, w którym znajdowały się obie kancelarie (stara i nowa) wraz z ogrodami, został zabudowany blokowiskiem.

Wnętrza – galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Robert R. Taylor: The word in stone: the role of architecture in the National Socialist ideology. University of California Press, 1974, s. 131. ISBN 0520021932. [dostęp 27 marca 2010]. (ang.)
  2. Alexander Scobie: Hitler’s state architecture: the impact of classical antiquity. Penn State Press, 1990, s. 97. ISBN 0271006919. [dostęp 27 marca 2010]. (ang.)
  3. Jonathan Petropoulos: Art As Politics in the Third Reich. UNC Press, 1999, s. 7. ISBN 0807848093. [dostęp 27 marca 2010]. (ang.)
  4. Christoph Studt: Das Dritte Reich in Daten. C.H.Beck, 2002, s. 94. ISBN 340647635X. [dostęp 27 marca 2010]. (niem.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]