Nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Endoskopowy obraz GIST dna żołądka (widziany w retrofleksji)
Ten sam guz, ze skrzepem krwi na powierzchni, widziany z przodu

Nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego (ang. gastrointestinal stromal tumors (GIST), guzy stromalne) – grupa nowotworów o wysokim ryzyku przemiany złośliwej, wywodzących się przypuszczalnie z komórek śródmiąższowych Cajala (ang. interstitial cells of Cajal – ICC). Pierwotnym umiejscowieniem tych guzów jest przewód pokarmowy (żołądek, jelito cienkie); nowotwory spotykane są też w przestrzeni zaotrzewnowej i miednicy mniejszej. Makroskopowo guzy te mają wygląd twardych, bladych, kulistych lub owalnych struktur połączonych ze ścianą narządów, w obrębie których się rozwijają. Wspólną cechą komórek guzów GIST jest ekspresja cząsteczek białka błonowego CD117, zidentyfikowanych jako receptory kinazy tyrozynowej (KIT) i stanowiących białkowy produkt protoonkogenu c-kit.

Objawy i przebieg[edytuj | edytuj kod]

Obraz histologiczny GIST żołądka, barwienie H-E

Guz objawiać się może niespecyficznymi bólami brzucha, objawami niedrożności, krwawieniami z przewodu pokarmowego. Niekiedy wyczuwalny jest palpacyjnie.

GIST są nowotworami o różnym stopniu złośliwości, z tym że nawet guzy uznawane według kryteriów za łagodne mogą posiadać potencjał złośliwienia. O tym, czy guz GIST jest złośliwy decydują:

  • kryteria jednoznaczne:
  • kryteria wysokiego ryzyka:
    • wielkość guza powyżej 5,5 cm w żołądku lub powyżej 4 cm w przypadku innego umiejscowienia
    • indeks mitotyczny – w przypadku GIST za kryterium złośliwości uważa się powyżej 5 mitoz na 50 pól oglądanych pod dużym powiększeniem w mikroskopie w żołądku lub jakakolwiek liczba mitoz w przypadku innych umiejscowień
    • stwierdzenie martwicy guza w badaniu mikroskopowym
    • polimorfizm jąder komórkowych
    • bogatokomórkowy obraz w mikroskopie
    • naciekanie blaszki właściwej błony śluzowej lub naczyń krwionośnych obserwowane w mikroskopie
    • komórki epitelioidalne w preparacie badanym mikroskopowo

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

Preferowany algorytm postępowania terapeutycznego po immunohistochemicznym potwierdzeniu ekspresji CD117 na komórkach guza polega na operacyjnym miejscowym wycięciu guza. W stadium uogólnienia podaje się imatynib (Glivec). Lekiem drugiego rzutu jest sunitynib.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Andrzej Szczeklik (red.): Choroby wewnętrzne, t. I. Kraków: Medycyna Praktyczna, 2005, s. 789-790. ISBN 83-7430-069-8.
  2. Gregory G. Ginsberg, Michael L. Kochman, Ian Norton, Christopher J. Gostout: Kliniczna endoskopia przewodu pokarmowego.. T. II. Warszawa: Medipage, 2009, s. 469–70. ISBN 978-83-89769-85-5.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.