Nowy Cmentarz w Jarosławiu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nowy Cmentarz
(fragment)
Obiekt zabytkowy nr rej. A-815 z 03.10.1995
Państwo  Polska
Miejscowość Jarosław
Adres ul.Krakowska
Data otwarcia 1905
Architekt Jan Pielechowski
Położenie na mapie Jarosławia
Mapa lokalizacyjna Jarosławia
Nowy Cmentarz(fragment)
Nowy Cmentarz
(fragment)
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Nowy Cmentarz(fragment)
Nowy Cmentarz
(fragment)
Ziemia 50°01′08″N 22°39′17″E/50,018889 22,654722

Cmentarz Nowy w Jarosławiucmentarz gminny w Jarosławiu.

Założony został w 1905 roku, decyzją ówczesnej jarosławskiej Rady Miejskiej jako Cmentarz chrześcijański nowy. Jego wykonawcą był – budowniczy obiektów cmentarnych[1]. Teren został zniwelowany, ogrodzony i wyposażony w dom dla dozorcy i budynek przedpogrzebowy. Początkowo podzielony został na 13 pól grzebalnych. 3 marca 1906 roku pochowano na nim pierwszego zmarłego. W pierwszych latach działalności grzebano również mieszkańców sąsiednich miejscowości. 14 maja 1915 roku teren cmentarza był miejscem działań wojennych[2]. Uszkodzona została wówczas poważnie kaplica cmentarna i większość nagrobków. W latach 60. i 70. XX wieku teren cmentarza został znacznie poszerzony. Kolejne poszerzenie miało miejsce w 1995 roku, jednak po wykonaniu ogrodzenia w 2003 roku teren ten został przeznaczony na tzw. strefę ochronną, z możliwością wykorzystywania na parking. Po II wojnie światowej Komunalny Cmentarz Nowy podporządkowany był Zarządowi Zieleni Miejskiej aż do 1975 roku, kiedy to administrację przejęło Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Jarosławiu. Zarząd ten sprawowany jest obecnie przez Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Spółka z o.o.

Zabytki cmentarza[edytuj | edytuj kod]

Najstarsza część cmentarza wpisana została w 1995 roku do rejestru zabytków[3]. Ścisłą ochroną konserwatorską są objęte: brama wjazdowa i przylegający do niej budynek administracyjny, kaplica, aleja główna z rzędami grobowców i nagrobków po obu jej stronach i kwatera wojskowa w całości. Ponadto ochroną objęte są nagrobki o charakterze zabytkowym na terenie całego cmentarza.

Kwatera wojskowa[edytuj | edytuj kod]

Do czasu I wojny światowej pochowano w niej kilkudziesięciu wojskowych różnych narodowości jarosławskiego garnizonu. W 1915 roku urządzono mogiły dla żołnierzy poległych w walkach o Jarosław. W okresie międzywojennym żołnierzy garnizonu grzebano na terenie całego cmentarza, a w kwaterze wojskowej również osoby z wojskiem nie związane. Kwatera zawiera pojedyncze i zbiorowe mogiły żołnierzy Wojska Polskiego i Armii Krajowej poległych w latach 1939 – 1947 oraz innych ofiar II wojny światowej. Są to m.in.: żołnierze polegli we wrześniu 1939 roku, żołnierze Armii Krajowej – Czesława Puzon ps. "Baśka", Zbigniew Kopeć, Roman i Jan Prośba, żołnierze 26 Pułku Piechoty Ludowego Wojska Polskiego polegli w walkach z Ukraińską Powstańczą Armią.

Przypisy

  1. Zbigniew Zięba, Jarosławskie cmentarze., str.509.
  2. Umiejscowiono w jego sąsiedztwie rosyjski szaniec ziemny.
  3. Decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Przemyślu – PSOZ-I-4049/37/95. .

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Zbigniew Zięba, "Jarosławskie cmentarze", Jarosław 2008, ISBN 978-83-927968-0-0